Σε μια εξέλιξη που ενδέχεται να επηρεάσει την παγκόσμια στρατηγική εμβολιασμών, οι Ηνωμένες Πολιτείες παγώνουν τη μελλοντική χρηματοδότηση προς τη διεθνή συμμαχία για τα εμβόλια Gavi, θέτοντας ως αδιαπραγμάτευτο όρο τη σταδιακή κατάργηση εμβολίων που περιέχουν θειομερσάλη (thimerosal). Την απαίτηση της Ουάσινγκτον μεταδίδει το Reuters, κάνοντας λόγο για ακόμη μία κίνηση αναδιαμόρφωσης της διεθνούς υγειονομικής πολιτικής από τον Λευκό Οίκο.
Η θειομερσάλη είναι συντηρητική ουσία με βάση τον υδράργυρο, η οποία χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες κυρίως σε φιαλίδια πολλαπλών δόσεων, προκειμένου να αποφεύγονται μολύνσεις κατά τη διάρκεια της χρήσης. Παρότι η επιστημονική κοινότητα έχει επανειλημμένα αξιολογήσει την ασφάλειά της, αντιεμβολιαστικοί κύκλοι συνεχίζουν να την στοχοποιούν, προβάλλοντας αβάσιμους ισχυρισμούς περί σύνδεσης με τον αυτισμό και άλλες νευροαναπτυξιακές διαταραχές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, ο οποίος έχει ήδη προχωρήσει σε περικοπή 300 εκατ. δολαρίων από την ετήσια χρηματοδότηση προς τον Gavi, κατηγορώντας τον οργανισμό ότι δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη ζητήματα ασφάλειας. Από την πλευρά του, ο Gavi επιμένει ότι η ασφάλεια των εμβολίων αποτελεί σταθερά την πρώτη προτεραιότητά του.
«Μέχρι να εκπονηθεί και να ξεκινήσει η εφαρμογή σχεδίου για την απόσυρση των εμβολίων που περιέχουν θειομερσάλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα παρακρατούν κάθε μελλοντική χρηματοδότηση», δήλωσε αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Υγείας (HHS). Εκπρόσωπος του Gavi επιβεβαίωσε το αίτημα, σημειώνοντας ωστόσο ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο χαρτοφυλάκιο εμβολίων απαιτεί αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και των αρμόδιων επιτροπών, με βάση την επιστημονική συναίνεση.
Αν και η θειομερσάλη έχει σε μεγάλο βαθμό αποσυρθεί από τις χώρες υψηλού εισοδήματος –όπου κυριαρχούν εμβόλια μίας δόσης– παραμένει κρίσιμη για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Τα φιαλίδια πολλαπλών δόσεων είναι φθηνότερα, ευκολότερα στη διανομή και απαραίτητα για μαζικές εκστρατείες ανοσοποίησης (π.χ. ιλαρά, διφθερίτιδα).
Η εξέλιξη εντάσσεται στην πολιτική «America First», που έχει ήδη συνοδευτεί από αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ΠΟΥ και περικοπές σε διεθνή προγράμματα υγείας. Ο ΠΟΥ έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία κινδύνου από τη θειομερσάλη, ενώ ειδικοί προειδοποιούν πως μια βεβιασμένη απόσυρση χωρίς εναλλακτικό σχέδιο θα μπορούσε να αφήσει εκατομμύρια παιδιά εκτεθειμένα σε σοβαρές ασθένειες.
Οι ΗΠΑ κάλυπταν ιστορικά περίπου το 13% των πόρων του Gavi. Η αβεβαιότητα, σε συνδυασμό με μειώσεις χρηματοδότησης και από άλλες πλούσιες χώρες, αυξάνει την πίεση στον οργανισμό και εντείνει τους φόβους για υποχώρηση της παγκόσμιας εμβολιαστικής κάλυψης.
