Επιστολή του συνάδελφου φαρμακοποιού Κωνσταντίνου Κυρίτση προς τα μέλη του τοπικού Φαρμακευτικού Συλλόγου Κυκλάδων.
~~
Αγαπητοί συνάδελφοι και μέλη του Φαρμακευτικού Συλλόγου,
Με αφορμή τη νέα τουριστική σεζόν και την άφιξη επισκεπτών στα φαρμακεία μας, θα θέλαμε να επιστήσουμε τη προσοχή σας στην ολοένα και πιο συχνή χρήση εφαρμογών (apps) από τους καταναλωτές. Οι εφαρμογές αυτές χρησιμοποιούνται για να σκανάρουν διάφορα προϊόντα φαρμακείου, όπως δερμοκαλλυντικά, είδη στοματικής υγιεινής, βιταμίνες και άλλα.
Πρακτικά, ο καταναλωτής σκανάρει το barcode του προϊόντος με την κάμερα του κινητού του και ο αλγόριθμος της εφαρμογής αναλύει τη λίστα των συστατικών (INCI list). Στη συνέχεια, αξιολογεί το προϊόν, συχνά με ένα χρωματικό σύστημα (πράσινο, κίτρινο, κόκκινο), χαρακτηρίζοντας τα συστατικά ως ασφαλή, ύποπτα ή τοξικά.
Αυτές οι εφαρμογές έχουν αυξήσει το ενδιαφέρον του κόσμου για το τι εφαρμόζει στο δέρμα του, γεγονός που σε πρώτη ανάγνωση είναι απόλυτα θετικό. Επίσης, πολλές από αυτές κρίνουν τα συστατικά με βάση το οικολογικό τους αποτύπωμα, το οποίο είναι ένα πολύ σημαντικό κριτήριο για την εποχή μας.
Επειδή όμως, πολλές φορές, οι αλγόριθμοι δημιουργούν αδικαιολόγητο πανικό στους καταναλωτές, φέρνοντάς μας σε δύσκολη θέση και δημιουργώντας πίεση στην καθημερινότητά μας, ετοιμάσαμε αυτόν τον σύντομο οδηγό. Στόχος μας είναι να κατανοήσουμε πώς λειτουργούν αυτές οι εφαρμογές, ώστε να μπορούμε να εξηγήσουμε με αυτοπεποίθηση στον καταναλωτή τι ακριβώς διαβάζει στην οθόνη του, προστατεύοντάς τον από την παραπληροφόρηση.
- Απόλυτη Ασφάλεια και Νομοθεσία Οποιοδήποτε προϊόν βρίσκεται στο ράφι του φαρμακείου είναι εναρμονισμένο με τον ΕΟΦ και την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, την αυστηρότερη παγκοσμίως, και είναι απόλυτα ασφαλές. Φυσικά, υπάρχουν διάφορες ποιότητες σε καλλυντικά και συμπληρώματα, όπως ακριβώς συμβαίνει και στα τρόφιμα. Αυτό όμως δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση πως υπάρχουν «ακατάλληλα» ή «τοξικά» εγκεκριμένα προϊόντα σε ένα φαρμακείο.
- Η απουσία επιστημονικού πλαισίου και η παγίδα της “δόσης” Η λειτουργία των εφαρμογών στερείται συχνά επιστημονικού πλαισίου. Το μεγαλύτερο σφάλμα των αλγορίθμων είναι ότι κρίνουν τα συστατικά μεμονωμένα, αγνοώντας τον θεμελιώδη κανόνα της τοξικολογίας: την περιεκτικότητα. Για να βοηθήσουμε στην καθημερινή σας επιχειρηματολογία, συγκεντρώσαμε τα πιο συχνά παρεξηγημένα συστατικά:
- Συντηρητικά (π.χ. Φαινοξυαιθανόλη): Συχνά στοχοποιούνται από παλιές in-vitro μελέτες ή από μελέτες που αφορούν λήψη τεράστιων ποσοτήτων από το στόμα. Τα apps αγνοούν ότι στα καλλυντικά χρησιμοποιούνται σε αυστηρά ελεγχόμενα, απειροελάχιστα ποσοστά (π.χ. <1%), τα οποία είναι απολύτως απαραίτητα για να μην αναπτυχθούν επικίνδυνα μικρόβια στο προϊόν.
- Φυσικά Αρώματα & Αιθέρια Έλαια (π.χ. Linalool, Limonene): Εμφανίζονται συχνά με κόκκινη ένδειξη ως «ισχυρά αλλεργιογόνα». Η αλήθεια είναι πως η νομοθεσία απαιτεί την αναγραφή τους αποκλειστικά για την προστασία ατόμων με διαγνωσμένη αλλεργία, ακριβώς όπως αναγράφονται οι ξηροί καρποί στα τρόφιμα. Για το υπόλοιπο 98% του πληθυσμού, είναι απολύτως ασφαλή.
- Ο Παράγοντας «Τύπος Δέρματος»: Ένας αλγόριθμος μπορεί να βαθμολογήσει με άριστα (100/100) μια υπερ-λιπαρή, 100% φυσική αλοιφή. Αν όμως αυτή εφαρμοστεί σε λιπαρό δέρμα με τάση ακμής, θα προκαλέσει έξαρση. Το app δεν βλέπει τον ασθενή, παρά μόνο λίστες συστατικών.
3. Θέματα Αθέμιτου Ανταγωνισμού Υπάρχουν πλέον σοβαρές υποψίες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι πίσω από κάποιες τέτοιες εφαρμογές βρίσκονται συγκεκριμένα εταιρικά συμφέροντα, με σκοπό να πλήξουν αθέμιτα τον ανταγωνισμό. Το θέμα αυτό ερευνάται σε βάθος και είναι πολύ πιθανό να εμπλακεί σύντομα και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Το Μήνυμά μας προς εσάς.
Οι εφαρμογές δίνουν δεδομένα, αλλά ο φαρμακοποιός δίνει το επιστημονικό πλαίσιο. Είναι σημαντικό να εξηγούμε στο κοινό ότι τα apps πρέπει να λειτουργούν αυστηρά συμπληρωματικά. Εμείς είμαστε εκεί για να ενημερώνουμε έγκυρα τους καταναλωτές για τα προϊόντα και να δίνουμε συμβουλές βάσει των πραγματικών, εξατομικευμένων αναγκών τους.
Με εκτίμηση και φιλικούς χαιρετισμούς,
Κωνσταντίνος Κυρίτσης
Φαρμακοποιός & Συνιδιοκτήτης Aegean Beauty
