fbpx

Η Συμβολή του Κοινοτικού Φαρμακείου στην Αποδοτικότητα του Εμβολιασμού - Σημειώσεις από την Πανδημία

Με την αδειοδότηση των εμβολίων και την εφαρμογή των εμβολιαστικών προγραμμάτων, δημιουργούνται νέες ανάγκες, προκλήσεις και νέοι ρόλοι, τους οποίους μπορεί να ασκήσει το φαρμακείο της κοινότητας.

Μπορεί η διαχείριση του εμβολιασμού να αποτελεί κεντρική ευθύνη του Κράτους και επί του παρόντος να μην υπάρχει η δυνατότητα στην Ελλάδα και στην Κύπρο να γίνεται ο εμβολιασμός κατά της COVID-19 στα φαρμακεία, η συνεισφορά όμως του κοινοτικού φαρμακείου/φαρμακοποιού και ο ρόλος τους στην διαδικασία του εμβολιασμού, έχει ενισχυθεί και έχει αναδείξει τη θέση τους ως επαγγελματίες υγείας πρώτης γραμμής. Μεγιστοποίηση Οφέλους και Αποδοτικότητας Εμβολιαστικών Πλάνων µε Συμμετοχή του Κοινοτικού Φαρμακείου.

Οι φαρμακοποιοί της κοινότητας αποτελούν ουσιαστικό πυλώνα για την αποτελεσματική αντίδραση των συστημάτων υγείας στην πανδημία COVID-19.

Λόγω των δεξιοτήτων τους, της θέσης τους στην αλυσίδα της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης και της άμεσης προσβασιμότητας που παρέχουν, ανταποκρίνονται στις διάφορες φάσεις της πανδημίας, στηρίζοντας τη δημόσια υγεία, φροντίζοντας για την εξασφάλιση σταθερής προμήθειας, αποθήκευσης, διανομής και συνταγογράφησης φαρμάκων, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της φαρμακευτικής φροντίδας των ασθενών, ιδιαίτερα στις περιόδους των γενικών lockdown.

Πέραν των παραπάνω, οι ρόλοι και οι ευθύνες τους κατά την περίοδο της πανδημίας επεκτάθηκαν στην παροχή και άλλων υπηρεσιών όπως:

-Η διασφάλιση πρόσβασης/προμήθειας φαρμάκων, ειδικά σε ευάλωτες ομάδες και χρόνιους ασθενείς.

-Η προμήθεια αντισηπτικών και εξοπλισμού ατομικής προστασίας.

-Η ανάδειξη του κοινοτικού φαρμακείου ως κόμβου παροχής υψηλής ποιότητας πληροφοριών και επιστημονικής γνώσης.

-Η ανάδειξη του κοινοτικού φαρμακείου ως διαμεσολαβητής με το Σύστημα Υγείας, ιδιαίτερα μέσω της διαδικασίας καθορισμού ραντεβού για εμβολιασμό.

-Η παροχή και άλλων υπηρεσιών, όπως η λειτουργία των κοινοτικών φαρμακείων ως σημεία διανομής διαγνωστικών Tests (Self Tests), διενέργειας rapid tests στο κοινό και τέλος

-Η συμβολή τους στο αγώνα της πολιτείας για την ενίσχυση του εμβολιασμού η οποία μάλιστα θα είναι και αποζημιούμενη.

Η εξέλιξη των εμβολιαστικών προγραμμάτων παρουσιάζει τις εξής κύριες προκλήσεις για το σύστημα υγείας:

-Τη διστακτικότητα σημαντικής μερίδας του πληθυσμού στον εμβολιασμό

-Τη προτεραιοποίηση του εμβολιασμού

-Τη διάθεση και διανομή των εμβολίων

-Την ανάγκη της ταχύτατης εξέλιξης των προγραμμάτων εμβολιασμού

-Την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης από το κίνημα των αντιεμβολιαστών

-Τη διαφάνεια και την τήρηση ηθικών και βιοηθικών αρχών

Η εμπειρία από χώρες όπου έχει εμπλακεί το φαρμακείο της κοινότητας στον μαζικό εμβολιασμό κατά της COVID-19, έχει δείξει ότι η όλη διαδικασία που οδηγεί στη δημιουργία του κοινωνικού τείχους προστασίας, μπορεί να επιταχυνθεί λόγω της γεωγραφικής κατανομής των φαρμακείων στα αστικά κέντρα, της ύπαρξης κοινοτικών φαρμακείων σε απομακρυσμένες περιοχές ή σε περιοχές που δεν δύνανται να λειτουργήσουν μεγάλα εμβολιαστικά κέντρα και της εύκολης πρόσβασης τους σε ευπαθή άτομα, αλλά και από την εθελοντική συμμετοχή του φαρμακοποιού ως εμβολιαστή.

Τα φαρμακεία μπορούν να συνεισφέρουν με τη διάθεση εμβολίων που δεν προϋποθέτουν ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες διακίνησης και φύλαξης.

Η απαραίτητη επικοινωνία και ενημέρωση κοινού:

Παράλληλα κρίσιμη είναι η συνεισφορά των φαρμακείων στη μεγιστοποίηση των εμβολιαστικών προγραμμάτων μέσω της παροχής ορθολογικής και τεκμηριωμένης ενημέρωσης, κάτι που θα συμβάλει στην ανάδειξη του συμβουλευτικού ρόλου του φαρμακοποιού.

Ας σημειωθεί εδώ, ότι αποτελεί βασική ανησυχία του κοινού το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών, αλλά και οι προειδοποιήσεις και οι προφυλάξεις από τα εμβόλια.

