Ένα μωρό έρχεται στον κόσμο! Δερματικοί ερεθισμοί και παρατρίμματα σε διάφορα σημεία του σώματος, κοιλιακό άλγος και κολικοί, πόνοι στα δόντια και ερεθισμοί στο τριχωτό της κεφαλής κάθε είδους, όπως για παράδειγμα έκζεμα ή Βρεφική Σμηγματορροϊκή Δερματίτιδα, είναι μερικά από τα καθημερινά ζητήματα, τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν οι νέοι γονείς. Στο φαρμακείο οφείλουμε να τους καθησυχάσουμε και να τους συμβουλεύσουμε κατάλληλα.
Μερικοί ορισμοί
Το δέρμα του μωρού
Η κεράτινη στιβάδα της επιδερμίδας και η διαδερμική απορρόφηση του βρέφους είναι κοντά σε αυτά του ενήλικα. Από την άλλη πλευρά, η αναλογία επιφάνειας προς βάρος είναι τρεις φορές μεγαλύτερη από αυτή ενός ενήλικα και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο τοξικότητας μέσω διαδερμικής απορρόφησης.
Η λειτουργία εφίδρωσης ενός μωρού φτάνει στα βέλτιστα επίπεδα περίπου στην ηλικία του ενός έτους και γι’ αυτό υπάρχει η εντύπωση ξηρού δέρματος τις πρώτες εβδομάδες της ζωής του. Η σμηγματογόνος λειτουργία του βρέφους είναι αυξημένη και ομαλοποιείται μόνο μετά από μερικούς μήνες, γεγονός που εξηγεί τη λιπαρότητα των μαλλιών και το λαμπερό δέρμα.
Τι καλούνται να αντιμετωπίσουν οι νέοι γονείς;
- Εξάνθημα από την πάνα-συγκάματα: Φλεγμονώδης δερματίτιδα στην περιοχή της πάνας, που χαρακτηρίζεται από ερυθρότητα, η οποία προκαλείται συχνότερα από ερεθισμό από ούρα και κόπρανα και μερικές φορές από αποίκιση Candida. Είναι πιο συχνό μεταξύ 6 και 12 μηνών και επηρεάζει σχεδόν ένα στα τρία μωρά.
- Οι κέγχροι, εμφανίζονται συχνά στο πρόσωπο των νεογνών (μύτη, μάγουλα, μέτωπο), λόγω συσσώρευσης κερατίνης και είναι απόλυτα ακίνδυνοι. Συνήθως εξαφανίζονται αυθόρμητα μέσα σε λίγες εβδομάδες. Προκαλούνται από φραγμένους ιδρωτοποιούς αδένες και κατακράτηση σμήγματος. Επηρεάζουν το 40 έως 50% των βρεφών.
- Η νινίδα (ή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα), εκδηλώνεται ως παχιές, λευκές ή κιτρινωπές κρούστες που προσκολλώνται στο τριχωτό της κεφαλής στην κορυφή του κεφαλιού και μπορεί να εκτείνεται πίσω από τα αυτιά και στα φρύδια και πιο σπάνια στο σώμα. Είναι ανώδυνες βλάβες και μπορούν να εμφανιστούν μετά τη δεύτερη εβδομάδα ζωής και να επηρεάσουν περίπου τα δύο τρίτα των βρεφών.
- Η οδοντοφυΐα συνήθως ξεκινά περίπου στην ηλικία των έξι μηνών. Μπορεί να συνοδεύεται από διάφορα συμπτώματα: Κλάμα και ευερεθιστότητα, υπερβολική σιελόρροια, κοκκινισμένα μάγουλα, ανάγκη για μάσηση, μικρές κηλίδες στα ούλα, ή ακόμα και μειωμένη όρεξη.
- Ο βρεφικός κολικός ορίζεται από παρατεταμένο και ανεξήγητο κλάμα κατά τις πρώτες εβδομάδες ζωής και έως την ηλικία των 6 μηνών περίπου. Το κλάμα προκαλείται συνήθως αργά το απόγευμα και μετά από μια συνεδρία θηλασμού με μπιμπερό ή θηλασμό. Μπορεί να έχει επιπτώσεις στην οικογένεια: Οι γονείς αισθάνονται αβοήθητοι, ανήσυχοι, κουρασμένοι και η σχέση γονέα-παιδιού μπορεί να είναι πιο δύσκολο να εδραιωθεί.
- Τέλος ο ομφάλιος λώρος ξηραίνεται σε λίγες μέρες μετά τον τοκετό, πέφτει και επουλώνεται μετά από μία έως δύο εβδομάδες κατά μέσο όρο, για να σχηματίσει τον ομφαλό. Αυτή η περίοδος απαιτεί αυξημένη προσοχή και φροντίδα για την προώθηση της επούλωσης και την ταχεία αποβολή του ομφάλιου λώρου, καθώς και για την πρόληψη μόλυνσης (ομφαλίτιδα).
