fbpx

Ο Κλινικός Φαρμακοποιός - Μία Σημαντική Εξειδίκευση για το Σύγχρονο Φαρμακείο

Μετά το νοσοκομείο, είναι η σειρά του φαρμακείου να αναλάβει την πρωτοβάθμια περίθαλψη και να μετατραπεί σε κλινικό φαρμακείο, ώστε να ενισχύσει τον ρόλο του και τη συμβολή του στην προάσπιση της δημόσιας υγείας.

Πώς όμως ορίζεται αυτό και πώς μπορεί να οργανωθεί; Ποια οφέλη μπορούμε να αντλήσουμε από αυτή την υπηρεσία ως κοινωνία;

Ο Κλινικός Φαρμακοποιός - Μία Σημαντική Εξειδίκευση για το Σύγχρονο Φαρμακείο.

Το κλινικό φαρμακείο είναι το φαρμακείο που βρίσκεται δίπλα στον ασθενή.

Εάν αυτός ο ορισμός δεν είναι ετυμολογικά προφανής, ας αναλογιστούμε ότι το «κλινικό» προέρχεται από την ελληνική λέξη κλίνη, οπότε μιλάμε για ένα φαρμακείο παρά την κλίνη του ασθενούς.

Ο στόχος της κλινικής φαρμακευτικής είναι η βελτιστοποίηση της θεραπείας για έναν συγκεκριμένο ασθενή.

Ο πρώτος ορισμός αυτής και του κλινικού φαρμακείου, χρονολογείται το 1961 και τονίζει τον πνευματικό ρόλο του φαρμακοποιού.

Η κλινική φαρμακευτική έγκειται στη βέλτιστη χρήση της κρίσης του φαρμακοποιού και των φαρμακευτικών και βιοϊατρικών γνώσεών του, με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της ασφάλειας και της ακρίβειας του θεραπευτικού σχήματος που θα εφαρμοστεί σε κάθε ασθενή.

Πώς ξεκίνησαν όλα…

Το κλινικό φαρμακείο γεννήθηκε στη Βόρεια Αμερική τη δεκαετία του 1960 για να καλύψει μια υπάρχουσα ανάγκη.

Εκείνη την εποχή, αρκετές νομικές αγωγές εναντίον Αμερικανών γιατρών, υπογράμμιζαν την κακή διαχείριση των φαρμακευτικών θεραπειών και την ανάγκη εξατομίκευσης και βελτιστοποίησής τους, χρησιμοποιώντας τις δεξιότητες του φαρμακοποιού.

Η Κλινική Φαρμακευτική εγκαθιδρύθηκε στο Κεμπέκ από τον Jean Calop στη δεκαετία του 1980, όπου υπήρξε για πρώτη φορά εισαγωγή των φοιτητών Φαρμακευτικής στα νοσοκομεία, χάρη στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1984 των φαρμακευτικών σπουδών που καθιέρωσε το 5ο έτος φοίτησης σε πανεπιστημιακό νοσοκομείο.

Από τότε και στο εξής, όλοι οι φοιτητές στο Κεμπέκ εκπαιδεύονται στην κλινική φαρμακευτική πριν ασκήσουν το επάγγελμά τους ως φαρμακοποιοί.

Στο νοσοκομείο, η άσκηση της κλινικής φαρμακευτικής ουσιαστικά προσπαθεί να ενσωματώσει τον φαρμακοποιό στην ιατρική ομάδα, προκειμένου να προτείνει τελικά στον γιατρό διορθώσεις σε ορισμένα θεραπευτικά σχήματα ασθενών, με βάση τις σχέσεις κόστους/αποτελεσματικότητας και κινδύνου/οφέλους ανά φάρμακο ή θεραπεία.

Το κλινικό φαρμακείο βασίζεται κατά κύριο λόγο στην επικύρωση της συνταγής (ανίχνευση αντενδείξεων που βασίζονται σε παθοφυσιολογικό μηχανισμό, επαλήθευση τυχόν αλληλεπιδράσεων, δοσολογίες, αναπόφευκτες παρενέργειες).

