Κρυολογήματα, γριπώδεις καταστάσεις και λοιμώξεις του αναπνευστικού κάνουν ξανά την εμφάνισή τους με την πτώση της θερμοκρασίας.
Στο φαρμακείο, η πρώτη σκέψη συχνά στρέφεται σε προβιοτικά, βιταμίνες, μέταλλα ή φυτικά σκευάσματα. Όμως η σωστή συμβουλή δεν ξεκινά από το προϊόν. Ξεκινά από τον ίδιο τον ασθενή, το προφίλ του και τις πραγματικές του ανάγκες.
Πριν προτείνετε, διερευνήστε
«Θέλω κάτι για να μην αρρωστήσω αυτόν τον χειμώνα».
Η φράση ακούγεται απλή, όμως μπορεί να κρύβει εντελώς διαφορετικές ανάγκες.
Άλλο είναι ο ασθενής που περνά διαδοχικές ρινοφαρυγγίτιδες, άλλο εκείνος που αισθάνεται εξαντλημένος και ακολουθεί μια μονότονη διατροφή και άλλο κάποιος που θέλει απλώς να «ενισχύσει την άμυνά του».
Λίγες στοχευμένες ερωτήσεις μπορούν να ξεκαθαρίσουν γρήγορα την εικόνα:
Αρρωστήσατε συχνά τον προηγούμενο χειμώνα; Η διατροφή σας έχει ποικιλία; Κοιμάστε καλά; Λαμβάνετε ήδη βιταμίνη D, κάποιο πολυβιταμινούχο σκεύασμα, ψευδάργυρο ή προβιοτικά;
Η ηλικία, η εγκυμοσύνη, ο θηλασμός, η ανοσοκαταστολή, το αλλεργικό υπόβαθρο και η πολυφαρμακία πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη πριν από οποιαδήποτε σύσταση.
Το συμπλήρωμα δεν είναι «ασπίδα» για τον χειμώνα
Ένα συμπλήρωμα διατροφής δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι προστατεύει από τις λοιμώξεις του χειμώνα.
Η διατύπωση ότι ένα συστατικό «συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος» δεν σημαίνει ότι προλαμβάνει το κρυολόγημα, τη γρίπη ή άλλες λοιμώξεις.
Γι’ αυτό η σωστή συμβουλή ξεκινά από τα βασικά:
Συνιστώμενοι εμβολιασμοί, καλό πλύσιμο των χεριών, συχνός αερισμός των χώρων, επαρκής ύπνος, ποικίλη διατροφή, φυσική δραστηριότητα και χρήση μάσκας όταν υπάρχουν συμπτώματα.
Προβιοτικά: οι αριθμοί δεν λένε όλη την αλήθεια
«Αυτό έχει 20 δισεκατομμύρια, άρα είναι καλύτερο;» Όχι απαραίτητα!
Τα προβιοτικά δεν είναι όλα ίδια και τα αποτελέσματα που έχουν καταγραφεί για ένα συγκεκριμένο στέλεχος δεν μπορούν να αποδοθούν αυτόματα σε όλα τα υπόλοιπα.
Στην πράξη, μεγαλύτερη σημασία έχει να εξετάζονται:
το πλήρες όνομα του στελέχους, η ημερήσια ποσότητα CFU/UFC και η διάρκεια χρήσης.
Η υψηλή ποσότητα από μόνη της δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει ένα προϊόν ως καλύτερο.
Βιταμίνες: πρώτα ελέγξτε τι λαμβάνει ήδη
«Παίρνω βιταμίνη D, αλλά θα ήθελα και κάτι ακόμη για το ανοσοποιητικό».
Πρόκειται για ένα πολύ συχνό αίτημα και ακριβώς σε αυτό το σημείο η προσεκτική ανάγνωση της σύνθεσης είναι απαραίτητη.
Η βιταμίνη C, η βιταμίνη D, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι χρειάζεται συστηματική συμπληρωματική λήψη όταν οι ανάγκες καλύπτονται ήδη.
Ο πρακτικός κανόνας είναι ένας:
Πρώτα προσθέτουμε όσα ήδη λαμβάνει ο ασθενής και μετά αποφασίζουμε αν χρειάζεται κάτι ακόμη.
