fbpx

Πληγές και Επούλωση - Ο Ρόλος του Φαρμακοποιού

Η καθημερινότητα στο φαρμακείο σας φέρνει αντιμέτωπους με άτομα με τραυματισμούς στο δέρμα, όπως κάποιο έγκαυμα ή πληγή.

Βρίσκεστε λοιπόν στην πρώτη γραμμή και χρειάζεται να προσφέρετε τις σωστές πρώτες βοήθειες.

Ο φαρμακοποιός κατέχει την κατάλληλη γνώση αλλά και τα απαραίτητα προϊόντα που θα φέρουν άμεσα αποτελέσματα ανακούφισης στον τραυματία.

Επίσης, διαθέτει την εμπειρία να κρίνει αν υπάρχει άμεση ανάγκη για παραπομπή του σε δευτεροβάθμια μονάδα υγείας.

Πληγές και Επούλωση - Ο Ρόλος του Φαρμακοποιού.

Η φροντίδα του τραύματος στο φαρμακείο

Αν η πληγή είναι σοβαρή, η πρώτη ερώτησή σας στον ασθενή, θα πρέπει να είναι εάν είναι εμβολιασμένος για τέτανο.

Συγκεκριμένα, η χορήγηση αντιτετανικού εμβολίου είναι αναγκαία σε περίπτωση που:

  • το ιστορικό εμβολιασμού είναι άγνωστο,
  • Έχουν γίνει λιγότερες από τρείς δόσεις και
  • Αν έχει περάσει το χρονικό διάστημα των 10 ετών από την τελευταία δόση που έχει χορηγηθεί.

Αν η πληγή δεν είναι σοβαρή, μπορείτε να την περιποιηθείτε με αντισηψία και το κατάλληλο προστατευτικό επίθεμα.

Απευθυνόμαστε στον γιατρό όταν:

  • Το τραύμα είναι στο πρόσωπο, στο μάτι, στο αυτί ή στα γεννητικά όργανα,
  • Υπάρχει έντονη αιμορραγία και είναι πολύ βαθύ,
  • Έχει προκύψει από δάγκωμα ζώου,
  • Είναι χημικό ή ηλεκτρικό έγκαυμα και
  • Το άτομο παρουσιάζει πυρετό και κακοδιαθεσία.

Αντισηψία του τραύματος σε 4 στάδια

Η αντισηψία είναι απαραίτητη για την πρόληψη κάθε κινδύνου μόλυνσης από μια πληγή.

  • Αρχίζει με έκπλυση με φυσιολογικό όρο ή αντισηπτικό σαπούνι εάν το τραύμα παρουσιάζει μέτριο ή σημαντικό κίνδυνο μόλυνσης.
  • Κατόπιν η πληγή ξεπλένεται και στεγνώνει πριν χρησιμοποιηθεί το αντισηπτικό.
  • Εφαρμόζουμε αντισηπτικά, είτε ψεκάζοντας επάνω στη πληγή, είτε χρησιμοποιώντας απευθείας μία γάζα εμποτισμένη με ιώδιο, betadine ή χλωρεξιδίνη.
  • Τέλος, η προστασία συνίσταται στην εφαρμογή ενός αυτοκόλλητου επιδέσμου ή επιδέσμου που έχει θεραπευτικές επουλωτικές ιδιότητες.

Η λοίμωξη διαφαίνεται από σημάδια όπως ερύθημα, οίδημα και τοπική αύξηση της θερμοκρασίας, συγκέντρωση πύου ή ακόμη και πυρετός.

Πραγματοποιώντας αιμόσταση (εάν απαιτείται):

Ασκούμε ελαφριά πίεση με αποστειρωμένη γάζα εμποτισμένη με οξυζενέ.

Στεγνώνουμε καλά τα άκρα του τραύματος ταμπονάροντας απαλά και προσεκτικά με μία άλλη αποστειρωμένη γάζα.

Δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για την επούλωση

  • Καλύπτουμε το τραύμα με αποστειρωμένο επιδεσμικό υλικό που θα πρέπει να επιτρέπει τη διατήρηση της ιδανικής υγρασίας η οποία ευνοεί την επούλωση. Το επιδεσμικό υλικό θα πρέπει να αλλάζεται συχνά για να μην υπάρξει μόλυνση και η συχνότητα πρέπει να είναι μεγαλύτερη τις πρώτες ημέρες και για την περίοδο που υπάρχει ανοιχτή πληγή.
  • Εάν συνυπάρχει πόνος, προτείνουμε αναλγητικά παρακεταμόλης ή ιβουπροφαίνης.
  • Προμηθεύουμε τον ασθενή με το απαραίτητο υγειονομικό υλικό (φυσιολογικό ορό, τοπικό αντισηπτικό, αποστειρωμένες γάζες, επιθέματα και αυτοκόλλητη ταινία) για τη φροντίδα του τραύματος στο σπίτι.
  • Υπενθυμίζουμε να ελέγχει το τραύμα του, και μέσα στις πρώτες 48 ώρες να είναι προσεκτικός για τυχόν λοίμωξη.

Η λοίμωξη διαφαίνεται από σημάδια όπως ερύθημα, οίδημα και τοπική αύξηση της θερμοκρασίας, συγκέντρωση πύου ή ακόμη και πυρετός.

  • Μέσα στο χρονικό διάστημα 7 με 14 ημερών πρέπει να ελεγχθεί εάν έχει μειωθεί η έκταση και το βάθος του τραύματος και να διαπιστωθεί αν υπάρχει φυσιολογική επούλωση.

Ας δούμε σύντομα δύο ιδιαίτερες περιπτώσεις

Έλκη και κατάκλιση

Σε περίπτωση κατάκλισης, η κινητικότητα είναι περιορισμένη και είναι δύσκολη η φροντίδα του τραύματος.

Συγκεκριμένα, η θέση του ασθενούς θα πρέπει να αλλάζεται κάθε δύο με τρεις ώρες για να αποφευχθεί η παρατεταμένη πίεση και τριβή σε συγκεκριμένα σημεία.

Συνιστάται η τοποθέτηση ειδικών στηριγμάτων όπως στρώματα και μαξιλάρια που βελτιώνουν την αιμάτωση.

Η σχολαστική υγιεινή του δέρματος των ασθενών αυτών είναι δύσκολη αλλά απαραίτητη.

Σε αυτή την περίπτωση, συνιστάται η χρήση μίας κρέμας πλούσιας σε λιπίδια για την ενυδάτωση και η επάλειψή της με μαλακές κινήσεις, για να γίνεται καλύτερη κυκλοφορία στα συγκεκριμένα σημεία.

Επιπλέον, τα έλκη στα πόδια αποτελούν κι αυτά σοβαρά τραύματα που απαιτούν επούλωση.

Το περπάτημα, η διακοπή του καπνίσματος και η απώλεια βάρους, είναι η βασική τριάδα για να αποφευχθεί η εμφάνιση έλκους στα πόδια που οφείλεται σε φλεβική ανεπάρκεια, η οποία ως γνωστό αντιμετωπίζεται με κάλτσες συμπίεσης, αντιπηκτικά και φλεβοτονικά.

Για να απαλύνετε τα απλά εγκαύματα, ψεκάστε την περιοχή με κρύο νερό συνεχώς για 15 λεπτά, 10/15 εκατοστά μακριά από την καμένη περιοχή.

SOS εγκαύματα

Για να απαλύνετε τα απλά εγκαύματα, ψεκάστε την περιοχή με κρύο νερό συνεχώς για 15 λεπτά, 10/15 εκατοστά μακριά από την καμένη περιοχή.

Το έγκαυμα στη συνέχεια καθαρίζεται με αντισηπτικό (χλωρεξιδίνη) και καλύπτεται με ένα παχύ στρώμα μαλακτικών.

Οι φλύκταινες δεν πρέπει να τρυπηθούν.

Εάν τα εγκαύματα είναι πιο σοβαρά, η φροντίδα με τοπικά αντιβιοτικά είναι απαραίτητη για να μην υπάρξει κίνδυνος μόλυνσης.

Η χορήγηση αναλγητικών συνιστάται φυσικά σε περίπτωση πόνου.

Τα απαραίτητα προϊόντα για την περιποίηση του τραύματος

Αντισηπτικά

Αυτά εξαλείφουν προσωρινά την παροδική χλωρίδα (Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Candida albicans, ιούς...).

Η επιλογή του προϊόντος βασίζεται στη σταθερότητά του, στο ευρύ φάσμα δράσης του, στην ασφάλειά του και στην απουσία κινδύνου αλλεργίας (π.χ. αλλεργία στην ιωδιούχο ποβιδόνη).

Τα αντισηπτικά με βακτηριοκτόνες, ιοκτόνες, σπερματοκτόνες και μυκητοκτόνες ιδιότητες είναι: 70° αλκοόλη, υδατικό διάλυμα Dakin και Betadine.

Τα παράγωγα διγουανίδης (χλωρεξιδίνη) είναι βακτηριοκτόνα, ιοκτόνα και εν μέρει μυκητοκτόνα.

Η επιλογή των επιδέσμων

Η κλινική ανάλυση του τραύματος καθιστά δυνατή την επιλογή του κατάλληλου επιδέσμου που προάγει την επούλωση σε υγρό περιβάλλον, με απορρόφηση των εκκρίσεων.

Επιτρέπει επίσης την ανταλλαγή αερίων και την οξυγόνωση, προστατεύοντας παράλληλα το τραύμα από πιέσεις και λοιμώξεις.

Ένας επίδεσμος προσαρμοσμένος στο μέγεθος της πληγής πρέπει να υπερβαίνει κατά 1,5 έως 3 εκατοστά τις άκρες της πληγής, προσέχοντας να μην προσκολλάται στην πληγή αλλά στο υγιές δέρμα.

Τα είδη επιδέσμων.

Τα είδη επιδέσμων

Υδροκυτταρικοί επίδεσμοι

Υψηλής απορροφητικότητας, ενδείκνυνται για χρόνιες και οξείες πληγές και ελκώδη τραύματα.

Υδροκολλοειδή επιθέματα

Χρησιμοποιούνται για χρόνιες πληγές χωρίς έντονη εξίδρωση, για τα έλκη των ποδιών καθώς και για εγκαύματα πρώτου βαθμού.

Επίδεσμοι υδρογέλης

Αποτελούνται κυρίως από νερό (77 έως 90%) που έχει σχηματίσει γέλη με διάφορες ουσίες (καρβοξυμεθυλοκυτταρίνη, πηκτίνες, αλγινικά άλατα ασβεστίου...).

Δημιουργούν ένα υγρό περιβάλλον που ευνοεί την επούλωση νεκρωτικών τραυμάτων.

Επίδεσμοι με βάση αλγινικά

Είναι επιθέματα από ίνες αλγινικού ασβεστίου.

Η υψηλή απορροφητικότητά τους (περίπου 15 φορές το βάρος τους), κατευθύνει τη χρήση τους για πολύ εξιδρωματικές πληγές.

Η αιμοστατική τους ιδιότητα, χάρη στην απελευθέρωση ιόντων ασβεστίου που ενεργοποιούν τη συσσωμάτωση των αιμοπεταλίων, επιτρέπει επίσης την εφαρμογή τους σε αιμορραγικές πληγές.

Επίδεσμοι από υδρο-ίνες

Με δυνατότητα απορρόφησης έως και 30 φορές το βάρους τους, κατασκευάζονται από καθαρές ίνες καρβοξυμεθυλοκυτταρίνης και χρησιμοποιούνται για πολύ εξιδρωματικές πληγές.

Εκλύουν μια δυσάρεστη οσμή και ανανεώνονται κάθε 24 έως 48 ώρες, ανάλογα με την ποσότητα των εκκρίσεων.

Λιπαρά επιθέματα

Αποτελούνται από ένα πλέγμα, επικαλυμμένο με βαζελίνη ή σιλικόνη και είναι κατάλληλα για εγκαύματα και για την προστασία των τραυμάτων κατά την επούλωση.

Ηλιάνα Ματιάκη, Φαρμακοποιός, Mcs Κλινικής Φαρμακολογίας Α.Π.Θ., Msc Γενετικής Δ.Π.Θ.
www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.