Στο πλαίσιο ενός ιδιαίτερα αγχωτικού περιβάλλοντος στην κοινωνία, η κατηγορία «στρες/ύπνος» βρίσκει το κοινό της. Η αγορά παρουσιάζει αύξηση όπως θα δούμε αναλυτικά παρακάτω και η ζήτηση δεν δείχνει σημάδια επιβράδυνσης. Οι διαταραχές ύπνου και το στρες συνεχίζουν να επηρεάζουν τους ανθρώπους ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια και αναζητούν λύσεις στο φαρμακείο.
Η αγορά προϊόντων για την καταπολέμηση του στρες και των διαταραχών ύπνου παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη. Η υποκατηγορία μάλιστα για «βελτίωση της διάθεσης» παρουσιάζει επίσης ισχυρή ανάπτυξη.
Στα φαρμακεία, η προσφορά «στρες/ύπνος» κυριαρχείται από προϊόντα που πληρούν τις προϋποθέσεις ως συμπληρώματα διατροφής. Στο κανάλι αυτό, το οποίο κατέχει κυρίαρχη θέση στη συνολική αγορά της κατηγορίας, επιβεβαιώνεται ο κεντρικός ρόλος του φαρμακοποιού. Αντιμέτωπος με μια πληθώρα προϊόντων που πωλούνται πλέον σε συντριπτική πλειοψηφία χωρίς ιατρική συνταγή (OTC), ο συμβουλευτικός και υποστηρικτικός του ρόλος κάνει σαφώς τη διαφορά. Η δυνατότητα λήψης συμβουλών από έναν φαρμακοποιό είναι το βασικό επιχείρημα για την επίσκεψη στο φαρμακείο.
Η αγορά του στρες
Η αγορά του στρες έχει ανοίξει το πεδίο εφαρμογής της και στις διαταραχές της διάθεσης, μια υποκατηγορία που αναπτύσσεται ραγδαία από τα χρόνια του Covid. Η ψυχική υγεία γίνεται βασικό τμήμα του φαρμακείου, η οποία μπορεί πλέον να συζητηθεί χωρίς ταμπού στον πάγκο εξυπηρέτησης. Σήμερα όλοι συμφωνούν για τη σημασία της φροντίδας της ψυχικής μας υγείας. Η αλλαγή στις νοοτροπίες είναι σαφής: οι άνθρωποι δίνουν ίση σημασία, τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική τους υγεία. Κάτω από ποικίλους τίτλους, αυτές οι λύσεις, που γενικά τοποθετούνται στην ψυχολογική και συναισθηματική ισορροπία, κερδίζουν έδαφος, ενώ εκείνες που επικεντρώνονται στο στρες παρουσιάζουν σταθερή ανάπτυξη. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για αυτό: Πολλά νέα προϊόντα που τροφοδοτούν αυτήν την κατηγορία. Δεύτερον, αυτές οι λύσεις φέρουν συγκεκριμένους ισχυρισμούς και οι ασθενείς είναι δεκτικοί σε αυτούς επειδή αντιμετωπίζουν συχνά τέτοια θέματα ψυχικής υγείας. Ως αποτέλεσμα, η κατηγορία αναπτύσσεται!
Στις κοινωνίες μας, το στρες παραμένει μια σταθερή και σίγουρη «αξία»… στο φαρμακείο. Συνήθως συνδεδεμένη με τον τομέα του ύπνου, αυτή η κατηγορία προϊόντων, που περιλαμβάνει και τις διαταραχές της διάθεσης, γίνεται όλο και πιο εξειδικευμένη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία αγοράς της IQVIA, η αγορά των προϊόντων για το στρες από 278.771 τμχ το δωδεκάμηνο Σεπτ’23-Σεπτ’24, πήγε στα 297.348 τμχ το δωδεκάμηνο Σεπτ’24 -Σεπτ’25, ήτοι μια αύξηση της τάξης του 6.66%. Μεγαλύτερη αύξηση δε παρατηρείται όσον αφορά τις αξίες της κατηγορίας, όπου από 2.004.454€ το δωδεκάμηνο Σεπτ’23-Σεπτ’24, η αγορά ανήλθε στα 2.293.169€ το δωδεκάμηνο Σεπτ’24 -Σεπτ’25, ήτοι μια αύξηση της τάξης του 14,4%.
Συνέργεια δραστικών συστατικών
Για την αντιμετώπιση τόσο του στρες όσο και των διαταραχών της διάθεσης, τα προϊόντα συνδυάζουν πολλά δραστικά συστατικά για να προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις. Λόγω της φυσικότητας που αναμένουν οι καταναλωτές στις συνθέσεις τους, αναφέρουμε τα προσαρμογόνα φυτά (συμπεριλαμβανομένης της ροδιόλας, ενός βασικού συστατικού) για καλύτερη αντοχή στο στρες, στη διαχείριση του άγχους ή ακόμα και για τα πρώτα σημάδια κατάθλιψης. Το μαγνήσιο επίσης αποτελεί βασικό συστατικό για το στρες, καθώς και το CBD με τις χαλαρωτικές του ιδιότητες.