Συνεπώς το φαρμακείο μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος έγκυρης πληροφόρησης βάσει των επίσημων εγκεκριμένων SPC, αλλά και για τη γενικότερη επικοινωνία των κινδύνων.

Η έγκυρη και ουσιαστική ενημέρωση του κοινού για τη σχέση οφέλους-κινδύνου των εμβολίων αλλά και πιθανών κινδύνων, είναι θεμελιώδους σημασίας.Μεγιστοποίηση Οφέλους και Αποδοτικότητας Εμβολιαστικών Πλάνων µε Συμμετοχή του Κοινοτικού Φαρμακείου.

Επιπλέον, σημαντική ήταν και είναι η ανάδειξη του εκπαιδευτικού ρόλου των φαρμακοποιών για τη διαχείριση ήπιων ή μέτριων σε ένταση, μη σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών, οι οποίες μπορεί να λειτουργήσουν αποτρεπτικά στο περιβάλλον του εμβολιασμένου ή ακόμα και για τον ίδιο για τη λήψη της δεύτερης δόσης λόγω φόβου.

Μια άλλη σημαντική παράμετρος, πέραν της παροχής πληροφόρησης και εκπαίδευσης στο κοινό για αυτό καθ’ αυτό το εμβόλιο και τη διαχείρισή του, αποτελεί η διαδικασία της κατάρριψης μύθων που έχουν δημιουργηθεί γύρω από τον εμβολιασμό ως πρακτική, κάτι που βοηθά τα μέγιστα στην επιμόρφωση διστακτικών ανθρώπων ως προς τον εμβολιασμό.

Έχει καταγραφεί ότι πέραν των συμπολιτών μας οι οποίοι είναι εκ πεποιθήσεως ή ιδεοληπτικά εναντίον του εμβολιασμού, υπάρχουν ακόμα δύο γενικές ομάδες πληθυσμού που δεν προχωρούν στον εμβολιασμό: οι διστακτικοί που θέλουν περισσότερη πληροφόρηση και οι απαθείς.

Για την ενίσχυση του εμβολιασμού στις τελευταίες δύο ομάδες είναι σημαντικές οι επικοινωνιακές δεξιότητες του φαρμακοποιού.

Η όλη φιλοσοφία που πρέπει να διέπει την ενημέρωση από πλευράς επαγγελματία υγείας για την αντιμετώπιση του φόβου και την κατάρριψη μύθων, αποδίδεται εύστοχα με τη ρήση της Marie Curie: "Nothing in life is to be feared, it is only to be understood. Now is the time to understand more, so that we may fear less".

Η επικοινωνία για την αντιμετώπιση του φόβου και την καταπολέμηση των μύθων γύρω από τον εμβολιασμό πρέπει να στηρίζεται, σύμφωνα και με τον WHO (https://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/how-to-talk-about-vaccines) στις ακόλουθες αρχές:

-Ενσυναίσθηση: να ακούει με προσοχή ο φαρμακοποιός τις ανησυχίες κάθε ατόμου, να κατανοεί τον φόβο του και αναλόγως να κρίνει αν ο συνομιλητής του χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες ή θέλει να κάνει ερωτήσεις.

-Να γίνονται ερωτήσεις ανοικτού τύπου, ώστε να γίνουν κατανοητές τυχόν ανησυχίες.

Πχ: «Μπορείς να μου πεις περισσότερα γιατί νιώθεις έτσι απέναντι στο εμβόλιο

-Χρήση έγκυρων πηγών πληροφόρησης όπως η βιβλιογραφία, τα SPC, οι ανακοινώσεις ή οι ιστοσελίδες οργανισμών υγείας ή οι αντίστοιχες σελίδες τους στα κοινωνικά δίκτυα.

-Παράθεση παραδειγμάτων και εμπειριών ώστε να γίνει κατανοητό ότι υπάρχουν και κοινωνικοί λόγοι που και ο καθένας θα επωφεληθεί από τον εμβολιασμό.

Πχ: «εμβολιάστηκα για να μπορέσω να είμαι ασφαλής στη δουλειά μου», ή «εμβολιάστηκα για να μπορώ να επισκέπτομαι τους γονείς μου.»

ή «εμβολιάστηκα για να προσφέρω στο κοινωνικό σύνολο την ασπίδα προστασίας απέναντι στην πανδημία».

Συμπέρασμα:

Συνοψίζοντας, τα φαρμακεία της κοινότητας ουσιαστικά αποτελούν μέρος της λύσης για τη μεγιστοποίηση του οφέλους και της αποδοτικότητας των εμβολιαστικών πλάνων, λόγω των πλεονεκτημάτων που παρουσιάζουν.

Εκτός από τον εμβολιασμό κατά της γρίπης που πλέον έχει θεσμοθετηθεί να γίνεται από τα πιστοποιημένα φαρμακεία στην Ελλάδα, είναι αναγκαία η ορθολογική αξιοποίηση τους από τα συστήματα υγείας, είτε στον εμβολιασμό κατά της COVID-19, είτε ως σημεία ορθολογικής ενημέρωσης, αναγνωρίζοντας ότι βιώνουν μεγάλο όγκο εργασίας και μεγάλη κοινωνική πίεση για να ανταποκριθούν στις εξαιρετικές απαιτήσεις της αποστολής τους ως κέντρα πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.

Χρίστος Πέτρου, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Προγράμμα Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας
www.PharmaManage.gr

e-learning-pharmamanage.gr


Σεβόμαστε την Ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες, που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι τους όρους Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων