fbpx

Αντικαρκινικά και Αυτοθεραπεία

Τα τελευταία χρόνια οι διαθέσιμες φαρμακευτικές-θεραπευτικές επιλογές για τους ασθενείς έχουν αυξηθεί εκθετικά.

Η διεύρυνση της κατηγορίας των ΜΗΣΥΦΑ με νέα προϊόντα, τα εισερχόμενα στην αγορά συμπληρώματα διατροφής που ακολουθούν καινοτόμες προσεγγίσεις και η πληθώρα των διαθέσιμων «ατεκμηρίωτων» πληροφοριών στο διαδίκτυο, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για τη λήψη αποφάσεων αυτοθεραπείας από τους ασθενείς.

Αντικαρκινικά και Αυτοθεραπεία.

Πόσο ασφαλής όμως καθίσταται αυτή η πρακτική όταν στερείται επίβλεψης από επαγγελματίες υγείας, πολλώ δε μάλλον όταν πρόκειται για ασθενείς που πάσχουν από σοβαρά νοσήματα όπως ο καρκίνος και λαμβάνουν πολύπλοκη φαρμακευτική αγωγή;

Η αυτοθεραπεία συνιστάται στη χρήση φαρμάκων, συμπληρωμάτων διατροφής, ομοιοπαθητικών σκευασμάτων, εναλλακτικών θεραπειών και πρακτικών που δύναται να ακολουθήσει ο ασθενής, χωρίς την επίβλεψη ή συμβουλή από επαγγελματία υγείας.

Συμπεριλαμβάνει την εμπειρική διάγνωση κάποιας ήπιας πάθησης από μέρους του ασθενή και την επιλογή σκευάσματος για την αντιμετώπιση της.

Όταν εφαρμόζεται συνετά, κατά των απλών παθήσεων, ο ασθενής κερδίζει χρόνο και χρήματα, ενώ το σύστημα υγείας εξοικονομεί σημαντικούς πόρους.

Για παράδειγμα, σε επείγουσες περιπτώσεις όπως το αλλεργικό σοκ ενδέχεται να σώσει τη ζωή ενός ασθενούς εφόσον είναι κατάλληλα προετοιμασμένος.

Ενώ σε άλλες περιπτώσεις χρόνιων παθήσεων και περίπλοκων θεραπειών συμβάλει στην αντιμετώπιση των παρενεργειών της φαρμακευτικής αγωγής.

Εν τούτοις, υπάρχει και η άλλη όψη των δυσάρεστων αποτελεσμάτων, εάν παραβλεφθούν συμπτώματα που παραπέμπουν σε σοβαρότερη νόσο ή σε περιπτώσεις που τα επιλεγμένα φάρμακα και συμπληρώματα αντιτίθενται στην ενδεδειγμένη φαρμακευτική αγωγή.

Η συμβουλή των φαρμακοποιών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και ψηλά στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών, είναι καταλυτικής σημασίας στη διαχείριση της αυτοθεραπείας.

Για να πετύχουμε, όμως, μαζί το επωφελές αποτέλεσμα, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε τους λόγους για τους οποίους οι ασθενείς καταφεύγουν στην αυτοθεραπεία.

Συνηθισμένες αιτίες αυτοθεραπείας:

  • Άμεση και ταχύτερη ανακούφιση ήπιων συμπτωμάτων και ασθενειών.
  • Αποφυγή επίσκεψης σε ιατρείο που επισύρει οικονομική επιβάρυνση και καθυστέρηση για τη διάγνωση και θεραπεία μιας ήπιας νόσου.
  • Αντιμετώπιση με φυσικό ή εναλλακτικό τρόπο των παρενεργειών που προκύπτουν από τη συνταγογραφούμενη φαρμακευτική αγωγή για τη θεραπεία σοβαρών παθήσεων όπως ο καρκίνος.
  • Αντιμετώπιση του άγχους που δημιουργείται από τη διάγνωση των σοβαρών νοσημάτων.
  • Ενίσχυση του οργανισμού και υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος. με σκοπό την καλύτερη αντιμετώπιση του προβλήματος και τη συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής.
  • Ενδυνάμωση ατομικού ρόλου ασθενούς και ενεργή συμμετοχή του στη λήψη αποφάσεων που αφορούν την υγεία και τη ζωή του.

Η ενεργητική παροχή συμβουλών προς τους ασθενείς, συμβάλλει καθοριστικά στη βέλτιστη αντιμετώπιση των συνηθέστερων παρενεργειών της χημειοθεραπείας, με ασφαλή και αποτελεσματικό τρόπο.