Ένας ασθενής που παίρνει ήδη συνταγογραφημένη βιταμίνη D και πολυβιταμινούχο σκεύασμα μπορεί, με ένα επιπλέον προϊόν «ανοσοποιητικού», απλώς να επαναλαμβάνει τα ίδια θρεπτικά συστατικά.
«Φυσικό» δεν σημαίνει απαραίτητα πιο αποτελεσματικό
Η προέλευση ενός συστατικού δεν αρκεί για να καθορίσει την αποτελεσματικότητά του.
Για παράδειγμα, η βιταμίνη C, είτε προέρχεται από ασερόλα ή άλλο φρούτο, είτε παρασκευάζεται συνθετικά, αντιστοιχεί στην ίδια ουσία: το L-ασκορβικό οξύ.
Οι μελέτες σε ανθρώπους δεν έχουν δείξει σαφή υπεροχή της φυσικής έναντι της συνθετικής βιταμίνης C ως προς τη βιοδιαθεσιμότητα.
Η ασερόλα περιέχει επιπλέον συστατικά, όπως πολυφαινόλες, ωστόσο δεν έχει αποδειχθεί μέχρι σήμερα ότι προσφέρει ανώτερο κλινικό όφελος έναντι των χειμερινών λοιμώξεων.
Το «φυσικό», επομένως, δεν αποτελεί από μόνο του εγγύηση μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας.
Φυτοθεραπεία: η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά
«Να μου δώσετε εχινάκεια για να μην κρυολογήσω;»
Και εδώ, η ονομασία του φυτού από μόνη της δεν αρκεί.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων διαχωρίζει τα διαφορετικά παρασκευάσματα και τις χρήσεις τους. Ορισμένες μορφές που προέρχονται από τα νωπά υπέργεια μέρη της Echinacea purpurea έχουν καθιερωμένη χρήση στην πρόληψη και τη βραχυχρόνια αντιμετώπιση του κοινού κρυολογήματος.
Η χρήση τους πρέπει να παραμένει περιορισμένη και να μην ξεπερνά τις 10 ημέρες.
Παράλληλα, η εχινάκεια δεν είναι κατάλληλη για όλους. Χρειάζεται προσοχή σε άτομα με αλλεργία στα Asteraceae, σε αυτοάνοσα νοσήματα, ανοσοανεπάρκεια ή ανοσοκαταστολή.
Και το θυμάρι; Για διαφορετικό σκοπό
Το θυμάρι δεν ανήκει στην ίδια λογική χρήσης.
Ορισμένα παρασκευάσματα θυμαριού χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για τον παραγωγικό βήχα που συνοδεύει το κρυολόγημα.
Δεν πρόκειται επομένως για προϊόν «ενίσχυσης του ανοσοποιητικού», αλλά για επιλογή που ανταποκρίνεται σε διαφορετικό σύμπτωμα και διαφορετική ανάγκη.
Μερικές φορές, η σωστή συμβουλή είναι η παραπομπή στον γιατρό
Ένας ασθενής που δηλώνει ότι είναι «συνέχεια άρρωστος» δεν χρειάζεται απαραίτητα ένα ακόμη συμπλήρωμα.
Ιδιαίτερα συχνές ή παρατεταμένες λοιμώξεις, επίμονη κόπωση, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή επιδείνωση της γενικής κατάστασης, είναι ενδείξεις που απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση και παραπομπή σε γιατρό.
Η προετοιμασία για τον χειμώνα δεν σημαίνει συσσώρευση προβιοτικών, βιταμινών και φυτικών σκευασμάτων.
Στην πράξη, τέσσερα βήματα αρκούν:
Κατανοήστε τι ζητά ο ασθενής.
Ελέγξτε τι λαμβάνει ήδη.
Επιλέξτε με βάση τα δεδομένα του συγκεκριμένου προϊόντος.
Αναγνωρίστε πότε χρειάζεται παραπομπή.
Αυτός είναι ο πιο ουσιαστικός τρόπος να μετατραπεί ένα γενικό αίτημα για «ενίσχυση της άμυνας» σε μία πραγματικά εξατομικευμένη φαρμακευτική συμβουλή!
