Διακεκριμένοι διεθνώς επιστήμονες στο 6ο Συμπόσιο Φαρμακοεπιδημιολογίας στην Αθήνα. Στο επίκεντρο η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, η αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και η τεκμηριωμένη πολιτική φαρμάκου.
Πόσο ασφαλή και αποτελεσματικά είναι τα φάρμακα όταν χρησιμοποιούνται στην καθημερινή κλινική πράξη; Πώς μπορούμε να εντοπίζουμε έγκαιρα ανεπιθύμητες ενέργειες και να αξιολογούμε τα πραγματικά οφέλη των θεραπειών;
Σε αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα απαντά η Φαρμακοεπιδημιολογία, ένας επιστημονικός κλάδος με καθοριστική συμβολή στην προστασία των ασθενών, στη βελτίωση της φαρμακευτικής φροντίδας και στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών υγείας.
Η σημασία της Φαρμακοεπιδημιολογίας αναδείχθηκε στο 6ο Συμπόσιο με θέμα «Νέες Τεχνολογίες στη Φαρμακοεπιδημιολογία», που πραγματοποιήθηκε στις 2 – 4 Οκτωβρίου 2026 στην Αθήνα, που διοργάνωσαν η Ελληνική Εταιρεία Φαρμακοεπιδημιολογίας (ΕΛΕΦΕΠ) και το Εργαστήριο Υγιεινής και Προστασίας Περιβάλλοντος, Τμήμα Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (Δ.Π.Θ.). Στο Συμπόσιο συμμετείχαν 180 σύνεδροι, 70 ομιλητές, επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό και εκπρόσωποι φορέων υγείας, ενώ κατά τη διάρκειά του παρουσιάστηκαν 20 ερευνητικές εργασίες.
Ασφαλέστερες θεραπείες μέσα από τα δεδομένα της πραγματικής ζωής
Η επιστημονική αξιολόγηση ενός φαρμάκου δεν ολοκληρώνεται με την έγκρισή του. Η Φαρμακοεπιδημιολογία μελετά τη χρήση, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων σε μεγάλους πληθυσμούς, αξιοποιώντας δεδομένα από την καθημερινή κλινική πράξη. Συμβάλλει στον εντοπισμό σπάνιων ή μακροχρόνιων ανεπιθύμητων ενεργειών και στην καλύτερη κατανόηση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων σε διαφορετικές ομάδες ασθενών.
Η αξιοποίηση των δεδομένων πραγματικού κόσμου (Real-World Data) και η παραγωγή επιστημονικής τεκμηρίωσης (Real-World Evidence), σε συνδυασμό με την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις νέες τεχνολογίες ανάλυσης, προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες στη δημόσια υγεία.
Ωστόσο, δεν αρκεί να διαθέτουμε περισσότερα δεδομένα. Χρειάζονται ποιότητα, διαλειτουργικότητα, αξιόπιστες επιστημονικές μέθοδοι και προστασία των προσωπικών δεδομένων, ώστε η πληροφορία να μετατρέπεται σε γνώση και η γνώση σε καλύτερες αποφάσεις για τους ασθενείς.
Κορυφαίοι διεθνείς επιστήμονες στην Αθήνα
Ιδιαίτερη βαρύτητα στο Συμπόσιο προσέδωσε η συμμετοχή τεσσάρων διακεκριμένων επιστημόνων διεθνώς, που απηύθυναν κεντρικές ομιλίες:
Brian L. Strom, Chancellor του Rutgers Biomedical and Health Sciences, ΗΠΑ και ένας από τους ιδρυτές της Φαρμακοεπιδημιολογίας, πραγματοποίησε διακεκριμένη ομιλία στην τελετή έναρξης.
Peter Rijnbeek, επικεφαλής του Τμήματος Ιατρικής Πληροφορικής του Erasmus MC, Ολλανδία, και του Κέντρου Συντονισμού του DARWIN EU, ανέδειξε τη σημασία των ευρωπαϊκών δικτύων δεδομένων για τις ρυθμιστικές αποφάσεις.
Helga Gardarsdottir, Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, Ολλανδία, παρουσίασε τη συμβολή της Φαρμακοεπιδημιολογίας στην ευρωπαϊκή πολιτική φαρμάκου και τον ρόλο του δικτύου ENCePP.
