Η χρόνια φλεβική νόσος και οι παράγοντες που συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο αφορούν ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Τα αποτελέσματα του 3ου κύκλου της Εκστρατείας Ευαισθητοποίησης «Φροντίζουμε την καρδιά, στηρίζουμε τα βήματά σας!» του Συλλόγου Πεταλούδα αναδεικνύουν ευρήματα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τον φαρμακοποιό, ο οποίος βρίσκεται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της πρωτοβάθμιας φροντίδας και συχνά αποτελεί το πρώτο σημείο στο οποίο απευθύνεται ο πολίτης για συμβουλή.
Για πρώτη φορά φέτος, παράλληλα με τον έλεγχο για χρόνια φλεβική νόσο, η εκστρατεία περιέλαβε και αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω ειδικού ερωτηματολογίου, προσφέροντας μια ευρύτερη εικόνα για παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την υγεία του πληθυσμού.
Από 16 περιοχές της Ελλάδας
Οι δράσεις πραγματοποιήθηκαν σε μεγάλα αστικά κέντρα αλλά και σε μικρότερες ή περισσότερο απομακρυσμένες περιοχές: Βέροια, Γόννοι Λάρισας, Έδεσσα, Καβάλα, Καλαμαριά Θεσσαλονίκης, Καλαμπάκα, Κατερίνη, Κοζάνη, Λιβαδειά, Ξάνθη, Πάτρα, Ρόδος, Σέρρες, Σπάρτη, Χανιά και Χερσόνησος Ηρακλείου Κρήτης.
Εξειδικευμένοι επιστήμονες της Πεταλούδας πραγματοποίησαν ελέγχους για χρόνια φλεβική νόσο, αξιολόγηση καρδιαγγειακού κινδύνου, προσωπική συμβουλευτική και ενημερωτικές ομιλίες.
Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αποτυπώνουν όχι μόνο τη συχνότητα συμπτωμάτων και παραγόντων κινδύνου, αλλά και το σημαντικό ποσοστό ανθρώπων που δεν είχαν ελεγχθεί ποτέ στο παρελθόν για φλεβική νόσο.
Χρόνια φλεβική νόσος: 7 στους 10 συμμετέχοντες είχαν τουλάχιστον ένα σύμπτωμα
Συνολικά εξετάστηκαν 709 άτομα, εκ των οποίων το 22,7% ήταν άνδρες και το 77,3% γυναίκες.
Μόλις το 37,4% των συμμετεχόντων είχε υποβληθεί στο παρελθόν σε εξέταση για χρόνια φλεβική νόσο.
Από το σύνολο των συμμετεχόντων, το 29,5% ήταν ασυμπτωματικό, ενώ το 70,5% παρουσίαζε τουλάχιστον ένα σύμπτωμα χρόνιας φλεβικής νόσου. Συχνότερα καταγράφηκαν:
- κιρσοί: 26,5%
- ευρυαγγείες: 26,2%
- οίδημα: 12%
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, μεταξύ των ατόμων που δεν είχαν εξεταστεί στο παρελθόν για φλεβική νόσο, το 62,4% διαγνώστηκε με κάποιο στάδιο φλεβικής νόσου.
Η ανάλυση ανέδειξε επίσης παράγοντες που σχετίζονταν με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης φλεβικής νόσου. Ειδικότερα:
- Τα άτομα με ορθοστασία είχαν 64% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης φλεβικής νόσου.
- Όσοι είχαν οικογενειακό ιστορικό φλεβικής νόσου παρουσίαζαν σχεδόν διπλάσια πιθανότηταεμφάνισης της νόσου.
- Τα άτομα με ιστορικό θρόμβωσης είχαν σχεδόν τριπλάσια πιθανότητα εμφάνισης φλεβικής νόσου.
