Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι τα γενόσημα φάρμακα που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες θα υπόκεινται σε δασμό 100% από τον Αύγουστο του 2028, ο οποίος έναν χρόνο αργότερα θα αυξηθεί στο 200%.
Το μέτρο, σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, αποσκοπεί στην ενίσχυση της εγχώριας φαρμακευτικής παραγωγής και στην παροχή κινήτρων προς τις εταιρείες, ώστε να μεταφέρουν παραγωγικές εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ.
«Από την 1η Αυγούστου 2026, όλα τα γενόσημα φάρμακα που εισάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να επωφελούνται από μηδενικό δασμό για μία περίοδο δύο ετών. Στη συνέχεια, ο δασμός θα αυξηθεί στο 100% για ένα έτος και κατόπιν στο 200%», ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.
Με βάση το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε, τα εισαγόμενα γενόσημα θα παραμείνουν χωρίς δασμούς έως την 1η Αυγούστου 2028. Ακολούθως, θα επιβληθεί δασμός 100% για έναν χρόνο, ενώ από τον Αύγουστο του 2029 προβλέπεται η αύξησή του στο 200%.
Στόχος η μεταφορά της παραγωγής στις ΗΠΑ
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η διετής μεταβατική περίοδος θα δώσει στις φαρμακευτικές εταιρείες τον απαραίτητο χρόνο, ώστε να αναπτύξουν παραγωγικές μονάδες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ανακοίνωση δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι όλες οι διεθνείς φαρμακοβιομηχανίες είναι υποχρεωμένες να κατασκευάσουν εργοστάσια στη χώρα. Οι επιχειρήσεις θα κληθούν να αξιολογήσουν εάν τις συμφέρει να επενδύσουν σε παραγωγική παρουσία στις ΗΠΑ ή να συνεχίσουν να εξάγουν τα προϊόντα τους επιβαρυνόμενες με τους νέους δασμούς.
Παράλληλα, δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί πλήρως το εύρος εφαρμογής του μέτρου, οι πιθανές εξαιρέσεις και οι προϋποθέσεις που θα ισχύσουν για τις εταιρείες οι οποίες διαθέτουν ήδη εγκαταστάσεις ή σχεδιάζουν νέες επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ελβετική εταιρεία γενοσήμων Sandoz ανέφερε ότι απαιτούνται περισσότερες πληροφορίες για το εύρος και την εφαρμογή του μέτρου, προτού μπορέσει να αξιολογήσει τις πιθανές συνέπειες για την παραγωγή και τα επενδυτικά της σχέδια.
Αλλαγή πολιτικής για τα γενόσημα
Τα γενόσημα είχαν διατηρηθεί μέχρι σήμερα εκτός των υψηλών δασμών που είχε ανακοινώσει η αμερικανική κυβέρνηση για άλλες κατηγορίες φαρμακευτικών προϊόντων.
Τον Απρίλιο του 2026, η κυβέρνηση Τραμπ είχε επιβάλει δασμό 100% σε πατενταρισμένα φαρμακευτικά προϊόντα και συστατικά, προβλέποντας ευνοϊκότερη μεταχείριση για εταιρείες που δεσμεύονται να μεταφέρουν παραγωγική δραστηριότητα στις ΗΠΑ. Τα γενόσημα περιλαμβάνονταν τότε στις κατηγορίες που εξακολουθούσαν να έχουν μηδενικό δασμό.
Η νέα ανακοίνωση επεκτείνει επομένως τη συγκεκριμένη εμπορική πολιτική και στα γενόσημα, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 90% των συνταγογραφούμενων φαρμάκων στην αμερικανική αγορά.
Στο επίκεντρο η παραγωγή της Ινδίας
Οι επιπτώσεις της ανακοίνωσης αναμένεται να απασχολήσουν ιδιαίτερα την Ινδία, η οποία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές γενοσήμων της αμερικανικής αγοράς.
Μετά την ανακοίνωση, μετοχές μεγάλων ινδικών φαρμακευτικών εταιρειών κατέγραψαν απώλειες, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν τις πιθανές συνέπειες για τις εξαγωγές και την ανταγωνιστικότητά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ινδία και Κίνα διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια παραγωγή δραστικών φαρμακευτικών ουσιών και άλλων πρώτων υλών. Αυτό σημαίνει ότι η μεταφορά της παραγωγής στις ΗΠΑ δεν εξαρτάται μόνο από την κατασκευή νέων εργοστασίων, αλλά και από τη δυνατότητα αναδιοργάνωσης μιας σύνθετης διεθνούς εφοδιαστικής αλυσίδας.
Πιθανές επιπτώσεις στις τιμές και στην επάρκεια
Η επιβολή τόσο υψηλών δασμών δημιουργεί ερωτήματα για το κόστος και τη διαθεσιμότητα των γενοσήμων στην αμερικανική αγορά.
Δεν μπορεί, ωστόσο, να θεωρηθεί δεδομένο ότι οι δασμοί θα μετακυλιστούν στο σύνολό τους στους ασθενείς ή ότι θα προκαλέσουν αυτομάτως ελλείψεις. Οι πραγματικές επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου, τις πιθανές εξαιρέσεις, τις αποφάσεις των παραγωγών και τη δυνατότητα ανάπτυξης επαρκούς παραγωγικής δυναμικότητας στις ΗΠΑ.
Οι εταιρείες γενοσήμων δραστηριοποιούνται παραδοσιακά με χαμηλότερα περιθώρια κέρδους σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις που διαθέτουν πατενταρισμένα φάρμακα. Επομένως, ένας υψηλός δασμός μπορεί να επηρεάσει την οικονομική βιωσιμότητα ορισμένων εισαγόμενων προϊόντων, χωρίς να είναι ακόμη δυνατό να εκτιμηθεί η τελική έκταση των συνεπειών.
Ανοιχτά ερωτήματα για τη διεθνή αγορά
Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να οδηγήσει τις διεθνείς φαρμακευτικές επιχειρήσεις στην επανεξέταση των παραγωγικών και επενδυτικών τους σχεδίων.
Παραμένει, όμως, πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί εάν το μέτρο θα προκαλέσει ευρύτερη αναδιάταξη της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας ή εάν θα επηρεάσει άμεσα άλλες αγορές, όπως η ευρωπαϊκή.
Μέχρι να δημοσιοποιηθούν οι λεπτομέρειες εφαρμογής, οι επιπτώσεις στις τιμές, στην παραγωγή και στην επάρκεια των γενοσήμων μπορούν να περιγράφονται μόνο ως πιθανά σενάρια και όχι ως δεδομένες εξελίξεις.
Η διετής περίοδος πριν από την εφαρμογή του πρώτου δασμού αφήνει, άλλωστε, σημαντικό περιθώριο για νέες αποφάσεις, διαπραγματεύσεις, εξαιρέσεις ή αλλαγές στον σχεδιασμό της αμερικανικής κυβέρνησης.