Η συμβουλή στο φαρμακείο σε ασθενείς υπό αντικαρκινική αγωγή

Λόγω εγγύτητας, οι φαρμακοποιοί είναι πολλές φορές σε θέση να γνωρίζουν σε βάθος την ακριβή διάγνωση των ασθενών με καρκίνο και το θεραπευτικό πρωτόκολλο που ακολουθούν.

Η ενεργητική παροχή συμβουλών προς τους ασθενείς, συμβάλλει καθοριστικά στη βέλτιστη αντιμετώπιση των συνηθέστερων παρενεργειών της χημειοθεραπείας, με ασφαλή και αποτελεσματικό τρόπο.

Η συζήτηση με τους ασθενείς για την κατανόηση των αναγκών και η σύσταση των καταλληλότερων προϊόντων, αποτελεί υπεραξία που προσφέρεται στο φυσικό φαρμακείο σε σύγκριση με το απρόσωπο ηλεκτρονικό κανάλι.

Αντιμετώπιση παρενεργειών αντικαρκινικής αγωγής με προϊόντα αυτοφροντίδας

Πολλές από τις παρενέργειες που προκαλούνται, ακολουθώντας το πρωτόκολλο της χημειοθεραπείας, μπορούν να αντιμετωπιστούν με προϊόντα αυτοφροντίδας από το φαρμακείο.

- Η τοξικότητα του γαστρεντερικού συστήματος εμφανίζεται συνήθως υπό μορφή διάρροιας ή δυσκοιλιότητας. Φάρμακα όπως η φθοριοουρακίλη και η καπεσιταβίνη προκαλούν διάρροια, ενώ η προχωρημένη ηλικία, ο κλινοστατισμός και τα οπιοειδή ευθύνονται για τη μειωμένη κινητικότητα του εντέρου.

Η λοπεραμίδη, σε συνδυασμό με τους ηλεκτρολύτες, μπορούν να δράσουν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της διάρροιας.

Για τη δυσκοιλιότητα μπορούν να χορηγηθούν προβιοτικά, αυξητικά του όγκου των κοπράνων, ωσμωτικά καθαρτικά και διεγερτικά της εντερικής κινητικότητας, ανάλογα με την περίπτωση.

- Συχνή και εξαιρετικά ενοχλητική παρενέργεια είναι η στοματίτιδα. Καθώς τα κύτταρα της στοματικής κοιλότητας πολλαπλασιάζονται ταχύτατα υπό φυσιολογικές συνθήκες, αποτελούν παράπλευρο στόχο των φαρμάκων, προκαλώντας ερυθρότητα, αιμορραγία των ούλων, πόνο και εμφάνιση εξελκώσεων.

Συστήνεται συνδυασμός προϊόντων που εξασφαλίζουν την καλή στοματική υγιεινή, όπως πολύ μαλακή οδοντόβουρτσα που θα ανανεώνεται συχνά, οδοντόκρεμα για ξηροστομία εφόσον απαιτείται και στοματικό διάλυμα χωρίς αλκοόλ που περιέχει υπεροξείδιο του υδρογόνου ή χλωρεξιδίνη.

Σε περίπτωση μυκητιάσεων χρησιμοποιείται διάλυμα νυστατίνης.

Πρόληψη αλληλεπιδράσεων

Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τα φάρμακα που είναι διαθέσιμα στο φαρμακείο για την αντιμετώπιση του καρκίνου.

Ο φαρμακοποιός, γνωρίζοντας το πρωτόκολλο θεραπείας των ασθενών, είναι σε θέση να αναγνωρίσει το ρίσκο του συνδυασμού των φαρμάκων με συμπληρώματα που λαμβάνονται, προλαμβάνοντας έτσι την εμφάνιση αλληλεπιδράσεων.

Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τα φάρμακα που είναι διαθέσιμα στο φαρμακείο για την αντιμετώπιση του καρκίνου.

Έχει υπολογιστεί ότι εντός 3 ημερών από τη λήψη χημειοθεραπείας, το 71% των ασθενών καταναλώνει τουλάχιστον ένα προϊόν ΜΗΣΥΦΑ (μέσος όρος 2,2) και το 69% τουλάχιστον ένα συμπλήρωμα διατροφής (μέσος όρος 1,9).

Από την άλλη, αν συνυπολογιστούν και τα συνταγογραφούμενα φάρμακα που λαμβάνουν πολλοί ασθενείς σε καθημερινή βάση για την αντιμετώπιση χρόνιων παθήσεων, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα πρόκλησης αλληλεπιδράσεων ή τροποποίησης του μεταβολισμού των αντικαρκινικών φαρμάκων.

Μπορεί να προταθεί στους ασθενείς να περιορίσουν τη λήψη των προϊόντων αυτοθεραπείας ενδιάμεσα των κύκλων χημειοθεραπείας, εφόσον είναι εφικτό.

