Συμπληρώματα για μνήμη και πνευματική αντοχή στο φαρμακείο  

Χρήσιμος Οδηγός  

Στα φαρμακεία έρχονται συχνά άνθρωποι που θέλουν να ενισχύσουν τη μνήμη και την πνευματική τους εγρήγορση σε περιόδους απαιτητικές, ενόψει κάποιου επείγοντος deadline ή σχολικών εξετάσεων. 

Παράλληλα, οι ανάγκες των ηλικιωμένων πελατών για προϊόντα που βοηθούν τις νοητικές τους λειτουργίες είναι καθημερινές. Τα εξειδικευμένα συμπληρώματα διατροφής που διαθέτει το φαρμακείο έχουν ευρεία γκάμα και περιλαμβάνουν βιταμίνες, βότανα και αμινοξέα. Ας τα δούμε αναλυτικά. 

Τα συστατικά στα συμπληρώματα που βοηθούν τη μνήμη είναι  κυρίως βιταμίνες, αντιοξειδωτικά, φυτικά εκχυλίσματα και αμινοξέα που βελτιώνουν την εγκεφαλική αιμάτωση, είναι νευροπροστατευτικά και υποστηρίζουν τη σύνθεση και τη λειτουργία των νευροδιαβιβαστών.​ 

Βιταμίνες και Μέταλλα 

• Βιταμίνες Β (B1, B6, B9, B12): Συμβάλλουν στη νευροδιαβίβαση, τη μεταφορά σημάτων και πληροφορίας μεταξύ των νευρώνων, μειώνουν κόπωση και υποστηρίζουν τη γνωσιακή λειτουργία. Ιδανικές για ελλείψεις σε ηλικιωμένους.​ 

• Βιταμίνη C και E: Αντιοξειδωτικά που προστατεύουν από οξειδωτικό στρες και ενισχύουν τις κυτταρικές μεμβράνες του εγκεφάλου.​  

• Ψευδάργυρος: Βοηθά τη νευρική λειτουργία και τις νοητικές επιδόσεις.​  Συμβάλλει στην προστασία από το οξειδωτικό στρες.  

• Μαγνήσιο: Ρυθμίζει την ομαλή λειτουργία των νευρώνων και των νευροδιαβιβαστών. 

• Q10: Έχει νευροπροστατευτικές ιδιότητες και κατά συνέπεια ενισχύει την υγεία του εγκεφάλου. 

Βότανα που βελτιώνουν τη συγκέντρωση 

Αρκετά βότανα υποστηρίζουν τη συγκέντρωση μέσω βελτίωσης της εγκεφαλικής αιμάτωσης, της μείωσης του στρες και ενίσχυσης των νευροδιαβιβαστών. Διατίθενται σε φαρμακεία ως αφεψήματα ή συμπληρώματα.​ Αυτά είναι κυρίως τα: 

• Ginkgo biloba: Ενισχύει την κυκλοφορία αίματος στον εγκέφαλο, βελτιώνοντας εστίαση και γνωσιακή απόδοση.​ 

• Δενδρολίβανο: (rosmarinus officinalis): Βοηθά στη μνήμη και την πνευματική διαύγεια. Ιδανικό ως αρωματικό έλαιο ή τσάι.​ 

• Μέντα: Ενισχύει τη συγκέντρωση και την εγρήγορση, ενώ χαρίζει μία έντονη δροσερή μυρωδιά. 

• Rhodiola rosea: Προσαρμογόνο βότανο που μειώνει ψυχική κόπωση και βελτιώνει τη συγκέντρωση και το στρες.​ 

• Ashwagandha: (withania somnifera): Προσαρμογόνο που βελτιώνει τη διάθεση και μειώνει το στρες, με πολλές δράσεις και πέρα από τη μνήμη και τη συγκέντρωση. Να μη ληφθεί εάν υπάρχει αυτοάνοσο νόσημα. 

• Ginseng Panax: Βελτιώνει τη μνήμη, τη διάθεση, τη συγκέντρωση και την πνευματική απόδοση. Τονώνει και καταπολεμά την κόπωση. Στην ανατολική ιατρική χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα προς πάσαν νόσο, γι’ αυτό και πήρε την ονομασία panax (πανάκεια). 

• Bacopa monnieri: Ισχυρό αγιουρβεδικό, προσαρμογόνο βότανο, για τη βελτίωση της μνήμης και της εγκεφαλικής διαύγειας. Αντιοξειδωτικό και νευροπροστατευτικό. 

Χρήση και Συμβουλές 

Όλα τα παραπάνω προτείνονται για καθημερινή χρήση, μία φορά ημερησίως για 1-2 μήνες. Αποφύγετε υπερδοσολογία λόγω πιθανών παρενεργειών, όπως γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Απαραίτητη η συμβουλή φαρμακοποιού, ειδικά σε ηλικιωμένους για πιθανές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα. 

Τα συμπληρώματα μνήμης, όπως αυτά με Ginkgo biloba, Βιταμίνες Β, Rhodiola, Ashwaghandha, έχουν γενικά ήπιες παρενέργειες, είναι σημαντικό όμως να τις γνωρίζουμε για να ενημερώσουμε, να καθησυχάσουμε και να καθοδηγήσουμε τον ασθενή σε περίπτωση λανθασμένης χρήσης ή υπερδοσολογίας.​ 

Συχνές Παρενέργειες  

• Ginkgo biloba: Κεφαλαλγία, γαστρική δυσφορία, αιμορραγία σε υψηλές δόσεις ή με αντιπηκτικά, σπάνια αλλεργίες, αλληλεπίδραση με αντικαταθλιπτικά. 

• Βιταμίνες Β (B6, B12): Υπερδοσολογία B6 προκαλεί νευροπάθεια, B12 σπάνια εξανθήματα ή διάρροια, αϋπνία, δερματικά εξανθήματα. 

• Rhodiola rosea: Ζάλη, ξηροστομία ή σιελόρροια, ευερεθιστότητα, κυρίως σε ευαίσθητα άτομα.​ Η ροδιόλα μπορεί να ενεργοποιήσει το ανοσοποιητικό, χρειάζεται προσοχή και ιατρική καθοδήγηση εάν υπάρχει αυτοάνοσο νόσημα. Θέλει προσοχή μαζί με αντιδιαβητικά, αντιυπερτασικά. 

• Ginseng panax: Γαστρεντερικές ενοχλήσεις, πονοκέφαλος και αλλαγές της αρτηριακής πίεσης, ταχυκαρδία. 

• Ashwagandha: Διάρροια, πονοκέφαλος, καταστολή, γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή ναυτία. 

• Bacopa monnieri: Κοιλιακό άλγος, ναυτία, διάρροια, αϋπνία. 

Για ηλικιωμένους, τα κατάλληλα συμπληρώματα μνήμης στα ελληνικά φαρμακεία εστιάζουν σε βιταμίνες Β και αντιοξειδωτικά. Προτείνονται για 2-3 μήνες με ιατρική καθοδήγηση, λόγω πιθανών αλληλεπιδράσεων με φάρμακα.  

Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χορήγηση Panax ginseng και Ginkgo biloba σε ηλικιωμένους που λαμβάνουν αντιπηκτική, αντιυπερτασική ή αντικαταθλιπτική αγωγή. 

Ποια προϊόντα συνιστώνται για μαθητές που διαβάζουν 

Για μαθητές που διαβάζουν εντατικά, συνιστώνται συμπληρώματα διατροφής με βιταμίνες Β, Ω-3, ginkgo biloba, Bacopa monnieri και αμινοξέα που ενισχύουν συγκέντρωση και μνήμη. Είναι σημαντικό να ενυδατώνονται επαρκώς, να ακολουθούν μία ισορροπημένη διατροφή και να κοιμούνται σταθερά 6-8 ώρες κάθε βράδυ, ίδια ώρα.​ Τέλος, μπορείτε να τους συμβουλέψετε να μην πέσουν στην παγίδα της υπερκατανάλωσης καφεΐνης διότι μπορεί να έχουν εκνευρισμό, αϋπνία και αντίθετα αποτελέσματα. 

Δείτε όλο το Περιοδικό Μαρτίου εδώ

Κλινική προσέγγιση 

Πότε παραπέμπουμε σε γιατρό; 

• Αν η επιδείνωση της μνήμης είναι ξαφνική ή ταχεία, συνοδευόμενη από σύγχυση, αποπροσανατολισμό, δυσκολία στην ομιλία, νευρολογικά συμπτώματα ( αστάθεια, αδυναμία). 

• Προοδευτική έκπτωση μνήμης σε ηλικιωμένο, με επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις, δυσκολία στη διαχείριση χρημάτων, δυσκολία σε καθημερινές δραστηριότητες. 

• Όταν υπάρχουν συνοδά συμπτώματα: Ξαφνική απώλεια βάρους, διαταραχές ύπνου, τριχόπτωση, ταχυκαρδία. 

• Όταν υποψιάζομαι φαρμακογενή αίτια: Βενζοδιαζεπίνες, αντιχολινεργικά, αντιισταμινικά, μπορούν να προκαλέσουν υπνηλία και αίσθηση κοπώσεως. 

Πότε υποψιαζόμαστε υποθυρεοειδισμό; 

• Όταν συνδυάζονται παράγοντες όπως: Καταθλιπτική διάθεση, αλλαγές στην όρεξη, ξηροδερμία, αύξηση βάρους, έντονη κόπωση. Παραπέμπουμε για ειδικές εξετάσεις αίματος. 

Πότε είναι απλώς στρες; 

• Όταν τα συμπτώματα είναι παρωδικά και ο ασθενής γνωρίζει ότι είναι πιεσμένος, όταν νιώθει άγχος και δεν μπορεί να κοιμηθεί. Όταν βρίσκεται σε περίοδο έντονων απαιτήσεων στην εργασία ή την προσωπική του ζωή. 

Συμπέρασμα 

Ο ρόλος σας είναι σημαντικός, καθώς μπορείτε έμπρακτα να ενισχύσετε έναν μαθητή που έχει εξετάσεις, έναν ασθενή με άγχος ή έναν ηλικιωμένο με προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης. Παίρνετε πάντα το ιστορικό του ασθενή, ρωτάτε πάντα για τη ρουτίνα, τις συνήθειες και την αγωγή που λαμβάνει ,ώστε να προσφέρετε στοχευμένες, τεκμηριωμένες λύσεις στις ανάγκες του.  

Από τον Άκη Καραμάνο, Φαρμακοποιό, Βοηθό Αρχισυντάκτη PHARMACY management ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