Οι συμβουλές φροντίδας του βρέφους
- Κατ’ αρχάς με σκοπό τη σωστή υγιεινή, ένα μπάνιο κάθε δεύτερη μέρα είναι αρκετό. Εάν το δέρμα είναι ερεθισμένο (έκζεμα κ.λπ.), καλό είναι να μην διαρκέσει το μπάνιο πέρα από τα δέκα λεπτά. Συνιστώνται προϊόντα ειδικά σχεδιασμένα για βρέφη, τα οποία σέβονται τόσο το ευαίσθητο δέρμα τους, όσο και τους κανονισμούς που διέπουν τη σύνθεση των καλλυντικών προϊόντων, διασφαλίζοντας έτσι την ακίνδυνη χρήση τους. Συνιστώνται προϊόντα υγιεινής χωρίς σαπούνι, με ουδέτερο pH, χωρίς άρωμα, χωρίς parabens, χωρίς αλκοόλη, χωρίς θειικά άλατα , υποαλλεργικά, χωρίς να προκαλούν ερεθισμό, τσούξιμο στα μάτια ή δακρύρροια. Καλό είναι στα προϊόντα αυτά να περιέχονται και μαλακτικοί και ενυδατικοί παράγοντες, όπως πανθενόλη ή εκχυλίσματα χαμομηλιού ή βρώμης.
- Εξέχουσας σημασίας αποτελεί και η στοματική υγιεινή από το πρώτο δόντι, για να αποτραπεί η δημιουργία τερηδόνας. Το βούρτσισμα των δοντιών πρέπει να ξεκινά νωρίς, τηρώντας τις συστάσεις σχετικά με την ποσότητα φθορίου (βάσει ηλικίας πρωτίστως αλλά και αναγκών) και την τεχνική βουρτσίσματος.
- Για να αποτραπεί το σύγκαμα από την πάνα, καλό είναι να αλλάζεται η πάνα όσο πιο συχνά γίνεται, τουλάχιστον έξι φορές την ημέρα. Καλό είναι να καθαρίζεται η περιοχή από μπροστά προς τα πίσω, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις πτυχές του δέρματος. Στη συνέχεια προτείνεται να ξεπλυθεί η περιοχή καλά με νερό και να στεγνωθεί καλά. Τα μαντηλάκια καθαρισμού πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο περιστασιακά. Συνιστάται η εφαρμογή μιας προστατευτικής κρέμας φραγμού, αρκετές φορές την ημέρα ή τουλάχιστον μία φορά την ημέρα πριν τον ύπνο, για ενυδάτωση της περιοχής και προστασία από ερεθισμούς.
- Όσο αφορά τους κολικούς, αρχικά, παραπέμπουμε τους νέους γονείς να ζητήσουν ιατρική συμβουλή για να αποκλειστεί οποιαδήποτε υποκείμενη ιατρική αιτία για το κλάμα. Για αρχή τους καθησυχάζουμε και ύστερα τους συμβουλεύουμε να αυξήσουν την επαφή με το βρέφος: Κούνημα, αγκαλιά, περπάτημα, τρίψιμο της κοιλιάς, μασάζ, εντριβή με κάποιο βάλσαμο.
Τα προτεινόμενα προϊόντα
Εξάνθημα από πάνες: Εάν οι αλλοιώσεις δεν είναι υγρές, συνιστάται η χρήση ειδικών υποαλλεργικών προϊόντων τοπικά, με τα κατάλληλα δραστικά συστατικά.
Πιο συγκεκριμένα:
– Το οξείδιο του ψευδαργύρου χρησιμοποιείται για την ικανότητά του να απορροφά νερό και να σχηματίζει ένα προστατευτικό φιλμ πάνω στο δέρμα.
– Ο αντισηπτικός συνδυασμός χαλκού-ψευδαργύρου, υπάρχει σε πάστες με βάση το νερό. Είναι συνήθως μείγματα γλυκερίνης/νερού και είναι λιγότερο λιπαρά από ορισμένες αλοιφές. Μια άλλη λύση είναι η χρήση υποαλλεργικών προϊόντων με βάση το θρεπτικό ελαιόλαδο και το ασβεστόνερο, το οποίο εξουδετερώνει το όξινο pH των ούρων, για τον καθαρισμό και την προστασία της μηρο-γεννητικής περιοχής του μωρού. Εάν οι βλάβες είναι υγρές μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα άχρωμο διάλυμα ξήρανσης που βοηθά στη θετική εξέλιξη του ερυθήματος. Στη συνέχεια, θα πρέπει να εφαρμοστεί μια μη λιπαρή πάστα με βάση το νερό.
-Για την καταπράυνση του πόνου της οδοντοφυΐας, μπορούν να εφαρμοστούν απευθείας στα ούλα τζελ με βάση το υαλουρονικό οξύ, το οποίο σχηματίζει μια προστατευτική μεμβράνη ή άλλα τζελ με βάση φυσικά εκχυλίσματα ή άλλα δραστικά συστατικά: Αλόη βέρα, γλυκόριζα, ίριδα, πρόπολη, εκχύλισμα χαμομηλιού και αλθαίας.
-Για τους βρεφικούς κολικούς, όταν το μωρό είναι ανήσυχο και τραβάει τα γόνατά του προς την κοιλιά του, μπορεί να κάνουμε μασάζ με λάδι με βάση τη μαντζουράνα, το χαμομήλι και το κάρδαμο.
Από τη ΔΕΓΑΪΤΑ ΚΥΡΙΑΚΗ, Φαρμακοποιό, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο πρόγραμμα «Βιοστατιστική και Επιστήμη Δεδομένων Υγείας»
