Μια νέα τεχνολογία από το MIT υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο παρακολουθείται η συμμόρφωση των ασθενών στη φαρμακευτική αγωγή. Οι ερευνητές δημιούργησαν βιοδιασπώμενες «έξυπνες» κάψουλες που μπορούν να επιβεβαιώνουν ότι ένα χάπι έχει πράγματι καταναλωθεί, χωρίς όμως να παραμένουν μόνιμα στον οργανισμό.
Σε αντίθεση με υπάρχουσες ηλεκτρονικές συσκευές παρακολούθησης, οι οποίες ενδέχεται να συσσωρεύονται στο σώμα με την πάροδο του χρόνου, το νέο σύστημα διασπάται σχεδόν πλήρως μέσα σε μία εβδομάδα.
Η τεχνολογία μπορεί να ενσωματωθεί σε κοινές κάψουλες φαρμάκων και περιλαμβάνει μια βιοδιασπώμενη κεραία ραδιοσυχνοτήτων. Αφού αποστείλει σήμα ότι το χάπι έχει ληφθεί, τα περισσότερα υλικά διαλύονται στο στομάχι, ενώ ένα εξαιρετικά μικρό τσιπ RF αποβάλλεται φυσικά μέσω του πεπτικού συστήματος.
Πώς λειτουργούν οι «έξυπνες» κάψουλες SAFARI
Η κάψουλα, γνωστή ως SAFARI, μοιάζει με ένα συνηθισμένο χάπι. Στο εσωτερικό της, ωστόσο, κρύβεται μια ηλεκτρονική διάταξη που ενεργοποιείται μόνο όταν πληρούνται συγκεκριμένες συνθήκες.
Αρχικά, η συσκευή παραμένει ανενεργή, καλυμμένη από ένα ειδικό επίστρωμα κυτταρίνης και μεταλλικών σωματιδίων που μπλοκάρει τα ραδιοσήματα. Όταν η κάψουλα φτάσει στο στομάχι, τα γαστρικά οξέα αρχίζουν να διαλύουν αυτό το προστατευτικό στρώμα. Μέσα σε λίγες ώρες, η συσκευή «ξυπνά» και εκπέμπει ραδιοσήματα στη συχνότητα των 915 MHz.
Εξωτερικοί αναγνώστες μπορούν να ανιχνεύσουν το σήμα, επιβεβαιώνοντας ότι ο ασθενής έχει λάβει το φάρμακό του. Στη συνέχεια, τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα —όπως η κεραία από ψευδάργυρο— συνεχίζουν να διαλύονται στα πεπτικά υγρά. Εργαστηριακές δοκιμές και πειράματα σε ζώα έδειξαν ότι τα υλικά εξαφανίζονται πλήρως εντός επτά ημερών.
Πιθανές εφαρμογές στην ιατρική
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η τεχνολογία θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση και χρειάζονται αυστηρή λήψη ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων, αλλά και σε άτομα με χρόνιες λοιμώξεις, όπως HIV ή φυματίωση, όπου η μακροχρόνια συμμόρφωση στη θεραπεία είναι κρίσιμη.
Για την παρακολούθηση της πορείας των καψουλών στο σώμα χρησιμοποιήθηκαν τεχνικές όπως ακτινογραφίες και ενδοσκόπηση, οι οποίες επιβεβαίωσαν τη σταδιακή αποδόμηση των υλικών, σε συμφωνία με τα αποτελέσματα χημικών αναλύσεων.
Τι μένει να αποδειχθεί
Παρότι τα αποτελέσματα από τις δοκιμές σε ζώα είναι ενθαρρυντικά, οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται εκτενείς μελέτες σε ανθρώπους. Η αρχική έρευνα περιορίστηκε σε πέντε ζώα και δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί η επίδραση της χρόνιας, επαναλαμβανόμενης χρήσης.
Οι ρυθμιστικές αρχές αναμένεται να ζητήσουν εκτενή δεδομένα ασφάλειας, ενώ προκλήσεις παραμένουν και στη μαζική παραγωγή των καψουλών, καθώς απαιτείται υψηλή ακρίβεια ώστε το επίστρωμα και τα ηλεκτρονικά να λειτουργούν αξιόπιστα στο ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον του στομάχου.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications και, σύμφωνα με την ομάδα του MIT, η τεχνολογία SAFARI προορίζεται για στοχευμένες κλινικές χρήσεις όπου η παρακολούθηση της φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη.
