Τα αποτελέσματα πρόσφατης μελέτης που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Health-System Pharmacy αναδεικνύουν την αυξανόμενη ανάγκη για ουσιαστική υποστήριξη της ψυχικής υγείας των επαγγελματιών που εργάζονται στα φαρμακεία.
Σύμφωνα με την έρευνα, η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) αποτελεί πλέον ένα διαδεδομένο πρόβλημα στον κλάδο, επηρεάζοντας σημαντικά φαρμακοποιούς και βοηθούς φαρμακείου.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε ιδιαίτερα μετά την πανδημία COVID-19, όταν οι επαγγελματίες του φαρμακευτικού τομέα κλήθηκαν να ανταποκριθούν σε αυξημένες απαιτήσεις εργασίας με περιορισμένους πόρους.
Κατάθλιψη & Burnout φαρμακοποιών: Τα ανησυχητικά ευρήματα
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της μελέτης είναι ότι οι φαρμακοποιοί εμφανίζουν υψηλότερο κίνδυνο αυτοκτονίας σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Παράλληλα, οι γυναίκες βοηθοί φαρμακείου καταγράφουν επίσης αυξημένο κίνδυνο σε σύγκριση με άλλες επαγγελματικές ομάδες.
Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από το Εθνικό Σύστημα Αναφοράς Βίαιων Θανάτων των ΗΠΑ, εξετάζοντας περιστατικά αυτοκτονίας μεταξύ φαρμακοποιών, βοηθών φαρμακείου και του γενικού πληθυσμού ηλικίας άνω των 25 ετών.
Η μελέτη κατέγραψε:
- 369 αυτοκτονίες φαρμακοποιών
- 243 αυτοκτονίες βοηθών φαρμακείου
- 245.114 αυτοκτονίες στον γενικό πληθυσμό
- για την περίοδο 2011–2022
Τι δείχνει η μελέτη για τις γυναίκες & τους άνδρες
Οι φαρμακοποιοί είχαν υψηλότερο κίνδυνο αυτοκτονίας από τον γενικό πληθυσμό (IRR 1,21).
Οι άνδρες φαρμακοποιοί εμφάνισαν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο (IRR 1,25)
Οι γυναίκες βοηθοί φαρμακείου είχαν επίσης αυξημένο κίνδυνο (IRR 1,22)
Επιπλέον, οι φαρμακοποιοί παρουσίαζαν συχνότερα επαγγελματικά προβλήματα πριν από την αυτοκτονία, ενώ οι βοηθοί φαρμακείου είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.
7,25 στα 10 το burnout των φαρμακοποιών
Η επαγγελματική εξουθένωση αποτελεί γνωστό πρόβλημα στον χώρο της υγείας. Σε προηγούμενη έρευνα του Pharmacy Times, 160 φαρμακοποιοί από διαφορετικούς χώρους εργασίας ανέφεραν ότι το επίπεδο burnout έφτανε κατά μέσο όρο 7,25 στα 10.
Οι βασικοί παράγοντες που οδηγούν σε επαγγελματική εξουθένωση ήταν:
- Φόρτος εργασίας (17,4%)
- Διοικητική πίεση και διαχείριση (14,6%)
- Έλλειψη ισορροπίας εργασίας – προσωπικής ζωής (14,1%)
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης:
- η έλλειψη επαρκώς εκπαιδευμένου προσωπικού
- οι δυσκολίες συνεργασίας με άλλα τμήματα ή παρόχους υγείας
Πριν από την πανδημία COVID-19, οι φαρμακοποιοί αξιολογούσαν την επαγγελματική τους εξουθένωση περίπου 4,91 στα 10. Μετά την πανδημία, το επίπεδο αυτό αυξήθηκε σημαντικά.
Ανησυχητικό είναι ότι περίπου το 85% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι σκέφτεται να αλλάξει επαγγελματική κατεύθυνση εξαιτίας του burnout.
Υποστήριξη επαγγελματιών ψυχική υγείας: Παραμένει περιορισμένη παγκοσμίως
Όπως εξηγεί η Kelly Lee, καθηγήτρια κλινικής φαρμακευτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο:
«Συζητάμε όλο και περισσότερο για την ψυχική υγεία μετά την πανδημία, όμως η κουλτούρα στον χώρο εργασίας δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά. Η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας παραμένει περιορισμένη και το στίγμα εξακολουθεί να αποτρέπει πολλούς από το να ζητήσουν βοήθεια».
Η ίδια επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με άλλους επαγγελματίες υγείας, οι φαρμακοποιοί συχνά δεν αμείβονται για τις κλινικές υπηρεσίες που παρέχουν, γεγονός που αυξάνει την επαγγελματική πίεση.
Παρότι ορισμένες αλυσίδες φαρμακείων και συστήματα υγείας έχουν προσπαθήσει να βελτιώσουν τις συνθήκες εργασίας, η πρόοδος είναι περιορισμένη.
Σύμφωνα με την έρευνα:
- 36,9% των φαρμακοποιών δήλωσαν ότι η εταιρεία τους έχει λάβει μέτρα βελτίωσης
- 58,8% ανέφεραν ότι δεν έχουν γίνει καμία ουσιαστική αλλαγή
Ακόμη και εκεί όπου εφαρμόστηκαν παρεμβάσεις:
- 46,3% τις χαρακτήρισαν αναποτελεσματικές
- μόλις 9,4% τις θεώρησαν πραγματικά αποτελεσματικές.
Ο ρόλος του φαρμακοποιού & η ψυχολογική πίεση
Το ζήτημα της επαγγελματικής εξουθένωσης στον κλάδο έχει επισημανθεί και από την Ομότιμη Καθηγήτρια Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ Μαρίνα Οικονόμου– Λαλιώτη, η οποία έχει τονίσει ότι το επάγγελμα του φαρμακοποιού συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων με υψηλό κίνδυνο burnout.
Όπως εξηγεί, ο σύγχρονος φαρμακοποιός δεν περιορίζεται στη διάθεση φαρμάκων. Στην καθημερινή πρακτική παρέχει:
- ενημέρωση
- εκπαίδευση
- υποστήριξη προς τους ασθενείς
Τρεις λειτουργίες που αποτελούν βασικούς πυλώνες της ψυχοεκπαίδευσης, μιας σημαντικής θεραπευτικής προσέγγισης στην ψυχιατρική.
Παρά το γεγονός ότι οι φαρμακοποιοί συχνά λειτουργούν ως πρώτο σημείο επαφής των ασθενών με το σύστημα υγείας, δεν λαμβάνουν πάντα την κατάλληλη εκπαίδευση ή υποστήριξη για να διαχειριστούν την ψυχολογική πίεση που συνεπάγεται αυτός ο ρόλος.
Η ανάγκη για αλλαγές στον χώρο εργασίας
Οι ειδικοί τονίζουν ότι είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν εργασιακά περιβάλλοντα όπου η φροντίδα της ψυχικής υγείας θεωρείται φυσιολογική και ενθαρρύνεται.
Όπως σημειώνει η Kelly Lee:
«Οι εργοδότες πρέπει να διασφαλίσουν ότι η αναζήτηση βοήθειας είναι εύκολη και χωρίς στίγμα. Στόχος είναι να αποτραπεί ακόμη και μία αυτοκτονία».
Φαρμακοποιός: Ανάγκη για τη στήριξη του ρόλου του
Καθώς οι υπηρεσίες που παρέχουν οι φαρμακοποιοί στην κοινότητα αυξάνονται διεθνώς – και στην Ελλάδα – γίνεται όλο και πιο σημαντικό να αναγνωριστεί ο ρόλος τους.
Η ενίσχυση της υποστήριξης προς τους φαρμακοποιούς, τόσο από την πολιτεία όσο και από την κοινωνία, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του επαγγέλματος και τη διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας.
Πηγή: dailypharmanews.gr
