Είναι όλα τα εντομοαπωθητικά εξίσου αποτελεσματικά και ασφαλή; Φυσικά και όχι. Αλλά κάνοντας τις σωστές ερωτήσεις, θα επιλέξετε μαζί με τον πελάτη το κατάλληλο προϊόν.
Σε ποιον απευθύνεται το προϊόν;
Μια 40χρονη γυναίκα: «Δεχόμαστε επίθεση από κουνούπια κάθε βράδυ. Προφανώς το DEET είναι αποτελεσματικό!».
Φαρμακοποιός: «Ναι, αλλά ποιος θα το χρησιμοποιήσει;»
«Λοιπόν… εγώ, ο σύζυγός μου και τα παιδιά μου 3 και 10 ετών.»
Βεβαιωθείτε ότι έχετε ελέγξει για ποιον προορίζεται το αντικουνουπικό. Το DEET δεν είναι το καταλληλότερο συστατικό για παιδιά κάτω των 12 ετών, εκτός περιοχών που διατρέχουν κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών που μεταδίδονται από φορείς. Το IR3535, η ικαριδίνη και η σιτρονέλα σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις από ό,τι στους ενήλικες, καθώς και το PMD, είναι κατάλληλα για παιδιά.
Ένας άντρας με ένα μωρό σε καρότσι: «Θα ήθελα κάποιο απωθητικό για τα κουνούπια».
Ο φαρμακοποιός: «Θα το χρησιμοποιήσετε εσείς;»
«Ναι, αλλά και το 13 μηνών μωρό μου και η έγκυος γυναίκα μου. Θα πάμε για κάμπινγκ την επόμενη εβδομάδα… »
Σε παιδιά, κατά το 1ο έτος ζωής αλλά και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, συνιστάται να δίνετε προτεραιότητα σε μέτρα φυσικής προστασίας (κουνουπιέρα στο καρότσι ή στο κρεβάτι). Ωστόσο, τα απωθητικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν από 6 μηνών και σε έγκυες γυναίκες, στην ελάχιστη αποτελεσματική συγκέντρωση. O ΕΟΦ και ο EMA διευκρινίζουν ότι, εκτός από επικίνδυνες καταστάσεις, πρέπει να προτιμάται το IR3535.
Κάτω από ποιες συνθήκες θα το χρειαστούν; (πχ. Ταξίδι σε εξωτικά μέρη)
Ένας 25χρονος άνδρας ετοιμάζει το ταξιδιωτικό του κιτ πρώτων βοηθειών: «…και θα χρειαστώ επίσης ένα αντικουνουπικό».
Ο φαρμακοποιός: «Ποιος είναι ο προορισμός σας; Πού θα πάτε, αν επιτρέπεται;»
« Νότια Αφρική. Θα πάμε ένα ταξίδι 3 εβδομάδες. Θα είμαστε σε ένα σπίτι κάποιες μέρες, αλλά και με μια σκηνή για κάμπινγκ. »
Εκτός από την αποτελεσματική προστασία από τα κουνούπια, ορισμένοι προορισμοί σε τροπικές χώρες απαιτούν χημειοπροφύλαξη από την ελονοσία και την ολοκλήρωση ή την ανανέωση ορισμένων εμβολιασμών. Εάν ο πελάτης δεν το έχει κάνει, ενημερώστε τον σχετικά. Επιπλέον, εδώ συνιστάται ιδιαίτερα μια εμποτισμένη κουνουπιέρα, αλλά και ειδικά βραχιολάκια εμποτισμένα με απωθητικό κουνουπιών που παρέχουν προστασία και έχουν διάρκεια πολλών ημερών. Συστήστε τους να χρησιμοποιούν επαρκή ποσότητα προϊόντος: 100 ml προϊόντος παρέχει προστασία για ένα άτομο (χέρια, πόδια, πρόσωπο) για περίπου 15 έως 20 ημέρες με ρυθμό 2 έως 3 εφαρμογές την ημέρα.
Μια 35χρονη έγκυος γυναίκα: «Έχετε βραχιολάκια απωθητικά για τα κουνούπια;»
Ο φαρμακοποιός: «Θα πάτε ταξίδι;»
«Ναι, θα πάω εκδρομή κοντά στον ποταμό Αλιάκμονα με τον άντρα μου.»
Οι περιοχές κοντά σε ποτάμια, λίμνες, θάλασσα αλλά και οι ελώδεις περιοχές, συνιστούν εστίες κουνουπιών και χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία κατά την εγκυμοσύνη. Τα κουνούπια είναι φορείς παθογόνων μικροοργανισμών και ασθενειών. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, καθώς η μόλυνση είναι δυνητικά σοβαρή για το έμβρυο (μικροκεφαλία, κ.λπ.), πρέπει να συνιστάται αποτελεσματική προστασία από τα κουνούπια στις έγκυες γυναίκες, καθώς και στους σεξουαλικούς τους συντρόφους (έχει αποδειχθεί η σεξουαλική μετάδοση του ιού). Τα βραχιολάκια, τα οποία δεν προσφέρουν επαρκή προστασία, θα πρέπει να αποφεύγονται.
Επιβεβαιώστε ότι δεν υπάρχουν ιδιαίτερα προβλήματα υγείας
Γυναίκα 50 ετών «Γεια σας, θα ήθελα αντικουνουπικό για εμένα και τον άντρα μου».
Φαρμακοποιός: «Λαμβάνετε κάποια αγωγή;»
« Όχι εγώ, αλλά…ο άντρας μου που έχει άσθμα.»
