Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034 προκαλεί έντονες επιφυλάξεις στον ευρωπαϊκό χώρο της υγείας. Η σχεδιαζόμενη ενσωμάτωση των σχετικών κονδυλίων στο νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (European Competitiveness Fund), μαζί με χρηματοδοτήσεις για τη βιοτεχνολογία, τη γεωργία και τη βιοοικονομία, εγείρει ερωτήματα για τη θέση που θα καταλαμβάνει η δημόσια υγεία στις μελλοντικές προτεραιότητες της ΕΕ.
Οι οργανώσεις φοβούνται ότι, χωρίς έναν ξεχωριστό και προστατευμένο προϋπολογισμό, οι δράσεις κατά του καρκίνου θα χρειαστεί να ανταγωνιστούν άλλους τομείς για την εξασφάλιση χρηματοδότησης. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει την υλοποίηση προγραμμάτων που αφορούν την έγκαιρη διάγνωση, τους εμβολιασμούς, την ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών, την εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ογκολογικών ασθενών.
Αβέβαιο το μέλλον σημαντικών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών
Η ανησυχία αφορά ιδιαίτερα τη συνέχιση δράσεων που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Καταπολέμηση του Καρκίνου (Europe’s Beating Cancer Plan) και της ευρωπαϊκής αποστολής Cancer Mission.
Πρόκειται για δύο βασικές πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη μείωση της επιβάρυνσης από τον καρκίνο, στην ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και στη βελτίωση της πρόσβασης των Ευρωπαίων πολιτών σε υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας.
Σήμερα, σημαντικό μέρος των σχετικών παρεμβάσεων υποστηρίζεται από το EU4Health και το Horizon Europe. Ωστόσο, η μετάβαση στο νέο χρηματοδοτικό μοντέλο από το 2028 δημιουργεί αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα, ιδιαίτερα για έργα των οποίων η χρηματοδότηση ολοκληρώνεται έως το 2030.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι επιτυχημένες πρωτοβουλίες θα μπορέσουν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους χωρίς διακοπές ή εάν θα βρεθούν αντιμέτωπες με χρηματοδοτικά κενά που θα περιορίσουν τον αντίκτυπό τους.
Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός 2028-2034: Προειδοποιήσεις για απώλεια πολύτιμων αποτελεσμάτων
Μιλώντας στο Euronews, η πρόεδρος της European Cancer Organisation, Ισαμπέλ Ρούμπιο, εξέφρασε την ανησυχία της για το ενδεχόμενο να ανακοπεί η πρόοδος που έχει επιτευχθεί μέσα από ευρωπαϊκές συνεργασίες.
Όπως επισήμανε, προγράμματα που έχουν συμβάλει στην επιμόρφωση των γιατρών, στην ενδυνάμωση της φωνής των νέων ασθενών με καρκίνο και στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών δυνατοτήτων αντιμετωπίζουν πλέον αβεβαιότητα ως προς τη συνέχισή τους.
Παρόμοιος προβληματισμός καταγράφεται και μεταξύ των επιστημονικών ομάδων που συμμετέχουν στην υλοποίηση ευρωπαϊκών έργων.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση του ECHoS, ενός προγράμματος που υποστηρίζει την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών για τον καρκίνο σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Ο συντονιστής του, Χούγο Σοάρες, ανέφερε στο Euronews ότι οι συμμετέχοντες εξακολουθούν να εργάζονται με αισιοδοξία, χωρίς όμως να παραγνωρίζουν την πιθανότητα ενός δυσμενούς χρηματοδοτικού σεναρίου.
Κατά τον ίδιο, η πρόωρη διακοπή της στήριξης σε έργα με δυνατότητες επιστημονικής και τεχνολογικής εξέλιξης θα μπορούσε να στερήσει από την Ευρώπη σημαντικές ευκαιρίες καινοτομίας.
Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζει ότι απαιτείται ένας οργανωμένος σχεδιασμός μετάβασης, ώστε οι πρωτοβουλίες που έχουν αποδείξει την αξία τους να αποκτήσουν σταδιακά βιώσιμες εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, αντί να αντιμετωπίσουν μια απότομη διακοπή των ευρωπαϊκών πόρων.
Τι απαντά η Κομισιόν – Διαφορετικές προσεγγίσεις από τα κράτη μέλη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να καθησυχάσει τις ανησυχίες, διευκρινίζοντας ότι η νέα δομή δεν σημαίνει απαραίτητα τον αποκλεισμό των υφιστάμενων δράσεων υγείας από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τη θέση της, τα έργα που σήμερα ενισχύονται μέσω του EU4Health θα μπορούν, κατά κανόνα, να αναζητήσουν χρηματοδότηση από τα νέα εργαλεία του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Ωστόσο, η δυνατότητα υποβολής προτάσεων δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, γεγονός που εξακολουθεί να προβληματίζει τις οργανώσεις των ασθενών και τους φορείς δημόσιας υγείας.
Σε επίπεδο κρατών μελών, οι απόψεις διαφοροποιούνται.
Η Γερμανία τάσσεται υπέρ της διατήρησης της δυνατότητας χρηματοδότησης των σημερινών προγραμμάτων, ενώ η Ισπανία ζητά να παραμείνει η υγεία διακριτός χρηματοδοτικός τομέας.
Το Λουξεμβούργο και η Σλοβενία δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση των επενδύσεων στην πρόληψη και τη δημόσια υγεία. Η Εσθονία, από την πλευρά της, θεωρεί ότι η αποτελεσματικότητα του νέου συστήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τους ειδικότερους κανόνες και τις προβλέψεις που θα καθορίζουν την κατανομή των πόρων.
Αίτημα για τουλάχιστον 2,5 δισ. ευρώ ειδικά για τον καρκίνο
Στη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης έχει ενεργό ρόλο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή για τη δημόσια υγεία έχει ζητήσει τη διατήρηση του EU4Health ως ανεξάρτητου προγράμματος, καθώς και την ενίσχυση των δράσεων πρόληψης μέσω του Horizon Europe.
Παράλληλα, σε έκθεση που εγκρίθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου, διατυπώνεται η πρόταση να διατεθούν τουλάχιστον 10,05 δισ. ευρώ για την υγεία κατά την περίοδο 2028-2034, με 2,5 δισ. ευρώ να προορίζονται αποκλειστικά για την αντιμετώπιση του καρκίνου.
Από την πλευρά της, η European Cancer Organisation διεκδικεί έναν εγγυημένο προϋπολογισμό τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ για την υγεία και τη δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού για τον καρκίνο, με διαθέσιμους πόρους τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ.
Κεντρικό αίτημα της οργάνωσης είναι οι συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις να μη βρίσκονται σε άμεσο ανταγωνισμό με άλλες οικονομικές ή βιομηχανικές προτεραιότητες της Ένωσης, αλλά να προστατεύονται μέσω σαφών, πολυετών δεσμεύσεων.
Κρίσιμες αποφάσεις για την ευρωπαϊκή πολιτική υγείας
Η τελική μορφή του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028-2034 παραμένει αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών μελών, ενώ για την έγκριση του συνολικού πλαισίου απαιτείται και η συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Το διακύβευμα, σύμφωνα με τις οργανώσεις κατά του καρκίνου, ξεπερνά το ύψος των διαθέσιμων κονδυλίων. Αφορά τη δυνατότητα της Ευρώπης να διατηρήσει τη δυναμική που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στην ογκολογική έρευνα, στην πρόληψη και στη βελτίωση της περίθαλψης.
Η εξασφάλιση σταθερής χρηματοδότησης θεωρείται καθοριστική, ώστε οι επιστημονικές εξελίξεις και οι ευρωπαϊκές συνεργασίες να μεταφράζονται σε ουσιαστικά και διαρκή οφέλη για τους ασθενείς.
Πηγή: dailypharmanews.gr
