fbpx

Φροντίδα του Ασθενή με Αρθρίτιδα

Η αρθρίτιδα μη αυτοάνοσης αιτιολογίας (οστεοαρθρίτιδα), είναι μια χρόνια εκφυλιστική παθολογία των αρθρώσεων, που χαρακτηρίζεται από προοδευτική καταστροφή των χόνδρων των οστών.

Κατά την κατάσταση αυτή, όλες οι αρθρώσεις μπορούν να επηρεαστούν, εκδηλώνοντας πόνο και φλεγμονή. Οι πιο συχνές περιπτώσεις ωστόσο, αφορούν τα γόνατα και τα ισχία, ενώ και η οστεοαρθρίτιδα της σπονδυλικής στήλης και των δακτύλων, παρατηρούνται επίσης συχνά.

Φροντίδα του Ασθενή με Αρθρίτιδα.

Κλινικά συμπτώματα

Το κύριο σύμπτωμα της οστεοαρθρίτιδας είναι ο πόνος. Έχοντας κυμαινόμενη ένταση, ο πόνος τις πρωινές ώρες είναι σε χαμηλά επίπεδα, με μέγιστα το βράδυ, φτάνοντας σε σημείο να επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου.

Ωστόσο, δεν υπάρχει σχέση μεταξύ της έντασης του πόνου και της έκτασης των βλαβών της οστεοαρθρίτιδας. Κατά την οστεοαρθρίτιδα, σταδιακά, ο πόνος και η δυσκαμψία προκαλούν λειτουργική δυσφορία με μειωμένο εύρος κίνησης, γεγονότα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα ενός ασθενή.

Εξέλιξη

Η οστεοαρθρίτιδα εξελίσσεται με την εμφάνιση εξάρσεων που χαρακτηρίζονται από οξύ πόνο και φλεγμονή. Οι κρίσεις αυτές, είναι το αποτέλεσμα της καταστροφής του χόνδρου, συνοδευόμενος από αρθρική έκχυση (η άρθρωση πρήζεται), ειδικά σε περιπτώσεις γονάρθρωσης.

Η πάθηση εξελίσσεται συνήθως αργά και σε βάθος χρόνιου (μερικές δεκαετίες) και σπανιότερα πολύ γρήγορα, οδηγώντας σε πλήρη καταστροφή του χόνδρου της άρθρωσης.

Παράγοντες Κινδύνου

Οι κύριοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας, είναι: το υπερβολικό βάρος, η ηλικία και το γυναικείο φύλο, τα τραύματα (κατάγματα, διαστρέμματα), οι μηχανικές καταπονήσεις που σχετίζονται με ορισμένες επαγγελματικές ή αθλητικές δραστηριότητες, οι σκελετικές ανωμαλίες και οι μεταβολικές διαταραχές που προκαλούν εναποθέσεις φωσφορικού ασβεστίου ή ουρικού οξέος (ουρική αρθρίτιδα), στις αρθρώσεις.

Πώς αντιμετωπίζονται οι κρίσεις;

Η διαχείριση μιας κρίσης, βασίζεται στην ανάπαυση της άρθρωσης και τη χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Οι συμβουλές στο φαρμακείο περιορίζονται στους ασθενείς που έχουν ήδη διαγνωστεί με οστεοαρθρίτιδα, προκειμένου να αποφευχθεί σύγχυση με κάποια άλλη παθολογική κατάσταση που αφορά την άρθρωση ή ιατρογενή πόνο (διφωσφονικά, φθοριοκινολόνες ειδικότερα).

Φάρμακα για Συστηματική Χορήγηση

- Παρακεταμόλη

Λόγω της καλής ανοχής της, η παρακεταμόλη συνίσταται ως θεραπεία πρώτης γραμμής για την ανακούφιση από τον πόνο, χωρίς ωστόσο η δοσολογία να υπερβαίνει τα 4 γραμμάρια την ημέρα.

- Μη Στεροειδή Αντιφλεγμονώδη

Τα ΜΣΑΦ χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια επώδυνων εξάρσεων, σε περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στην παρακεταμόλη. Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται στην ελάχιστη αποτελεσματική δόση, προκειμένου να περιορίζονται οι ανεπιθύμητες ενέργειες που αφορούν το πεπτικό και το καρδιαγγειακό.