Οι μορφές ψεκασμού ή οι κονιοποιημένες, πρέπει να αποφεύγονται σε ασθενείς που πάσχουν από πνευμονικές παθολογίες. Προτιμήστε ένα αντικουνουπικό σε κρέμα, μους, roll on ή σε stick. Επίσης, να είστε προσεκτικοί με ορισμένα απωθητικά με βάση το PMD που περιέχουν αιθέρια έλαια που μερικές φορές δεν συνιστώνται σε περιπτώσεις άσθματος ή επιληψίας.
Ξέρετε πώς να το χρησιμοποιήσετε;
Ένας 30χρονος άνδρας: «Πηγαίνω στη Βολιβία. Χρειάζομαι ένα εντομοαπωθητικό».
Φαρμακοποιός: «Ξέρετε πότε να το εφαρμόσετε;»
«Το απόγευμα πριν νυχτώσει, σωστά;»
Για βέλτιστη αποτελεσματικότητα, οι εφαρμογές πρέπει να πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της περιόδου δραστηριότητας του φορέα: νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα για τα κουνούπια Aedes. το ηλιοβασίλεμα και πριν τον ύπνο, για προστασία από τα κουνούπια Anopheles και Culex. Και εφαρμόζονται ξανά μετά το κολύμπι ή σε περίπτωση έντονης εφίδρωσης. Εάν χρησιμοποιείται αντηλιακό, θα πρέπει να πρώτα να εφαρμοστεί, 20 έως 30 λεπτά πριν χρησιμοποιηθεί το απωθητικό κουνουπιών, για να διατηρηθεί η αποτελεσματικότητα του απωθητικού.
Το πιο σημαντικό
Εκτός από τις δερματικές αντιδράσεις, τα κουνούπια είναι φορείς πολυάριθμων παθογόνων παραγόντων (ιός Ζίκα, ελονοσία, δάγγειος πυρετός, chikungunya κ.λπ.). Για προστασία, είναι καλύτερο να εφαρμόζεται το απωθητικό το πρωί και το βράδυ, περιόδους μέγιστης δραστηριότητας των εντόμων-φορέων. Η διάρκεια της προστασίας ποικίλλει ανάλογα με τη φύση και τη συγκέντρωση της δραστικής ουσίας, καθώς και τις συνθήκες χρήσης. Τα όρια χρήσης των απωθητικών (ανάλογα με την ηλικία και την εγκυμοσύνη) εξελίσσονται καθώς αξιολογούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Εντομοαπωθητικά δέρματος
DEET (ή διαιθυλοτολουαμίδιο). Θεωρείται ένα από τα πιο αποτελεσματικά απωθητικά κατά των κουνουπιών anopheles. Τα προϊόντα πρέπει να λάβουν άδεια κυκλοφορίας βιοκτόνου.
Παρενέργειες; Πιθανοί ερεθισμοί του δέρματος και των ματιών, σπάνιες νευρολογικές επιδράσεις (σύγχυση, σπασμοί κ.λπ.). Πιθανή υπερδιέγερση (επιληπτικοί ασθενείς). Καταστρέφει πλαστικά υλικά, ορισμένα δέρματα και συνθετικές ίνες (ρολόγια, βραχίονες γυαλιών, φακοί επαφής κ.λπ.). Δεν συνιστάται πριν από το 2ο έτος ηλικίας, αλλά και μεταξύ 2 και 12 ετών, καθώς και για έγκυες γυναίκες, παρά μόνο εάν υπάρχει κίνδυνος ασθένειας που μεταδίδεται από φορείς.
ICARIDINE (ή πιπεριδίνη-1 ή KBR3023) Όπως το DEET, αυτό είναι ένα μόριο αναφοράς, ιδιαίτερα κατά των κουνουπιών anopheles.
Παρενέργειες: Πιθανός ερεθισμός του δέρματος και των ματιών. Αντενδείκνυται πριν από 2 χρόνια και σε έγκυες γυναίκες για συγκεντρώσεις ≥ 25%.
IR3535 Το μόριο έχει αναγνωρισμένα καλή ανοχή. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί από 6 μηνών και σε έγκυες γυναίκες σε συγκέντρωση 20%.
PMDRBO (ή cis– και trans–p–menthane-3,8 diol ή PMD} Είναι ένα συνθετικό ανάλογο συστατικού που εξάγεται από τον ευκάλυπτο Corymbia citriodora. Παρενέργειες; Πιθανός ερεθισμός του δέρματος. Όταν συνδυάζεται με άλλα αιθέρια έλαια, προσέξτε τον κίνδυνο φωτοευαισθησίας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παιδιά από 6 μηνών, αλλά όχι σε έγκυες γυναίκες.
Άλλα βοηθητικά μέτρα
Καλυπτικά ρούχα, κατά προτίμηση εμποτισμένα με εντομοκτόνο (περμεθρίνη), εμποτισμένες κουνουπιέρες. ηλεκτρικοί διαχυτές -diffusers-μέσα στα σπίτια, χρήση εντομοαπωθητικών σπιράλ στους εξωτερικούς χώρους.
Αιθέρια έλαια όπως η σιτρονέλα, όπως και τα εντομοαπωθητικά βραχιολάκια για τα παιδιά, προσφέρουν αποτελεσματική αντικουνουπική προστασία.
Από την ΟΛΙΝΑ ΗΛΙΑΔΟΥ, MSc Clinical Pharmacologist, MBA in Pharmacy Management, MPharm
