Όταν σκεφτόμαστε τη χρήση στεροειδών στο γυμναστήριο, η εικόνα που συνήθως έρχεται στο μυαλό είναι ανδρική: μυώδεις bodybuilders, φιγούρες τύπου Arnold Schwarzenegger ή σύγχρονοι influencers που προβάλλουν μια ακραία εκδοχή «ανδρισμού». Όμως αυτή η εικόνα αλλάζει, καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες χρησιμοποιούν αναβολικά στεροειδή, γεγονός που σημαίνει ότι και οι πολιτικές πρόληψης και μείωσης της βλάβης που μέχρι σήμερα στοχεύουν κυρίως στους άνδρες και δεν επαρκούν πλέον.
Η έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες εκπροσωπούν πλέον ένα αυξανόμενο ποσοστό των χρηστών στεροειδών, ακόμη κι αν τα μακροχρόνια συγκριτικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα.
Συστηματική ανασκόπηση του 2024 έδειξε ότι περίπου 4% των ενήλικων γυναικών έχουν χρησιμοποιήσει αναβολικά στεροειδή έστω μία φορά, με το ίδιο ποσοστό να ήταν 1,6% το 2014. Στις γυναίκες bodybuilders, σχεδόν 1 στις 6 (17%) δηλώνει χρήση στεροειδών. Αντίστοιχα αυξημένα ποσοστά εμφανίζονται και σε γυναίκες που συμμετέχουν σε αθλήματα δύναμης ή ασχολούνται εντατικά με βάρη σε ερασιτεχνικό επίπεδο.
Στεροειδή: Η χρήση τους δεν είναι πια ανδροκρατούμενη
Παρότι δεν υπάρχουν πλήρη εθνικά στατιστικά σε όλες τις χώρες, η εικόνα είναι σαφής: η χρήση στεροειδών δεν είναι πλέον ανδροκρατούμενο φαινόμενο. Η έκρηξη της γυναικείας συμμετοχής σε άρση βαρών, powerlifting και bodybuilding από το 2021 και μετά έχει θετικά αποτελέσματα, αφού συμβάλλει στη βελτίωση της σωματικής υγείας, την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και στην καλύτερη ψυχική ευεξία.
Ωστόσο, αυτή η άνοδος συνοδεύεται κι από αυξημένη έκθεση σε ουσίες βελτίωσης απόδοσης, συχνά χωρίς επαρκή ενημέρωση.
Στεροειδή: Γιατί τα χρησιμοποιούν αρκετές γυναίκες
Οι λόγοι είναι σύνθετοι, αλλά τρεις παράγοντες ξεχωρίζουν.
Η εξάπλωση των αθλημάτων δύναμης: Οι νέοι αυτοί χώροι ενδυναμώνουν τις γυναίκες, αλλά ταυτόχρονα τις φέρνουν σε επαφή με online κοινότητες όπου τα στεροειδή θεωρούνται “φυσιολογικά” ή απαραίτητα για πρόοδο και διάκριση.
Η επιρροή των social media: Instagram, TikTok και YouTube κατακλύζονται από fitfluencers που προβάλλουν εντυπωσιακές μεταμορφώσεις και το «τέλειο σώμα». Μάλιστα ορισμένες προωθούν ανοιχτά κύκλους στεροειδών κι επικίνδυνες πρακτικές.
Η πίεση από το περιβάλλον: Έρευνες δείχνουν ότι πολλές γυναίκες ξεκινούν χρήση στεροειδών μετά από την παρότρυνση συντρόφων, φίλων και προπονητών. Οι ουσίες συχνά παρουσιάζονται ως απαραίτητες για εξέλιξη ή ανταγωνισμό.
Στεροειδή: Οι κίνδυνοι είναι πραγματικοί και συχνά μη αναστρέψιμοι
Τα στεροειδή ενέχουν κινδύνους για όλους, αλλά οι γυναίκες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες και μόνιμες παρενέργειες, όπως:
- έντονη τριχοφυΐα στο πρόσωπο και στο σώμα
- βάθυνση της φωνής
- διαταραχές περιόδου ή υπογονιμότητα
- μείωση στήθους
- ακμή και τριχόπτωση
- διόγκωση κλειτορίδας
- σοβαρές μεταβολές διάθεσης (άγχος, ευερεθιστότητα)
Παράλληλα, έρευνες δείχνουν ότι παράνομα στεροειδή μπορεί να περιέχουν μόλυβδο, αρσενικό ή κάδμιο.
Ουσίες που συνδέονται με καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και βλάβες οργάνων. Οι σοβαρότεροι κίνδυνοι – καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά, ηπατική βλάβη και ψυχικές διαταραχές, σπάνια συζητούνται.
Συνεντεύξεις με γυναίκες που χρησιμοποιούν στεροειδή δείχνουν ότι δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση και μάλιστα πολλές από εκείνες έχουν έλλειψη πληροφόρησης σε σύγκριση με τους άνδρες.
Στεροειδή: Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η τάση
Η απλή καταστολή ή το μήνυμα «απλώς πες όχι» δε λειτουργούν. Τα δεδομένα δείχνουν τρεις πιο αποτελεσματικές προσεγγίσεις:
- Στοχευμένη ενημέρωση για γυναίκες
2. Έγκυρη, επιστημονική φωνή (και στα social media)
3. Οι επαγγελματίες υγείας να αντιμετωπίζουν το θέμα χωρίς να κρίνουν, ώστε οι γυναίκες να δείξουν εμπιστοσύνη και να ζητήσουν τη συμβουλή τους.
Πηγή: theconversation.com