Αυτά όμως, δεν είναι τίποτα περισσότερο από τη βασική δραστηριότητα οποιουδήποτε φαρμακοποιού.

Ο κλινικός φαρμακοποιός ενδιαφέρεται επίσης για τον ασθενή και τη σχέση που έχει με τη φαρμακευτική αγωγή του, δηλαδή τη συμμόρφωσή του, με βάση την οποία πρέπει να του προσφερθεί κάποιο βελτιστοποιημένο ή και εξατομικευμένο σχήμα για τη διαχείριση ορισμένων ανεπιθύμητων ενεργειών, να ενημερωθεί για τυχόν παρενέργειες, αλλά και προφυλάξεις που πρέπει να λάβει.

Έτσι, στο νοσοκομείο, ο κλινικός φαρμακοποιός απαριθμεί όλα τα φάρμακα που έλαβε ο ασθενής κατά την εισαγωγή, αξιολογεί τη συμμόρφωση, αναλύει τις συνταγογραφούμενες θεραπείες και προσπαθεί να προσδιορίσει εάν η νοσηλεία είναι ή όχι ιατρογενής.

Στη συνέχεια, μπορεί να γράψει μια περίληψη προς τον γιατρό του νοσοκομείου και να παρέμβει στη διαχείριση του ασθενή.

Επιπλέον, είναι βασικό ο κλινικός φαρμακοποιός να δημιουργήσει ένα αρχείο για κάθε ασθενή, το οποίο θα περιέχει γνώσεις σχετικά με τον τελευταίο, για οτιδήποτε μπορεί να επηρεάσει τη θεραπεία του, να βελτιώσει τη συμμόρφωση και την ανοχή και να διευκολύνει τη διαχείριση των ανεπιθύμητων ενεργειών.

Η παρακολούθηση είναι ένα σημαντικό βήμα, καθώς βοηθά στο να διαπιστωθεί εάν είναι αποτελεσματική η θεραπεία που έχει συνταγογραφηθεί.

Εάν η θεραπεία δεν επιτυγχάνει τον στόχο της, ο κλινικός φαρμακοποιός πρέπει να προσπαθήσει να μάθει το γιατί.

Έτσι, μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή της θεραπευτικής στρατηγικής, με βάση τα αποτελέσματα που παρατηρούνται στον ασθενή.

Όμως αυτοί οι στόχοι και τα καθήκοντα, δεν έχουν γίνει ακόμη ρουτίνα σε οποιοδήποτε νοσοκομειακό περιβάλλον στην Ελλάδα και έτσι η πρόοδος στον τομέα της κλινικής φαρμακευτικής παραμένει αργή.

Ο κλινικός φαρμακοποιός ενδιαφέρεται επίσης για τον ασθενή και τη σχέση που έχει με τη φαρμακευτική αγωγή του.

Εφαρμογή της βελτιστοποίησης του θεραπευτικού σχήματος μετά από συνεργασία (ακόμη και) ιδιώτη γιατρού και φαρμακοποιού

Η εφαρμογή της βελτιστοποίησης του θεραπευτικού σχήματος είναι πιο εφικτή στο νοσοκομείο, όπου οι παθολογίες που αντιμετωπίζονται είναι βαρύτερες και πιο πολύπλοκες, αλλά και η διεπιστημονική ομάδα είναι πιο εύκολο να συγκροτηθεί και να συνεργαστεί.

Ωστόσο, είτε μιλάμε για νοσοκομειακό γιατρό είτε για ιδιώτη, οι ασθενείς είναι οι ίδιοι.

Έτσι, η ιδέα αυτής της εφαρμογής και στο εξωνοσοκομιακό περιβάλλον έχει μια βάση και θα έπρεπε να τεθεί υπό συζήτηση από τους αρμόδιους φορείς και τα συλλογικά όργανα.

Ας δούμε παρακάτω τις απαραίτητες ενέργειες στο φαρμακείο σας.

  • Δημιουργήστε έναν οδηγό για τη διαχείριση των χρόνιων ασθενών

Είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί ένας οδηγός για τη φαρμακευτική αντιμετώπιση ενός χρόνιου ασθενούς, με τη μορφή συστάσεων και εργαλείων.

