Ενώ αρκετές χώρες και προσωπικότητες ζητούν την άρση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας των εμβολίων Covid προκειμένου να επιταχυνθεί η παραγωγή, οι αντίστοιχες φαρμακευτικές εταιρείες πιστεύουν ότι ένα τέτοιο μέτρο δεν θα επέτρεπε την παραγωγή περισσότερων εμβολίων ή ακόμη και θα μπορούσε να εμποδίσει την ομαλή λειτουργία της παρασκευής τους.
Για αρκετό καιρό τώρα, ορισμένες χώρες, όπως η Ινδία και η Νότια Αφρική, οι ΜΚΟ, τα αριστερά κόμματα και διάφορες προσωπικότητες ζητούν την άρση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας των εμβολίων κατά της Covid-19, ώστε να μπορούν να παρασκευάζονται σε ευρεία κλίμακα και από άλλες φαρμακοβιομηχανίες.
Έτσι, 170 πρώην αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων – συμπεριλαμβανομένων των François Hollande, Gordon Brown και Ellen Johnson Sirleaf – και νικητές του βραβείου Νόμπελ – όπως ο Αμερικανός οικονομολόγος Joseph Stiglitz ή ο Γάλλος ιολόγος Françoise Barré-Sinoussi, προέτρεψαν τον Αμερικανό Πρόεδρο Joe Biden να υποστηρίξει την άρση των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας των εμβολίων.
Για αυτούς, αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος πολλαπλασιασμού των τόπων παραγωγής και ο τερματισμός της ανισότητας των εμβολιασμών μεταξύ των κρατών, όπου οι πλούσιες χώρες εμβολιάζουν μεγάλες αναλογίες του πληθυσμού τους, όταν ορισμένες φτωχές χώρες έχουν πρόσβαση σε πολύ λίγες δόσεις.
Ένα μέτρο χωρίς αποτελέσματα
Ωστόσο, για τις φαρμακευτικές εταιρείες, η αναστολή διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ή η αναγκαστική μεταφορά της τεχνολογίας παραγωγής τους δεν θα παράγει ούτε μία δόση εμβολίου περισσότερο και μπορεί ακόμη και να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
«Αυτό δεν θα μας έδινε τα εργαλεία για την παραγωγή περισσότερων δόσεων εμβολίου», δήλωσε ο Thomas Cueni, πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας της Φαρμακευτικής Βιομηχανίας.
Επισημαίνει ότι έχουν ήδη συναφθεί 275 συμφωνίες παραγωγής μεταξύ φαρμακευτικών εργαστηρίων, μερικές φορές αντιπάλων, για την επίτευξη του στόχου των 10 δισεκατομμυρίων εμβολίων που θα έχουν παραχθεί έως το τέλος του 2021.
Όλες οι παρασκευάστριες εταιρείες τόνισαν ότι το πρόβλημα δεν ήταν τόσο η πνευματική ιδιοκτησία όσο τα τελωνειακά εμπόδια ή οι ελλείψεις ορισμένων συστατικών και εργαλείων που μπορούν να φέρουν εμπόδια στην παραγωγή.
Έτσι, η Michelle McMurry-Heath, πρόεδρος του Οργανισμού Καινοτομίας Βιοτεχνολογίας (BIO), παραδέχεται ότι υπάρχουν «πολύ λίγα εργαστήρια στον κόσμο που διαθέτουν την απαιτούμενη εμπειρογνωμοσύνη και πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας ώστε να έχουν πρόσβαση στα συστατικά που χρειάζονται για να παράγουν τις περισσότερες δόσεις, το συντομότερο δυνατό».
Μερικές φορές κάτι τόσο ασήμαντο, όσο η έλλειψη πλαστικών σάκων ή φίλτρων μπορεί να μπλοκάρει τα μηχανήματα της γραμμής παραγωγής.
Ή ακόμη είναι και η έλλειψη των λιπιδίων που χρησιμοποιούνται για την προστασία του αγγελιοφόρου RNA των εμβολίων από τα Pfizer-BioNTech και Moderna.
Οι κατασκευαστές εκτιμούν ότι περισσότερα από εκατό συστατικά που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή εμβολίων είναι δύσκολο να τα προμηθευτούν επί του παρόντος.