Μια νέα διεθνής ερευνητική πρωτοβουλία, με τη συμμετοχή κορυφαίων ελληνικών επιστημονικών φορέων, φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα στην πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου των ωοθηκών, μιας νόσου που συχνά χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλός δολοφόνος».
Παρά την πρόοδο της ιατρικής, ο καρκίνος των ωοθηκών εξακολουθεί να διαγιγνώσκεται σε προχωρημένα στάδια, καθώς δεν υπάρχει ακόμη αξιόπιστη εξέταση μαζικού προσυμπτωματικού ελέγχου.
Καρκίνος ωοθηκών: Αυξανόμενη η απειλή για τη δημόσια υγεία
Σύμφωνα με την World Ovarian Cancer Coalition:
- περίπου 324.000 γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο παγκοσμίως
- περίπου 207.000 θάνατοι καταγράφονται ετησίως
Οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές:
- αύξηση περιστατικών κατά 55% έως το 2050
- αύξηση θανάτων κατά περίπου 70%
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο κληρονομικός καρκίνος των ωοθηκών, που αφορά περίπου το 15% των περιπτώσεων.
Το ευρωπαϊκό έργο DISARM για τον καρκίνο των ωοθηκών
Στο επίκεντρο της προσπάθειας βρίσκεται το ευρωπαϊκό πρόγραμμα DISARM, ένα τετραετές έργο με προϋπολογισμό 13,2 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούμενο από το Horizon Europe. Τον συντονισμό έχει το ΕΠΙΣΕΥ του ΕΜΠ, ενώ συμμετέχουν:
- 28 εταίροι από 12 χώρες
- κορυφαία πανεπιστήμια όπως το Imperial College London και το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ
- διεθνείς οργανισμοί και ενώσεις ασθενών
Από την Ελλάδα συμμετέχουν μεταξύ άλλων:
- ΕΚΠΑ
- «Δημόκριτος»
- ΕΚΕΤΑ
- Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου
- 1η ΥΠΕ Αττικής
Στόχος είναι η δημιουργία ενός νέου μοντέλου πρόληψης, με κοινά πρωτόκολλα και κατευθυντήριες οδηγίες που θα ενσωματωθούν στην καθημερινή κλινική πρακτική.
CanRisk: Το ψηφιακό εργαλείο αξιολόγησης κινδύνου
Κεντρικό ρόλο στο έργο έχει το CanRisk, ένα προηγμένο εργαλείο που αναπτύχθηκε από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, Αντώνη Αντωνίου.
Το εργαλείο αναλύει οικογενειακό ιστορικό, εντοπίζει γενετικές μεταλλάξεις, λαμβάνει υπόψη ορμονικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες και παρέχει εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου καρκίνου.
Ήδη χρησιμοποιείται ως σύστημα υποστήριξης κλινικών αποφάσεων και προτείνεται από ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες.
Κλινικές μελέτες σε 2.000 γυναίκες
Στο πλαίσιο του DISARM θα πραγματοποιηθούν κλινικές δοκιμές σε περίπου 2.000 γυναίκες υψηλού κινδύνου σε χώρες όπως:
Ελλάδα
Πορτογαλία
Λιθουανία
Τσεχία
Στόχος είναι να αξιολογηθεί πώς το εργαλείο CanRisk μπορεί να ενσωματωθεί στην καθημερινή ιατρική πρακτική.
Υγρή βιοψία: Το μέλλον της έγκαιρης διάγνωσης
Παράλληλα, θα συλλεχθούν περίπου 2.000 δείγματα υγρής βιοψίας για την ανάπτυξη νέων εξετάσεων πρώιμης ανίχνευσης.
Η υγρή βιοψία:
είναι ελάχιστα επεμβατική
βασίζεται σε απλή αιμοληψία
αναλύει μοριακά «ίχνη» του καρκίνου
Σύμφωνα με τον ογκολόγο Μιχάλη Λιόντο:
«Στόχος είναι να ανιχνεύουμε τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο, πριν γίνει ορατός με συμβατικές μεθόδους».
Τεχνητή νοημοσύνη στη μάχη κατά του καρκίνου
Τα δεδομένα από τις βιοψίες και τα κλινικά στοιχεία θα ενσωματωθούν σε μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα που αναπτύσσει το ΕΠΙΣΕΥ, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Η πλατφόρμα θα αναλύει πολύπλοκα δεδομένα, εντοπίζει παράγοντες κινδύνου και δημιουργεί μοντέλα πρόβλεψης.
Όπως τονίζει η δρ Δήμητρα Διονυσίου: «Στόχος είναι να μετατρέψουμε τα δεδομένα σε πρόβλεψη και την πρόβλεψη σε έγκαιρη δράση».
Οι προκλήσεις της εφαρμογής στην πράξη
Παρά την τεχνολογική πρόοδο, η ένταξη τέτοιων εργαλείων στην καθημερινή κλινική πράξη παραμένει πρόκληση.
Απαιτούνται:
- υψηλής ποιότητας δεδομένα
- συνεργασία γιατρών και ασθενών
- προσαρμογή στα συστήματα υγείας
Καρκίνος των ωοθηκών: Ένα νέο μοντέλο πρόληψης
Το έργο DISARM φιλοδοξεί να θέσει τα θεμέλια για μια νέα προσέγγιση στην ιατρική φροντίδα, όπου η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση θα βασίζονται σε
εξατομικευμένα δεδομένα, καινοτόμες εξετάσεις και ψηφιακά εργαλεία.
Στη μάχη κατά του καρκίνου των ωοθηκών, η τεχνολογία και η γνώση αναδεικνύονται σε βασικούς συμμάχους για τη βελτίωση της επιβίωσης και της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Πηγή: dailypharmanews.gr
