Η ξηροδερμία γίνεται συχνά πιο έντονη όταν πέφτει η θερμοκρασία. Το δέρμα μπορεί να αρχίσει να «τραβάει», να ξεφλουδίζει, να εμφανίζει κοκκινίλες ή μικρές ρωγμές και, σε αρκετές περιπτώσεις, να προκαλεί έντονο κνησμό. Για τους ανθρώπους με ατοπική δερματίτιδα, οι αλλαγές αυτές μπορεί να λειτουργήσουν ως παράγοντας που ευνοεί μια νέα έξαρση.
Γιατί το κρύο αφυδατώνει το δέρμα
Ο εξωτερικός φραγμός της επιδερμίδας έχει έναν κρίσιμο ρόλο: συγκρατεί την υγρασία και προστατεύει το δέρμα από ερεθιστικούς παράγοντες. Τον χειμώνα, όμως, ο συνδυασμός χαμηλών θερμοκρασιών, αέρα και μειωμένης υγρασίας ευνοεί την απώλεια νερού από την επιδερμίδα.
Την κατάσταση μπορεί να επιβαρύνει και η καθημερινότητα στους θερμαινόμενους εσωτερικούς χώρους. Η θέρμανση μειώνει την υγρασία του αέρα, ενώ τα πολύ ζεστά μπάνια, που είναι ιδιαίτερα δελεαστικά τους κρύους μήνες, μπορούν να απομακρύνουν μέρος των φυσικών λιπιδίων της επιδερμίδας.
Στην ατοπική δερματίτιδα ο δερματικός φραγμός είναι ήδη πιο ευάλωτος. Έτσι, η αυξημένη ξηρότητα μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερο κνησμό, φλεγμονή και ερυθρότητα. Το ξύσιμο προκαλεί με τη σειρά του μεγαλύτερο ερεθισμό, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο κνησμού και τραυματισμού του δέρματος.
Η ενυδάτωση δεν είναι απλώς καλλυντική φροντίδα
Η καθημερινή χρήση κατάλληλων μαλακτικών και ενυδατικών προϊόντων αποτελεί βασικό βήμα για την ενίσχυση του δερματικού φραγμού. Συστατικά όπως τα κεραμίδια και άλλοι λιπιδικοί παράγοντες βοηθούν στην αποκατάσταση της προστατευτικής λειτουργίας της επιδερμίδας, ενώ υγραντικοί παράγοντες συμβάλλουν στη συγκράτηση του νερού.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η εφαρμογή του ενυδατικού προϊόντος αμέσως μετά το μπάνιο, όταν το δέρμα είναι ακόμη ελαφρώς νωπό. Σε πολύ ξηρές επιδερμίδες μπορεί να χρειάζονται πιο πλούσιες υφές, όπως κρέμες ή αλοιφές, αντί για λεπτόρρευστα γαλακτώματα.
Παράλληλα, συστήνεται το μπάνιο να γίνεται με χλιαρό και όχι καυτό νερό και να έχει περιορισμένη διάρκεια. Τα καθαριστικά καλό είναι να είναι ήπια και χωρίς έντονα αρώματα ή συστατικά που μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό.
Ο ρόλος του φαρμακοποιού
Ο φαρμακοποιός μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός σύμβουλος πρώτης γραμμής για άτομα με ξηροδερμία ή ήπια συμπτώματα ατοπικής δερματίτιδας.
Μέσα από τη σωστή καθοδήγηση μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή κατάλληλων ενυδατικών και καθαριστικών προϊόντων, να εξηγήσει τον σωστό τρόπο και τη συχνότητα εφαρμογής τους και να εντοπίσει παράγοντες της καθημερινότητας που επιβαρύνουν το δέρμα.
Παράλληλα, έχει κρίσιμο ρόλο στην αναγνώριση συμπτωμάτων που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά με αυτοφροντίδα, όπως έντονη φλεγμονή, επίμονος κνησμός, εκτεταμένες βλάβες ή σημεία λοίμωξης, παραπέμποντας εγκαίρως τον ασθενή στον δερματολόγο.
Μικρές αλλαγές που προστατεύουν το δέρμα
Η προστασία από το κρύο δεν σταματά στην ενυδάτωση. Τα χέρια, τα χείλη και το πρόσωπο είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα και χρειάζονται συχνότερη φροντίδα. Ρούχα που έρχονται σε άμεση επαφή με το δέρμα πρέπει να είναι απαλά, καθώς υφάσματα όπως το τραχύ μαλλί μπορεί να εντείνουν τον κνησμό σε ευαίσθητα άτομα.
Η διατήρηση επαρκούς υγρασίας στους εσωτερικούς χώρους μπορεί επίσης να βοηθήσει, ειδικά όταν η θέρμανση λειτουργεί πολλές ώρες.
Στην ατοπική δερματίτιδα, ωστόσο, η ενυδάτωση από μόνη της δεν αρκεί πάντα. Σε περίπτωση έξαρσης μπορεί να απαιτείται ειδική θεραπεία, την οποία πρέπει να καθορίζει ο γιατρός. Η αυθαίρετη χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων, ιδιαίτερα κορτικοστεροειδών, δεν συνιστάται.
Εάν ο κνησμός είναι έντονος, εμφανιστούν πληγές, υγρό, κρούστες ή σημεία λοίμωξης, ή εάν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή καθημερινή φροντίδα, είναι απαραίτητη η επικοινωνία με δερματολόγο. Η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να περιορίσει τις εξάρσεις και να βοηθήσει το δέρμα να περάσει τους κρύους μήνες με λιγότερες ενοχλήσεις.
