Η διεύρυνση του ρόλου του κοινοτικού φαρμακείου και η θεσμική αναγνώριση των υπηρεσιών υγείας που προσφέρει βρίσκονται ολοένα και ψηλότερα στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Η Pharmaceutical Group of the European Union (PGEU) επιδιώκει ένα μοντέλο στο οποίο το φαρμακείο δεν περιορίζεται στη διάθεση του φαρμάκου, αλλά εντάσσεται πιο ενεργά στην πρωτοβάθμια φροντίδα, με συγκεκριμένες υπηρεσίες, σαφές θεσμικό πλαίσιο και αντίστοιχη αποζημίωση.
Τα βασικά σημεία
- Η PGEU ζητά τη διεύρυνση και θεσμική κατοχύρωση του ρόλου των κοινοτικών φαρμακοποιών.
- Σε 33 ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη καταγραφεί 47 διαφορετικές υπηρεσίες που παρέχονται μέσω των φαρμακείων.
- Στο επίκεντρο βρίσκονται υπηρεσίες όπως ο εμβολιασμός, η πρόληψη, οι προσυμπτωματικοί έλεγχοι, η υποστήριξη χρονίως πασχόντων και η ορθή χρήση των φαρμάκων.
- Ζητούμενο δεν είναι μόνο η αναγνώριση των υπηρεσιών, αλλά και η δημιουργία βιώσιμων μοντέλων αποζημίωσης.
- Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και συμμετέχει ενεργά στα ευρωπαϊκά όργανα εκπροσώπησης των φαρμακοποιών.
Από τη διάθεση φαρμάκων στην παροχή υπηρεσιών υγείας
Ο ρόλος του φαρμακοποιού έχει μεταβληθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η πανδημία επιτάχυνε μια τάση που είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται στην Ευρώπη: το κοινοτικό φαρμακείο εξελίσσεται σε ένα άμεσα προσβάσιμο σημείο παροχής πρωτοβάθμιων υπηρεσιών υγείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της PGEU, σε έρευνα που καλύπτει 33 ευρωπαϊκές χώρες έχουν χαρτογραφηθεί συνολικά 47 διαφορετικές υπηρεσίες φαρμακείου, με διάμεσο αριθμό 26 υπηρεσιών ανά χώρα.
Το εύρος τους είναι μεγάλο και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- εμβολιασμούς,
- προγράμματα πρόληψης και προαγωγής της υγείας,
- προσυμπτωματικούς ελέγχους και παραπομπή σε άλλους επαγγελματίες υγείας,
- ανασκόπηση και βελτιστοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής,
- υποστήριξη της συμμόρφωσης στη θεραπεία,
- παρακολούθηση χρόνιων νοσημάτων,
- διαχείριση συχνών ή ήπιων προβλημάτων υγείας,
- υπηρεσίες που αξιοποιούν ηλεκτρονικούς φακέλους και άλλα εργαλεία ψηφιακής υγείας.
Η PGEU υποστηρίζει ότι πολλές από αυτές τις υπηρεσίες έχουν πλέον ξεπεράσει τον χαρακτήρα μιας συμπληρωματικής δραστηριότητας και αποτελούν ουσιαστικό μέρος της σύγχρονης πρωτοβάθμιας φροντίδας.
Το επόμενο βήμα είναι η θεσμική κατοχύρωση
Το βασικό ζήτημα για τους Ευρωπαίους φαρμακοποιούς είναι πλέον η μετάβαση από την πρακτική εφαρμογή ορισμένων υπηρεσιών σε ένα οργανωμένο και σταθερό θεσμικό μοντέλο.
Η PGEU ζητά από τα κράτη και τα ευρωπαϊκά όργανα να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέπουν στους φαρμακοποιούς να αξιοποιούν πληρέστερα τις επιστημονικές τους δεξιότητες.