Εξίσου σημαντικό είναι να ενημερωθεί ο θεράπων ιατρός για τα συμπληρώματα διατροφής που λαμβάνουν οι ασθενείς και να ληφθεί υπ’ όψη ο μεγάλος χρόνος ημιζωής που μπορεί να έχουν ορισμένα φάρμακα, παρατείνοντας για λίγες ημέρες τον χρόνο εξάλειψης από τον οργανισμό και την πιθανότητα πρόκλησης αλληλεπιδράσεων.

Η διαχείριση του καρκινοπαθούς

Η διάγνωση ενός ασθενούς με καρκίνο, ακόμα και εάν είναι ιάσιμη μορφή αρχικού σταδίου, μπορεί να του προκαλέσει έντονη ψυχική αντίδραση, ανασφάλεια, απαισιοδοξία, θυμό και απώλεια της επιθυμίας για ζωή.

Απόρροια αυτών των συναισθημάτων είναι η εξώθηση του ασθενούς σε σκέψεις και επιλογές που δεν βασίζονται στη λογική και στη γνώση, καθοδηγούμενες από μη τεκμηριωμένες πληροφορίες και φυσικά την ελπίδα.

Η αποτελεσματική επικοινωνία φαρμακοποιού και ασθενή συμπεριλαμβάνει την ενεργητική ακρόαση και την ενσυναίσθηση.

Με αυτόν τον τρόπο ο φαρμακοποιός δύναται να αντιληφθεί σε βάθος την πορεία της νόσου, την αποτελεσματικότητα και τις ανεπιθύμητες ενέργειες της θεραπείας, αλλά και την ψυχολογική επιβάρυνση του ασθενή.

Το 83% των ασθενών που πάσχουν από καρκίνο επιλέγουν να υιοθετήσουν τουλάχιστον μια ή περισσότερες μορφές εναλλακτικής θεραπείας.

Ειδικά οι ασθενείς που επιλέγουν να συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις που αφορούν τη θεραπεία τους, ενημερώνονται από πολλές πηγές και λαμβάνουν πληροφορίες που δεν στηρίζονται πάντα σε επιστημονικά δεδομένα.

Είναι φυσιολογικό ο φαρμακοποιός να μην γνωρίζει πλήρως την αποτελεσματικότητα και τις αλληλεπιδράσεις της κάθε εναλλακτικής μεθόδου, ειδικά όταν προστίθεται στις πολύπλοκες αντικαρκινικές θεραπείες.

Η παραδοχή της άγνοιας, εφόσον συνοδεύεται από το ανάλογο ενδιαφέρον για την αναζήτηση λύσεων, αντιμετωπίζεται θετικά από τους ασθενείς και συμβάλει στη θεμελίωση σχέσεως εμπιστοσύνης με τον φαρμακοποιό.

Μια σχέση που μπορεί μόνο να ωφελήσει τον ασθενή, κατευθύνοντάς τον σε επιλογές που βασίζονται σε επιστημονική τεκμηρίωση και έχουν θετικό αντίκτυπο στην αντιμετώπιση του προβλήματός του, χωρίς τον κίνδυνο αποδιοργάνωσης της θεραπείας του.

Υπάρχουν διαθέσιμες ηλεκτρονικά βάσεις δεδομένων ελεύθερης πρόσβασης που περιέχουν πληροφορίες, όσον αφορά το προφίλ αποτελεσματικότητας, ασφάλειας και αλληλεπιδράσεων πολλών συμπληρωμάτων διατροφής και εναλλακτικών θεραπειών.

Τέλος, πρέπει να τονιστεί στον ασθενή ότι κοινωνός των αποφάσεών του σχετικά με προϊόντα αυτοθεραπείας που καταναλώνει πρέπει να είναι ο θεράπων ιατρός.

Η επόμενη ημέρα μετά το πέρας της πανδημίας, όταν η ζωή επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα, θα βρει τη σχέση φαρμακοποιού-ασθενή ενισχυμένη.

Οι φαρμακοποιοί θα έχουν ξανά τον χρόνο να ασκήσουν το λειτούργημά τους με την επιστημοσύνη που τους διέπει, χρόνο που σήμερα δαπανάται για την αντιμετώπιση των έκτακτων συνθηκών που βιώνουμε.

Αφιερώνοντας μέρος αυτού του χρόνου ώστε να καταλάβουν, να διαχειριστούν και να κατευθύνουν τους ασθενείς με τον επωφελέστερο τρόπο, ενισχύεται περαιτέρω ο ρόλος του φαρμακοποιού ως σύμβουλος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Νικόλαος Μανέτας, Φαρμακοποιός, MSc International Health Management
www.PharmaManage.gr

e-learning-pharmamanage.gr


Σεβόμαστε την Ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες, που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι τους όρους Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων