122 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ διάστημα. Μπορεί να προκύψει η επιθυμία για κάπνισμα, αλλά αν αυτό σας συμβαίνει συστηματικά, καλύτερα να δούμε μήπως τα υποκατάστατα νικοτίνης είναι ανεπαρκή ως θεραπεία υποκατάστασης για εσάς. «Είμαι αθλητικός τύπος, οξυγόνο παίρνω άφθονο, συνεπώς μπορώ να καπνίζω!» «Τα αθλήματα δεν αποτελούν αντίδοτο για το κάπνισμα. Αφότου καπνίσουμε, δεν πρέπει να υποβάλουμε το σώμα μας σε πολύ έντονη δραστηριότητα. Το μονοξείδιο του άνθρακα που έχουμε εισπνεύσει προηγουμένως, εκτοπίζει το οξυγόνο από τους μύες της καρδιάς και του αναπνευστικού. Η αρτηριακή πίεση και η καρδιακή λειτουργία αυξάνονται. Η χειρότερη δε των περιπτώσεων είναι να καπνίζει κάποιος μετά την άσκηση, όπου οι πνεύμονες έχουν ανοίξει και η απορρόφηση του καπνού είναι ακόμα μεγαλύτερη.» «Δώστε μου κάτι για λεύκανση των δοντιών μου από το τσιγάρο» «Πράγματι το κάπνισμα προκαλεί αισθητικές βλάβες στα δόντια όπως λεκέδες στα δόντια, αλλά και δυσοσμία του στόματος. Παράλληλα, ευνοεί τη δημιουργία ουλίτιδας και περιοδοντίτιδας.» τον φαρμακοποιό προκειμένου να ενημερωθεί, είτε για μεθόδους διακοπής καπνίσματος, είτε για φαρμακευτικά προϊόντα τα οποία θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν να διακόψει σταδιακά ή απότομα. Σε περίπτωση που χρειαστεί βοήθεια σε πιο εξειδικευμένους τομείς, θα μπορούσε να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό γιατρό. Οι ειδικοί στη διακοπή του καπνίσματος μπορεί να είναι ένας επαγγελματίας υγείας π.χ. πνευμονολόγος, ψυχολόγος, γενικός γιατρός, χειρούργος οδοντίατρος, νοσοκόμος και φυσικά το εξειδικευμένο προσωπικό στα ιατρεία διακοπής καπνίσματος. Επικεντρωμένοι στο να ακούν τον ασθενή, η βοήθειά τους είναι πολύ σημαντική. Εξετάζουν το βαθμό εξάρτησης από το τσιγάρο (τεστ του Fagerström) και προσπαθούν να καταλάβουν γιατί καπνίζουμε και πως (π.χ. αριθμός τσιγάρων μέσα στο 24ωρο, συχνότητα που ανάβουμε τσιγάρο). Παράλληλα εξετάζουν τις παραμέτρους εθισμού που συνυπάρχουν. Επίσης βοηθούν στο να μειωθούν οι συνέπειες της διακοπής του καπνίσματος, όπως αυτή της αύξησης βάρους. Γιατροί λοιπόν αλλά και φαρμακοποιοί πρέπει να βρίσκονται στη διάθεση του κοινού για να ξεπεράσουν όλα τα στάδια του κύκλου του Prochaska3: Αναποφασιστικότητα, Πρόθεση, Προετοιμασία, Δράση, Διακοπή. Ακόμα και η υποτροπή έχει τη θέση της σε αυτή τη διαδικασία, καθώς αποτελεί μέρος της διαδικασίας που προετοιμάζει τον καπνιστή για την οριστική διακοπή του καπνίσματος. Με τη διακοπή του καπνίσματος, η νικοτίνη δεν δρα πλέον στο νευρικό σύστημα. Τα επίπεδα των κατεχολαμινών έρχονται στα φυσιολογικά τους επίπεδα όπως αυτά των μη καπνιστών, ενώ παρατηρείται μια κατακράτηση υγρών και μια αύξηση της όρεξης που συνοδεύεται από υπογλυκαιμία, λιγούρα και εξάρσεις λήψης ζάχαρης. Είναι εφικτό να τα μειώσουμε με αποτελεσματικό τρόπο προς όφελος της διακοπής του καπνίσματος, επανεξετάζοντας τις διατροφικές συνήθειες του ατόμου, επαναπροσδιορίζοντας τις επιλογές του, και υιοθετώντας μια συστηματική σωματική δραστηριότητα. Ενδεικτικές ερωτήσεις που μπορείτε να κάνετε στον πελάτη Συμπεράσματα Η διακοπή του καπνίσματος που θα επέλθει, από τη σταδιακή μείωσή του, μέχρι και την τελική διακοπή του, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: φαρμακολογικούς σε ότι αφορά τη νικοτίνη, παράγοντες συμπεριφοράς και ψυχολογικούς. Όποιοι και να είναι οι λόγοι στους οποίους οφείλεται η διακοπή του καπνίσματος, ο στόχος θα επιτευχθεί αν βασιστεί στη δύναμη της θέλησης, η οποία θα ενισχυθεί και από βοήθεια προσαρμοσμένη στην ιδιοσυγκρασία του καπνιστή. Υπάρχουν φαρμακευτικά προϊόντα τα οποία αποδεδειγμένα μπορούν να βοηθήσουν στη σταδιακή ή απότομη διακοπή του καπνίσματος, ωστόσο δεν υπάρχει θαυματουργό φάρμακο. Στον ειδικό γιατρό Συχνά ορισμένοι καπνιστές προσπαθούν να το κόψουν από μόνοι τους. Αυτό δεν λειτουργεί πάντα και έτσι δεν θέλουν να ξαναπροσπαθήσουν. Συνήθως σαν πρώτο βήμα ο καπνιστής θα συμβουλευτεί PHARMACY management KAI EΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ • ΤΕΥΧΟΣ 19 | ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2013