- Οι γυναίκες είχαν 92% μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης φλεβικής νόσου σε σχέση με τους άνδρες.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για το φαρμακείο;
Ο φαρμακοποιός έρχεται καθημερινά σε επαφή με ανθρώπους που αναφέρουν βαριά ή κουρασμένα πόδια, οίδημα, ευρυαγγείες ή κιρσούς, αλλά ενδέχεται να μην έχουν απευθυνθεί ποτέ σε γιατρό για αξιολόγηση.
Τα αποτελέσματα της εκστρατείας αναδεικνύουν επομένως τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης συμπτωμάτων και παραγόντων κινδύνου και, όπου απαιτείται, της σύστασης για περαιτέρω ιατρική αξιολόγηση.
Ιδιαίτερη προσοχή αξίζει να δίνεται σε πολίτες με παρατεταμένη ορθοστασία, οικογενειακό ιστορικό φλεβικής νόσου ή προηγούμενο ιστορικό θρόμβωσης, καθώς στα δεδομένα της εκστρατείας οι παράγοντες αυτοί συνδέθηκαν με αυξημένη πιθανότητα φλεβικής νόσου.
Καρδιαγγειακός κίνδυνος: ηλικία, φύλο και συνοδά νοσήματα κάνουν τη διαφορά
Η αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου ανέδειξε μια σαφή αυξητική τάση σε σχέση με την ηλικία.
Η χαμηλότερη μέση τιμή του CV Risk Score καταγράφηκε στους συμμετέχοντες έως 50 ετών (3,42±2,90) και αυξανόταν προοδευτικά:
- 50–59 ετών: 7,62±4,15
- 60–69 ετών: 10,21±6,33
- 70–79 ετών: 10,31±6,62
- άνω των 80 ετών: 13,52±8,71
Οι άνδρες παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερο μέσο CV Risk Score (14,52±8,90) σε σύγκριση με τις γυναίκες (8,00±4,76).
Υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν επίσης σε συμμετέχοντες με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου ή συνοδά νοσήματα:
- Ιστορικό θρόμβωσης: 11,62±8,65 έναντι 9,32±6,36 χωρίς σχετικό ιστορικό.
- Υπέρταση: 10,85±6,45 έναντι 8,59±6,44 στους μη υπερτασικούς.
- Δυσλιπιδαιμία: 10,93±7,60 έναντι 8,43±5,45 σε άτομα με φυσιολογικά επίπεδα λιπιδίων.
- Διαβήτης: 15,04±8,67 έναντι 8,29±5,30 στους μη διαβητικούς συμμετέχοντες.
Τα στοιχεία αυτά αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον χώρο του φαρμακείου, καθώς υπέρταση, δυσλιπιδαιμία και διαβήτης αποτελούν καταστάσεις με τις οποίες ο φαρμακοποιός έρχεται σε συχνή επαφή στο πλαίσιο της καθημερινής εξυπηρέτησης και συμβουλευτικής των πολιτών.
Τι συμβαίνει ανά περιοχή της Ελλάδας;
Η γεωγραφική ανάλυση ανέδειξε σημαντικές διαφοροποιήσεις στον μέσο δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου μεταξύ των περιοχών όπου πραγματοποιήθηκαν οι δράσεις.
Η Καβάλα κατέγραψε τον υψηλότερο μέσο δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου (13,70±8,31), ακολουθούμενη από την Ξάνθη (11,74±9,30), τις Σέρρες (11,07±8,52) και την Καλαμπάκα (10,97±5,24).
Υψηλότερες από τον συνολικό μέσο όρο ήταν επίσης οι τιμές στην Καλαμαριά (10,60±7,56), στη Χερσόνησο (10,29±6,05), στην Κοζάνη (10,23±5,72) και στην Πάτρα (10,05±6,88).
Στον αντίποδα, η Σπάρτη παρουσίασε τον χαμηλότερο μέσο δείκτη (5,91±2,95), ενώ χαμηλότερες τιμές καταγράφηκαν επίσης στους Γόννους Λάρισας (7,05±5,77), στα Χανιά (8,40±7,61) και στην Έδεσσα (8,80±7,19).
Η Βέροια (9,16±4,70), η Κατερίνη (9,07±4,95), η Λιβαδειά (9,07±5,69) και η Ρόδος (9,09±3,96) παρουσίασαν μέσες τιμές κοντά στον συνολικό μέσο όρο του δείγματος.
Συνολικά, τα αποτελέσματα καταγράφουν αξιοσημείωτη γεωγραφική διακύμανση του μέσου CV Risk Score στο συγκεκριμένο δείγμα, με την Καβάλα να παρουσιάζει την υψηλότερη και τη Σπάρτη τη χαμηλότερη μέση τιμή.
Τα δεδομένα ανά περιοχή θα πρέπει να ερμηνεύονται στο πλαίσιο του συγκεκριμένου πληθυσμού που συμμετείχε στις δράσεις και δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη αντιπροσωπευτική αποτύπωση του συνολικού πληθυσμού κάθε περιοχής.
Ο φαρμακοποιός ως σημείο ενημέρωσης και έγκαιρης αναγνώρισης
Τα αποτελέσματα του 3ου κύκλου της εκστρατείας αναδεικνύουν μια σημαντική ανάγκη: πολλοί πολίτες μπορεί να εμφανίζουν συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου χωρίς να έχουν προηγουμένως αναζητήσει εξειδικευμένη αξιολόγηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, το φαρμακείο μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό σημείο ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.
Η αναγνώριση συμπτωμάτων όπως το οίδημα, το αίσθημα βάρους στα κάτω άκρα, οι κιρσοί και οι ευρυαγγείες, σε συνδυασμό με τη διερεύνηση παραγόντων όπως η ορθοστασία, το οικογενειακό ιστορικό και το ιστορικό θρόμβωσης, μπορεί να συμβάλει στην παραπομπή του πολίτη για περαιτέρω ιατρική αξιολόγηση όταν αυτή κρίνεται απαραίτητη.
Αντίστοιχα, η συχνή επαφή του φαρμακοποιού με ανθρώπους που έχουν υπέρταση, δυσλιπιδαιμία ή διαβήτηδημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για ενημέρωση σχετικά με την πρόληψη και την ανάγκη τακτικής ιατρικής παρακολούθησης του καρδιαγγειακού κινδύνου.
16 αγγειοχειρουργοί, 15 επιστήμονες και περισσότερα από 5.000 ενημερωτικά έντυπα
Στον 3ο κύκλο της εκστρατείας συμμετείχαν 16 εθελοντές αγγειοχειρουργοί, οι οποίοι προσέφεραν τις υπηρεσίες τους στους συμμετέχοντες, καθώς και 15 εθελοντές – μέλη του επιστημονικού προσωπικού της Πεταλούδας.
Παράλληλα, διανεμήθηκαν περισσότερα από 5.000 ενημερωτικά έντυπα σχετικά με τη χρόνια φλεβική νόσο και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Μετά την ανταπόκριση του κοινού στον 3ο κύκλο της εκστρατείας, ο Σύλλογος Πεταλούδα συγκεντρώνει ήδη αιτήματα από περιοχές σε όλη την Ελλάδα, προκειμένου να ενταχθούν στις επόμενες δράσεις.
Σχετικά με τον Σύλλογο Πεταλούδα
Ο Σύλλογος Σκελετικής Υγείας Πεταλούδα είναι μη κερδοσκοπικό σωματείο, επίσημα αναγνωρισμένο από το Διεθνές Ίδρυμα Οστεοπόρωσης (IOF). Βασικός στόχος του είναι η ενημέρωση του κοινού σε θέματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, την οστεοπόρωση, τη διατροφή, την άσκηση, την πρόληψη και τη σκελετική υγεία.
Ο Σύλλογος συνεργάζεται με επιστημονικούς φορείς και με το Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ δραστηριοποιείται στη διεξαγωγή μελετών και στη διοργάνωση ενημερωτικών ημερίδων, σεμιναρίων και συνεδρίων.
Στην πολυετή δράση του έχει λάβει διεθνείς και ελληνικές διακρίσεις για το έργο και τις εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης.