Τα προϊόντα που δρουν στη βελτίωση της διάθεσης διαμορφώνουν μία τάση της αγοράς. Για την ανακούφιση των επεισοδίων ήπιας έως μέτριας κατάθλιψης, αυτές οι λύσεις, που χορηγούνται ως θεραπεία πρώτης γραμμής αποτελούν φυσικές εναλλακτικές λύσεις απέναντι στα αντικαταθλιπτικά. Προσφέρουν θεραπεία από τα πρώτα συμπτώματα και βοηθούν στην πρόληψη της επιδείνωσης της ψυχικής ευεξίας. Η απουσία εξάρτησης και παρενεργειών είναι, στην πραγματικότητα, μια ισχυρή προσδοκία των καταναλωτών. Τα συστατικά Star: Το σαφράν, η γκριφόνια, η ροδιόλα, η ασβαγκάντα και η τρυπτοφάνη, είναι κυρίως τα ενεργά τους συστατικά.
Η αγορά των διαταραχών Ύπνου
Σχεδόν το 20% των ανθρώπων υποφέρουν από αϋπνία, με σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής τους. Σε συνδυασμό με έναν υγιεινό τρόπο ζωής, ειδικά συμπληρώματα διατροφής και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα μπορούν να χορηγηθούν.
Αναμφισβήτητα και ανεξάρτητα από την προέλευση αυτών των διαταραχών, οι λύσεις αυτοθεραπείας είναι πλήρως αποτελεσματικές μόνο όταν συνδυάζονται με συμβουλές υγιεινής ύπνου, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ανάκτηση ενός ξεκούραστου ύπνου μακροπρόθεσμα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία αγοράς της IQVIA, η αγορά των προϊόντων για τον ύπνο από 677.461 τμχ το δωδεκάμηνο Σεπτ’23-Σεπτ’24, πήγε στα 784.629 τμχ το δωδεκάμηνο Σεπτ’24 -Σεπτ’25, ήτοι μια αύξηση της τάξης του 15.81%. Μεγαλύτερη αύξηση δε παρατηρείται όσον αφορά τις αξίες της κατηγορίας, όπου από 6.087.600€ το δωδεκάμηνο Σεπτ’23-Σεπτ’24, η αγορά ανήλθε στα 7.323.114€ το δωδεκάμηνο Σεπτ’24 -Σεπτ’25, ήτοι μια σημαντική αύξηση της τάξης του 20,3%.
Τα δραστικά συστατικά
Τα φυτά με ηρεμιστικές και αγχολυτικές ιδιότητες χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για τη μείωση των συμπτωμάτων που σχετίζονται με το στρες (νευρικότητα, άγχος κ.λπ.) και την προώθηση του ύπνου. Η βαλεριάνα, ένα από τα πιο μελετημένα, έχει καθιερωμένη χρήση σε διαταραχές ύπνου σε δόση 400 έως 600 mg ξηρού εκχυλίσματος, 30 έως 60 λεπτά πριν τον ύπνο.
Μια ορμόνη που παράγεται φυσικά από τον εγκέφαλο το σούρουπο και κατά τη διάρκεια της νύχτας, η μελατονίνη είναι ένας γνωστός ρυθμιστής του ρυθμού ημέρας/νύχτας. Μόνη της ή σε συνδυασμό με φυτικά εκχυλίσματα, βιταμίνες κ.λπ., η μελατονίνη προορίζεται να προάγει την έναρξη του ύπνου, νωρίς τη νύχτα και σε περιπτώσεις νυχτερινών ή πρόωρων αφυπνίσεων, να διατηρήσει την ποιότητα του ύπνου και τελικά να ρυθμίσει τον κιρκάδιο ρυθμό.
Η μελατονίνη επίσης, σε δόσεις κάτω των 2 mg, είναι εγκεκριμένη σε συμπληρώματα διατροφής, μόνη της ή σε συνδυασμό με φυτά ή αιθέρια έλαια σε διάφορες δοσολογίες. Χορηγείται περίπου 30 λεπτά πριν τον ύπνο για “κλασικές” από του στόματος μορφές, και γενικά πριν τον ύπνο ή για νυχτερινές αφυπνίσεις σε υπογλώσσιες μορφές και έως 1 ώρα πριν, για μορφές παρατεταμένης αποδέσμευσης.
Η μελατονίνη αντιμετωπίζει αυξανόμενη ζήτηση από ένα κοινό που αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα ύπνου και φοβάται τον εθισμό στα ηρεμιστικά.
Παράλληλα και τα αιθέρια έλαια χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για διαταραχές ύπνου (λεβάντα, πικρό πορτοκάλι πετιγκρέιν, μανταρίνι, γλυκιά μαντζουράνα, ρωμαϊκό χαμομήλι, γλυκό πορτοκάλι, κ.λπ.), σε συνδυασμό μεταξύ τους ή με φυτά. Όταν διαχέονται, παρέχουν ευεξία και χαλαρωτική επίδραση που μπορεί να συμπληρώσει την από του στόματος χορήγηση.
Όσο για το CBD, οι αλληλεπιδράσεις του με πολλούς από τους υποδοχείς του σώματος (σεροτονίνη, ντοπαμίνη, GABA, κ.λπ.) θα μπορούσαν να εξηγήσουν τις χαλαρωτικές του δράσεις, οι οποίες μπορούν να διευκολύνουν τον ύπνο. Διατίθεται σε μορφή υπογλώσσιων ελαίων, ουδέτερων ή αρωματισμένων.
Τέλος ένα αντιισταμινικό H1 πρώτης γενιάς, η δοξυλαμίνη μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για ύπνο και βελτιώνει τη διάρκεια του.