Στην ευρωπαϊκή ατζέντα περιλαμβάνονται τόσο η διεύρυνση του πεδίου άσκησης του επαγγέλματος όσο και η άρση νομοθετικών εμποδίων που σήμερα περιορίζουν την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται όμως και στην αποζημίωση. Η ευρωπαϊκή φαρμακευτική κοινότητα επισημαίνει ότι, για να μπορέσουν οι υπηρεσίες να εφαρμοστούν με σταθερό και οργανωμένο τρόπο, χρειάζονται βιώσιμα χρηματοδοτικά μοντέλα που θα αναγνωρίζουν την κλινική και τη δημόσια υγειονομική αξία της παρέμβασης του φαρμακοποιού.
Το φαρμακείο μέσα στην ψηφιακή υγεία
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω της ταχύτατης ψηφιοποίησης της υγείας.
Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση, οι ηλεκτρονικοί φάκελοι υγείας, η τηλεϊατρική, η ανταλλαγή δεδομένων και η Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργούν ένα διαφορετικό περιβάλλον για τον ασθενή και τους επαγγελματίες υγείας.
Για την PGEU, το κοινοτικό φαρμακείο μπορεί να λειτουργήσει ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις νέες ψηφιακές δυνατότητες και στην προσωπική, ανθρώπινη επαφή που εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της φροντίδας.
Αυτό είναι και το αντικείμενο της εκδήλωσης με θέμα «Community pharmacies: the human face of digital health», που έχει προγραμματιστεί για τις 17 Νοεμβρίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν η πρόσβαση των πολιτών στη φροντίδα μέσω του τοπικού φαρμακείου, η συμβολή στην πρόληψη, αλλά και η ανάγκη η ψηφιακή μετάβαση να διατηρήσει τον ασθενή και την προσωπική φροντίδα στο κέντρο του συστήματος.
Η ελληνική διάσταση και ο ρόλος του ΠΦΣ
Οι εξελίξεις έχουν άμεσο ενδιαφέρον και για το ελληνικό φαρμακείο.
Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ) συμμετέχει στις ευρωπαϊκές διεργασίες και αναμένεται να εκπροσωπηθεί στην εκδήλωση των Βρυξελλών.
Η ελληνική πλευρά έχει ήδη υποστηρίξει τη διεύρυνση του επιστημονικού ρόλου του φαρμακοποιού, ενώ η συζήτηση πλέον αφορά και την περαιτέρω κατοχύρωση υπηρεσιών που μπορούν να παρέχονται οργανωμένα μέσα από το δίκτυο των φαρμακείων.
Ο πρόεδρος του ΠΦΣ, Απόστολος Βαλτάς, έχει επισημάνει ότι οι πιέσεις που δέχονται τα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας δημιουργούν την ανάγκη για έναν αναβαθμισμένο ρόλο του φαρμακείου — έναν ρόλο που σε μεγάλο βαθμό έχει ήδη διαμορφωθεί στην καθημερινή πράξη, χωρίς όμως να έχει ακόμη κατοχυρωθεί στον ίδιο βαθμό θεσμικά.
Παράλληλα, η Ελλάδα συμμετέχει το 2026 στην Εκτελεστική Επιτροπή της PGEU, γεγονός που ενισχύει τη συμμετοχή της ελληνικής φαρμακευτικής εκπροσώπησης στις ευρωπαϊκές συζητήσεις και αποφάσεις που αφορούν το μέλλον του επαγγέλματος.
Μια συζήτηση που αφορά άμεσα το μέλλον του φαρμακείου
Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται στην Ευρώπη δείχνει ότι η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το εάν ο φαρμακοποιός μπορεί να παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες.
Το βασικό ερώτημα είναι ποιες υπηρεσίες θα ενταχθούν επίσημα στα συστήματα υγείας, με ποιες προδιαγραφές και με ποιο μοντέλο αποζημίωσης.
Για το ελληνικό φαρμακείο, οι ευρωπαϊκές εξελίξεις μπορούν να αποκτήσουν ιδιαίτερη σημασία τα επόμενα χρόνια, καθώς η θεσμική αναγνώριση και χρηματοδότηση συγκεκριμένων υπηρεσιών θα μπορούσε να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον επιστημονικό και υγειονομικό ρόλο του φαρμακοποιού στην κοινότητα.
Πηγή: PGEU, DailyPharmaNews