Vincent Lo Re, Καθηγητής Ιατρικής στο Rutgers University, ΗΠΑ, αναφέρθηκε στις μεθοδολογικές προκλήσεις του πεδίου και στην ανάπτυξη της νέας γενιάς ερευνητών.
Η αξιοποίηση των δεδομένων στην ελληνική πολιτική φαρμάκου
Η δυνατότητα της Ελλάδας να αξιοποιήσει τα δεδομένα που παράγονται από την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, τα νοσοκομεία και τα μητρώα ασθενών αποτέλεσε σημαντικό θέμα του Συμποσίου. Η Νίκη Τσούμα, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Η.Δ.Υ.Κ.Α. Μ.Α.Ε., ανέδειξε την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη χώρα μας στην ανάπτυξη των εθνικών ψηφιακών υποδομών υγείας, καθώς και τις δυνατότητες αξιοποίησης των δεδομένων για την επιστημονική έρευνα και τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών υγείας.
Στις συζητήσεις αναδείχθηκαν οι προοπτικές που δημιουργούν ο Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας (EHDS), το DARWIN EU και τα κοινά πρότυπα δεδομένων, όπως το OMOP Common Data Model, για τη συμμετοχή της χώρας σε ευρωπαϊκές ερευνητικές συνεργασίες.
Παράλληλα, εξετάστηκε η συμβολή της Φαρμακοεπιδημιολογίας στην αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας (HTA), στην πολιτική φαρμάκου και στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας. Το πρόγραμμα κάλυψε επίσης θέματα όπως η προσήλωση στη φαρμακευτική αγωγή, οι εμβολιασμοί, ο ρόλος του φαρμακείου και οι νέες θεραπείες για την παχυσαρκία.
Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακοεπιδημιολογίας (ΕΛΕΦΕΠ), Καθηγητής Θεοκλής Ζαούτης, δήλωσε:
«Η Φαρμακοεπιδημιολογία μάς επιτρέπει να κατανοούμε καλύτερα την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων στην πραγματική κλινική πράξη. Σήμερα διαθέτουμε περισσότερα δεδομένα και ισχυρότερα επιστημονικά εργαλεία από ποτέ. Η πρόκληση είναι να μετατρέψουμε αυτά τα δεδομένα σε αξιόπιστη γνώση και τη γνώση σε αποφάσεις που βελτιώνουν την υγεία των πολιτών. Για την Ελλάδα, αυτό προϋποθέτει επένδυση στην ποιότητα των δεδομένων, στην έρευνα και στην εκπαίδευση νέων επιστημόνων».
Η Διοργάνωση
Η Ελληνική Εταιρεία Φαρμακοεπιδημιολογίας (ΕΛΕΦΕΠ), μια νεοσύστατη επιστημονική εταιρεία, πήρε για πρώτη φορά τα ηνία της διοργάνωσης του Συμποσίου -σε συνεργασία με το Εργαστήριο Υγιεινής και Προστασίας Περιβάλλοντος, Τμήμα Ιατρικής, Δ.Π.Θ., που παραδοσιακά συμμετέχει στη διοργάνωση- επιδιώκοντας να ενισχύσουν την επιστημονική έρευνα, την εκπαίδευση και τις διεθνείς συνεργασίες στο πεδίο της Φαρμακοεπιδημιολογίας.
Πρόεδρος της ΕΛΕΦΕΠ είναι ο Καθηγητής Θεοκλής Ζαούτης και Αντιπρόεδρος ο Αναπληρωτής Καθηγητής Δ.Π.Θ. Χρήστος Κοντογιώργης. Στο Διοικητικό Συμβούλιο συμμετέχουν επίσης οι Ελένη Δεληγιάννη (Γενική Γραμματέας), Ιωάννης Φαρόπουλος (Ειδικός Γραμματέας), Ηλίας Κατσόγιαννης (Ταμίας) και Παντελής Νατσιάβας και Παναγιώτης Πέτρου (μέλη).
Με τη διεπιστημονική της συγκρότηση, η ΕΛΕΦΕΠ φιλοδοξεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και στη διαμόρφωση τεκμηριωμένων αποφάσεων για τα φάρμακα, προς όφελος της ασφάλειας των ασθενών και της δημόσιας υγείας.