Αυτό είναι ένα μοντέλο που μπορεί να προσαρμοστεί σε διαφορετικές παθολογίες.

Στην πράξη, σχετίζεται με την αναζήτηση των αναγκών όσον αφορά τη συμμόρφωση, τη φαρμακευτική περίθαλψη και την υποστήριξη του ασθενή.

Οι μετρήσεις θα μας επιτρέψουν να έχουμε αυτήν την ευκολία προσέγγισης, συζήτησης και κατανόησης των ασθενών και των αναγκών τους.

  • Παρακολουθήστε τις παρεμβάσεις σας

Η κλινική φαρμακευτική περιλαμβάνει παρεμβάσεις του φαρμακοποιού για τη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών.

Αλλά πώς μπορεί αυτή η προσφορά να αναγνωριστεί και να ποσοτικοποιηθεί;

Αυτό μπορεί να γίνει με την ανίχνευση και την αξιολόγηση ενεργειών - παρεμβάσεων στις οποίες προέβη ο κλινικός φαρμακοποιός, με άλλα λόγια με τον προσδιορισμό του τύπου παρέμβασης και της παρεχόμενης λύσης.

Στην ουσία, πρόκειται για την απόδειξη της καθημερινής συμβολής του φαρμακοποιού στη φροντίδα του ασθενούς και την αναγνώριση αυτής της εργασίας.

Οφέλη για ασθενείς, φαρμακοποιούς και ασφαλιστικούς φορείς

Οι φαρμακοποιοί έχουν τη γνώση και την τεχνογνωσία, ώστε να εισάγουν το φαρμακείο σε μια νέα εποχή, αυτή του «κλινικού φαρμακείου».

Έχουν επίσης, το πλεονέκτημα της εγγύτητας, σε μια εποχή που καλώς ή κακώς ο γιατρός είναι πιο απόμακρος.

Σε μια εποχή που ο γερασμένος πληθυσμός αυξάνεται, το κλινικό φαρμακείο καθιστά δυνατή τη φροντίδα ατόμων με πολλαπλά νοσήματα και πολύπλοκη φαρμακευτική αγωγή.

Γενικά, αυτή η αρχή βρίσκεται στο επίκεντρο του φαρμακευτικού επαγγέλματος.

Στόχος σήμερα είναι να είναι πιο ενεργός ο φαρμακοποιός στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, να μειωθούν τα ιατρογενή περιστατικά, να βελτιωθεί η δημόσια υγεία και να μειωθεί το κόστος, προάγοντας την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της αγωγής.

Τα πλεονεκτήματα της κλινικής φαρμακευτικής αφορούν λοιπόν:

  • Ασθενείς (πρόληψη του ιατρογενών περιστατικών, βελτιστοποιημένη θεραπεία),
  • Φαρμακοποιούς (προώθηση του επαγγέλματος, αυτοπεποίθηση, εμπιστοσύνη του ασθενούς, πιστότητα) και το
  • Ασφαλιστικό σύστημα (μείωση των νοσηλειών).

Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ορισμένοι φαρμακοποιοί είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν στην πρόκληση αυτή και προς αυτήν την κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν και οι υπόλοιποι.

Ούτως ή άλλως, αυτός είναι ο ορισμός της ιδιότητάς τους και αυτός είναι και ο θεσμικός τους ρόλος, που τους εμπλέκει στο σύστημα υγείας και στη θεραπευτική εκπαίδευση.

Στο μέλλον, αφού θεσμοθετηθεί αυτός ο ρόλος, θα πρέπει να οριστεί και κάποια αμοιβή, εκτός από την αναγνώριση της σημασίας του, τόσο από τους ασθενείς, όσο και από τους γιατρούς.

Ολίνα Ηλιάδου, MSc Clinical Pharmacologist, MBA in Pharmacy Management, MPharm
www.PharmaManage.gr

e-learning-pharmamanage.gr


Σεβόμαστε την Ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες, που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι τους όρους Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων