Η πικροδάφνη (Nerium oleander) αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα καλλωπιστικά φυτά στην Ελλάδα, με παρουσία σε δρόμους, αυλές, πάρκα και σχολικούς χώρους. Ωστόσο, πίσω από την ανθεκτικότητα και την αισθητική της, κρύβεται ένας σημαντικός κίνδυνος: όλα τα μέρη του φυτού είναι τοξικά.
Ο ΕΟΔΥ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, δίνοντας έμφαση κυρίως στην προστασία των παιδιών, τα οποία είναι πιο ευάλωτα στην έκθεση.
Πικροδάφνη- δηλητηρίαση: Περιορισμένα αλλά υπαρκτά περιστατικά
Παρά την τοξικότητά της, τα περιστατικά δηλητηρίασης από πικροδάφνη παραμένουν σχετικά λίγα και συνήθως ήπια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων:
Καταγράφονται περίπου 15–20 περιστατικά παιδιών ετησίως από το 2020
Δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές επιπλοκές ή ανάγκη νοσηλείας
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο κίνδυνος δεν πρέπει να υποτιμάται.
Γιατί η πικροδάφνη είναι επικίνδυνη
Το φυτό περιέχει ισχυρές τοξίνες, κυρίως καρδιακές γλυκοσίδες όπως η ολεανδρίνη και η νεριίνη.
Οι ουσίες αυτές:
- Επηρεάζουν το καρδιαγγειακό σύστημα
- Μπορούν να προκαλέσουν από ήπια συμπτώματα έως σοβαρές αρρυθμίες
- Σε ακραίες περιπτώσεις ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε καρδιακή ανακοπή
- Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και ο καπνός από καύση πικροδάφνης είναι ιδιαίτερα τοξικός.
Πικροδάφνη: Αυτοί είναι οι τρόποι έκθεσης στον άνθρωπο
Η έκθεση στην πικροδάφνη μπορεί να συμβεί με διάφορους τρόπους:
- Κατάποση
- Η πιο επικίνδυνη μορφή έκθεσης, ιδιαίτερα στα παιδιά που μπορεί να δοκιμάσουν φύλλα ή άνθη λόγω του έντονου χρώματος.
- Δερματική επαφή
- Η επαφή με τον χυμό του φυτού μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή δερματίτιδα, ειδικά σε ευαίσθητα άτομα.
- Εισπνοή
- Η καύση του φυτού απελευθερώνει τοξικές αναθυμιάσεις που μπορεί να ερεθίσουν το αναπνευστικό σύστημα.
- Επαφή με τραύματα ή βλεννογόνους
- Ο χυμός του φυτού μπορεί να προκαλέσει τοπικό ή και συστηματικό ερεθισμό.
Ποια είναι τα συμπτώματα δηλητηρίασης
Η δηλητηρίαση από πικροδάφνη μπορεί να επηρεάσει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού:
Καρδιαγγειακά: βραδυκαρδία, ταχυκαρδία, αρρυθμίες
Γαστρεντερικά: ναυτία, έμετος, διάρροια
Νευρολογικά: σύγχυση, υπνηλία, σπασμοί
Δερματικά: ερεθισμός, δερματίτιδα
Σε σοβαρές περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί ταχέως και να απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.
Πικροδάφνη: Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση έκθεσης
Ο ΕΟΔΥ συστήνει:
- Άμεση επικοινωνία με το Κέντρο Δηλητηριάσεων (210 7793777) ή με γιατρό
- Απομάκρυνση τυχόν φυτικού υλικού από το στόμα
- Ξέπλυμα στόματος και πλύσιμο δέρματος με νερό και σαπούνι
- Δεν συνιστάται η πρόκληση εμέτου, καθώς μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.
Αυξημένος κίνδυνος σε σχολεία και δημόσιους χώρους
Η παρουσία της πικροδάφνης σε χώρους όπου κινούνται παιδιά αυξάνει τον κίνδυνο έκθεσης.
Οι βασικοί λόγοι είναι:
- Η περιέργεια των παιδιών και η έλξη από τα έντονα άνθη
- Η έλλειψη ενημέρωσης του προσωπικού
- Η απουσία σήμανσης ή περιορισμού πρόσβασης
- Η πιθανή καύση φυτικών υπολειμμάτων
Πικροδάφνη & Οδηγίες πρόληψης από τον ΕΟΔΥ
Για τη μείωση του κινδύνου, προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα:
- Ενημέρωση
- Εκπαιδευτικοί, γονείς, εργαζόμενοι σε δήμους και προσωπικό συντήρησης πρέπει να γνωρίζουν τους κινδύνους και να μπορούν να αναγνωρίζουν το φυτό.
- Εκπαίδευση παιδιών
- Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν να αποφεύγουν την επαφή με άγνωστα φυτά.
- Σήμανση και περιορισμός πρόσβασης
- Συνιστάται η σήμανση των φυτών ως τοξικών και, όπου είναι δυνατό, η περίφραξη των χώρων.
Παρότι τα περιστατικά είναι σπάνια, η ευρεία παρουσία της πικροδάφνης καθιστά απαραίτητη την ενημέρωση και την πρόληψη. Η έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου και η σωστή διαχείριση μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπτώσεις, ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες όπως τα παιδιά.
Πηγή: amna.gr
