Παθοφυσιολογία Μερικοί χρήσιμοι ορισμοί Ο φάρυγγας είναι ένα μυομεμβρανικό όργανο που αποτελείται από τρία επίπεδα: τον ρινοφάρυγγα, τον οροφάρυγγα και τον υποφάρυγγα, που βρίσκεται πίσω από τον λάρυγγα. Οι αμυγδαλές είναι λεμφοειδείς σχηματισμοί πίσω από τις παρειές του οροφάρυγγα, ο οποίος βρίσκεται πίσω από τη στοματική κοιλότητα. Ο λάρυγγας είναι ένα όργανο που βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ της αεροφόρου και της γαστρεντερικής οδού, μεταξύ του φάρυγγα και του ανώτερου τμήματος της φωνητικές χορδές, ενώ επιτρέπει την αποφυγή ατυχημάτων χάρη στην επιγλωττίδα. Η αμυγδαλίτιδα είναι μία λοίμωξη οξεία των αμυγδαλών της υπερώας ή μία λοίμωξη του οροφάρυγγα που κυριαρχεί στις αμυγδαλές της υπερώας. Η ρινοφαρυγγίτιδα αποτελεί λοίμωξη του φάρυγγα και του ανώτερου αναπνευστικού. Η λαρυγγίτιδα είναι φλεγμονή του λάρυγγα. Μπορεί να είναι οξεία ή και χρόνια, ενώ στα παιδιά διακρίνουμε κυρίως την υπογλώσσια λαρυγγίτιδα και αυτή της επιγλωττίδας. φαρυγγίτιδα αντιστοιχεί σε μια φλεγμονή του φάρυγγα θα λέγαμε πιο γενικευμένη. Λαρυγγίτιδα, αμυγδαλίτιδα και φαρυγγίτιδα είναι στενά συνδεόμενες και για μερικούς γιατρούς η φαρυγγίτιδα είναι ένα από τα συμπτώματα της λαρυγγίτιδας ή της αμυγδαλίτιδας. ΦΑΡΥΓΓΙΤΙΔΑ Αιτιολογία Η φαρυγγίτιδα είναι αποτέλεσμα οξείας φλεγμονής του οροφάρρυγγα μέχρι τις αμυγδαλές, από ένα μολυσματικό παράγοντα, όπως ιοί (ιός ινφλουέντζας, αδενοϊός, ιός του έρπητα, ιός Epstein barr), είτε βακτήρια π.χ. το βακτήριο του βήτα-αιμολυτικού στρεπτόκοκκου της ομάτης φαρυγγίτιδας στα παιδιά και για το κες. Ο κίνδυνος εμφάνισης φαρυγγίτιδας από SGA είναι μέγιστος στην ηλικία από πρώτα χρόνια ζωής. Συμπτωματολογία τομη εκδήλωση πονόλαιμου, δυσκολία στην κατάποση και πόνος, πιθανώς και πυρετός, μια αλλαγή στην όψη του οροφάρρυγγα και κάποιες φορές φλεγμονή στα αυτιά και στα γάγγλια. Πιο σπάνια εμφανίζονται και άλλα συμπτώματα ανάλογα με την ηλικία του ασθενή και την αιτιολογία της φαρυγγίτιδας όπως: κοιλιακοί πόνοι και έμετος στα παιδιά, εξανθήματα και αναπνευστικά συμπτώματα (συμφόρηση στη μύτη και ρινική καταρροή, βήχας, δυσκολία αναπνοής). πεύουν το 90% των διάφορων τύπων φαρυγγίτιδας. Μία φαρυγγίτιδα μπορεί επίσης να είναι φυσαλιδώδης όταν υπάρχουν και φυσαλίδες στο φάρυγγα (πρωτοπαθής ερπητική λοίμωξη, π.χ. ανεμοβλογιά) ή ψευδο-μεμβρανώδης, όταν διακρίνουμε μία ψευδο-μεμβράνη περλέ που επεκτείνεται σε όλη την περιοχή των αμυγδαλών. Οι ελκωτικές φαρυγγίτιδες είναι πολύ σπάνιες. Β. Κλινικά ανάλογα με την αιτιολογία διακρίνουμε: Τις ιογενείς και βακτηριακής αιτιολογίας φαρυγγίτιδες που είναι ερυθηματογόνες και μπορεί να εμφανιστούν κάθε εποχή του χρόνου. Ο λαιμός είναι κόκκινος και μικρές άσπρες κηλίδες πύου υπάρχουν πάνω σε μια ή και στις δύο αμυγδαλές. Η φαρυγγίτιδα στη λοιμώδη μονοπυρήνωση παρουσιάζει μη συνεκτικές ψευδομεμβράνες πάνω στις αμυγδαλές και με πορφύρα της υπερώας, διάχυτες αδενοπάθειες και συχνή σπληνομεγαλία. Μπορεί να προκαλέσει μια διφθερίτιδα ή μια οξεία λευχαιμία. Οι φαρυγγίτιδες συνήθως συνοδεύουν τις ωτίτιδες, τη γρίπη, την ιλαρά, την ανεμοβλογιά, την ερυθρά, την πολιομυελίτιδα. Ταξινόμηση της φαρυγγίτιδας Α. Κλινικά ανάλογα με την όψη του οροφάρυγγα διακρίνουμε: ή «κόκκινη» φαρυγγίτιδα, όταν υπάρχει συμφόρηση στις αμυγδαλές και στο φάρυγγα και υπάρχει διαπύηση στην επιφάνεια των αμυγδαλών πέραν του ερυθήματος. Αυτοί οι δύο τύποι αντιπροσω- 116 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014