Η ιβουπροφαίνη (200 έως 400 mg εάν είναι απαραίτητο κάθε 6 ώρες, χωρίς να υπερβαίνει τα 1.200 mg ημερησίως) και η κετοπροφαίνη (25 mg εάν είναι απαραίτητο, όχι περισσότερο από 75 mg ημερησίως), είναι διαθέσιμες στο φαρμακείο χωρίς ιατρική συνταγή.

Τα ΜΣΑΦ αντενδείκνυνται σε περίπτωση προοδευτικού πεπτικού έλκους και ιστορικού αιμορραγίας ή πεπτικής διάτρησης που σχετίζεται με τα ΜΣΑΦ, ιστορικό αλλεργικής εκδήλωσης ή άσθματος που προκαλείται από ΜΣΑΦ ή ασπιρίνη, ηπατική νόσο, νεφρική ή καρδιακή ανεπάρκεια και σε έγκυες γυναίκες από την αρχή του 6ου μήνα εγκυμοσύνης (δεν συνιστάται πριν), ακόμη και σε εφάπαξ δόση (κίνδυνος θανάτου στη μήτρα).

Η χορήγηση των ΜΣΑΦ στους ηλικιωμένους θα πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, λόγω αυξημένου κινδύνου οξείας νεφρικής ανεπάρκειας και σοβαρών πεπτικών επιδράσεων.

Πριν συμβουλεύσετε τους ασθενείς σας για τις προφυλάξεις από τη χορήγηση ενός ΜΣΑΦ, διερευνήστε πιθανές αλληλεπιδράσεις, κάνοντας διάλογο με τον ασθενή: ο συνδυασμός δύο ΜΣΑΦ δεν συνιστάται, καθώς και ο συνδυασμός τους με αντιπηκτικά, λίθιο, μεθοτρεξάτη.

Ενημερώστε τον ασθενή για πεπτικούς, αλλεργικούς και νευροαισθητικούς κινδύνους (εμβοή των ώτων, ζάλη, οπτικές διαταραχές).

Τέλος, συστήστε τη λήψη του φαρμάκου κατά τη διάρκεια ενός γεύματος, αλλά και τη συμπληρωματική χορήγηση γαστροπροστασίας (π.χ. αναστολείς αντλίας πρωτονίων), ειδικά σε ασθενείς άνω των 65 ετών.

- Οπιοειδή Αναλγητικά

Η χορήγησή τους εξετάζεται σε ειδικές περιπτώσεις αναποτελεσματικότητας της παρακεταμόλης ή των ΜΣΑΦ, ή σε περιπτώσεις αντενδείξεων και μη ανοχής των ΜΣΑΦ.

Τοπικές Θεραπείες

- ΜΣΑΦ

Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ΜΣΑΦ με τη μορφή γέλης, ειδικά στις αρθρώσεις του γονάτου. Προκαλούν λιγότερες συστηματικές επιδράσεις, ειδικά πεπτικές, από τις γενικές θεραπείες.

Ωστόσο υπάρχει ο κίνδυνος εμφάνισης αλλεργικής δερματικής αντίδρασης και φωτοευαισθησίας (συνίσταται να μην εκτίθεται η περιοχή σε ηλιακή ή τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία).

Η χρήση αντενδείκνυνται από τον 6ο μήνα της εγκυμοσύνης, σε δέρμα με εκδορές ή πληγές και σε περίπτωση αλλεργίας στα ΜΣΑΦ.

- Καψαϊκίνη

Η τοπική εφαρμογή της καψαϊκίνης είναι αποτελεσματική και καλά ανεκτή στην οστεοαρθρίτιδα. Τα προϊόντα μπορούν επίσης να περιέχουν στη σύστασή τους γλυκοζαμίνη, χονδροϊτίνη, καμφορά, μενθόλη και αναλγητικά αιθέρια έλαια (2 έως 3 εφαρμογές / ημέρα για 15 ημέρες).

Μη Φαρμακευτική Θεραπεία

Γλυκοζαμίνη και Χονδροϊτίνη. Είναι πράγματι αποτελεσματικά;

Η γλυκοζαμίνη και η χονδροϊτίνη έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολυάριθμων μελετών, για χορήγηση σε δόσεις των 1500 mg ημερησίως και 1200 mg ημερησίως, αντίστοιχα.

Ως συστατικά του χόνδρου, διεγείρουν in vitro τη σύνθεση των πρωτογλυκανών (που σχηματίζουν τη μήτρα του χόνδρου) και προστατεύουν από τη δράση των ελεύθερων ριζών.

Οι ενώσεις αυτές, μπορούν να δράσουν προληπτικά επιβραδύνοντας την εμφάνιση κλινικών συμπτωμάτων όπως ο πόνος και η λειτουργική δυσφορία.

Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ωστόσο, ότι αν και η αποτελεσματικότητά τους φαίνεται μικρή, μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση ορισμένων ασθενών και πιθανώς στη μείωση της χρήσης ΜΣΑΦ, παρακεταμόλης και άλλων αναλγητικών (ακόμη και αν αυτό δεν αποδεικνύεται σαφώς από μελέτες).

Ανεκτικότητα

Είναι γενικά καλή. Πεπτικές διαταραχές (ναυτία, κοιλιακός πόνος, διάρροια, δυσκοιλιότητα) είναι δυνατές, καθώς και σπανιότερες αντιδράσεις δυσανεξίας (εξανθήματα, κνίδωση, κνίδωση, αγγειοοίδημα), ενδέχεται να παρατηρηθούν.

Όσον αφορά τη γλυκοζαμίνη, αναφέρονται περιπτώσεις αυξημένης χοληστερόλης, διαταραχές του σακχάρου στο αίμα σε διαβητικούς ασθενείς και επιδείνωση των συμπτωμάτων άσθματος.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες αυτές είναι σπάνιες, αλλά θα πρέπει να αναφερθούν από τον θεράποντα ιατρό, προκειμένου να ενταθεί η παρακολούθηση, εάν είναι απαραίτητο.

Προσοχή σε όλες τις περιπτώσεις ασθενών που λαμβάνουν αντιπηκτικά.

Άλλες θεραπείες

Τα συμπληρώματα διατροφής και τα βότανα με αντιφλεγμονώδη και αναλγητική δράση συχνά συνδυάζονται με γλυκοζαμίνη ή / και χονδροϊτίνη, προκειμένου να ενισχυθεί η δράση τους.

Στη συνέχεια, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις τους. Χρησιμοποιούνται επίσης και άλλα συστατικά, των οποίων ωστόσο η αποτελεσματικότητα στον πόνο των αρθρώσεων υποστηρίζεται από κλινικές μελέτες.

Βιταμίνες και μέταλλα: Μερικά, με αντιοξειδωτικές ιδιότητες, βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής, την ενίσχυση του οστού και των υποστηρικτικών ιστών του.

Ωμέγα-3 από ψάρια: Ορισμένες μελέτες που διεξήχθησαν ιδιαίτερα σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον για τα οφέλη της χορήγησης συμπληρωμάτων με ιχθυέλαιο (πλούσιο σε ωμέγα-3 EPA και DHA), σε υψηλές δόσεις (> 1, 5 g / ημέρα), για την ανακούφιση του πόνου στις αρθρώσεις.

Κολλαγόνο: Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, θα μπορούσε να ανακουφίσει τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας υπό την προϋπόθεση να βρίσκεται σε βιοδιαθέσιμη μορφή (υδροδιαλυτός τύπος) και σε δόση 10 g την ημέρα.

Υαλουρονικό οξύ: Όντας συστατικό του χόνδρου, η χορήγησή του παρουσιάζει ενδιαφέροντα αποτελέσματα σε υψηλές δόσεις (σχεδόν 50 mg / ημέρα), σύμφωνα με ορισμένες μελέτες.

Αποκατάσταση και άλλα μέτρα

Οι συνεδρίες αποκατάστασης με φυσιοθεραπευτή, περιλαμβάνουν τη συντήρηση των μυών με διατάσεις και εκμάθηση αυτο-ασκήσεων.

Πρέπει να λαμβάνονται μέτρα ώστε να μην καταπονούνται οι αρθρώσεις: ξεκούραση, μπαστούνι περπατήματος, ορθοπεδικοί πάτοι. Άλλα μέτρα: αποφυγή της παρατεταμένης ορθοστασίας και μεταφοράς βαρέων φορτίων.

Προκειμένου να μειωθούν οι κραδασμοί, συνιστάται επίσης η χρήση των κατάλληλων υποδημάτων με χοντρές και εύκαμπτες σόλες.

Βασιλική Τσαντήλα, Φαρμακοποιός

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


e-learning-pharmamanage.gr


Σεβόμαστε την Ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες, που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία από εμάς και τους συνεργάτες μας όπως περιγράφεται παραπάνω. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτήν την επεξεργασία. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Μπορείτε πάντα να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας επιστρέφοντας σε αυτόν τον ιστότοπο ή επισκεπτόμενοι τους όρους Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων