Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2022 το 32% όλων των θανάτων και το 38% των πρόωρων θανάτων παγκοσμίως οφείλονταν σε καρδιαγγειακά νοσήματα (CVD), όπως τα εγκεφαλικά επεισόδια και τα εμφράγματα. Η υψηλή ολική χοληστερόλη στο πλάσμα, και ιδιαίτερα η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL‑C, η «κακή» χοληστερόλη), αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
Αντίθετα, η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL‑C, η «καλή» χοληστερόλη) μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο. Τα επίπεδα αυτών των μορφών χοληστερόλης μπορούν να ρυθμιστούν μέσω υγιεινής διατροφής, αυξημένης φυσικής δραστηριότητας, αποφυγής καπνίσματος και, όταν χρειάζεται, με φαρμακευτική αγωγή όπως οι στατίνες.
Ωστόσο, ένας τύπος λιποπρωτεΐνης — η Lp(a) — καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό γενετικά, γεγονός που σημαίνει ότι η διατροφή και ο τρόπος ζωής έχουν ελάχιστη επίδραση στα επίπεδά της. Μελέτη έδειξε ότι τα υψηλά επίπεδα Lp(a) αυξάνουν τον 30ετή κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, ακόμη και σε κατά τα άλλα υγιείς γυναίκες.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το Brigham and Women’s Hospital στη Βοστώνη, υποστηρίζει ότι θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο τακτικού ελέγχου της Lp(a), ώστε να εντοπίζονται άτομα που μπορεί να ωφεληθούν από προληπτική θεραπεία.
Η παρούσα μελέτη ανέλυσε δεδομένα από τη Women’s Health Study, η οποία ξεκίνησε το 1993 με στόχο να διερευνήσει τα οφέλη της χαμηλής δόσης ασπιρίνης και της βιταμίνης Ε στην πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου σε γυναίκες χωρίς προϋπάρχουσες παθήσεις. Συνολικά 39.876 γυναίκες συμμετείχαν στη μελέτη, και πολλές εξακολουθούν να συμπληρώνουν ετήσια ερωτηματολόγια υγείας.
Οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα της Lp(a) στο πλάσμα σε όλα τα δείγματα βάσης από 27.748 υγιείς γυναίκες και στη συνέχεια τις κατέταξαν σε ομάδες, από τα χαμηλότερα έως τα υψηλότερα επίπεδα Lp(a):
- κάτω από 10 mg/dL
- 10 έως <30 mg/dL
- 30 έως <60 mg/dL
- 60 έως <90 mg/dL
- 90 έως <120 mg/dL
- ≥120 mg/dL
Ολόκληρη η κοόρτη παρακολουθήθηκε για σχεδόν 30 χρόνια, με καταγραφή της εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου και κάθε σημαντικού καρδιαγγειακού συμβάντος, όπως εμφράγματα του μυοκαρδίου, ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια, καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις και θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια.
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, με διάμεση διάρκεια τα 27,8 έτη, οι ερευνητές κατέγραψαν 3.707 σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα, 1.985 στεφανιαία επεισόδια, 1.041 ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια και 1.543 θανάτους από καρδιαγγειακά αίτια στο σύνολο του πληθυσμού της μελέτης.
Πάνω από τα 30 mg/dL Lp(a), ο κίνδυνος για μείζονα καρδιαγγειακά συμβάντα και στεφανιαία νόσο αυξανόταν. Κάτω από αυτό το όριο, δεν παρατηρήθηκε αύξηση του κινδύνου. Ο κίνδυνος ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου και θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια αυξήθηκε μόνο σε γυναίκες με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα Lp(a), άνω των 120 mg/dL. Οι ερευνητές ανέφεραν επίσης ότι οι γυναίκες ευρωπαϊκής καταγωγής που έφεραν ένα γονίδιο το οποίο αυξάνει τα επίπεδα της Lp(a) είχαν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβάντων.
Η επιστημονική μελέτη δημοσιεύθηκε στο JAMA Cardiology.
