Την πορεία της Ευρώπης στον τομέα της φαρμακευτικής καινοτομίας, τις ευρωπαϊκές νομοθετικές πρωτοβουλίες και τις κρίσιμες μεταρρυθμίσεις που οφείλουν να υιοθετήσουν τα κράτη – μέλη, όπως η Ελλάδα, ανέδειξε το πάνελ με τίτλο «Europe’s Innovation Crossroads», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 3ου SFEE Summit, την Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Στο επίκεντρο της συζήτησης αναδείχθηκαν δεδομένα που καταδεικνύουν την υποχώρηση της Ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, όπως η μείωση κατά 25% του παγκόσμιου μεριδίου επενδύσεων σε Έρευνα και Ανάπτυξη, καθώς και η αντίστοιχη ποσοστιαία μείωση στις κλινικές μελέτες, οι οποίες έχουν μεταφερθεί εκτός ευρωπαϊκών συνόρων. Αφού επισημάνθηκαν οι υφιστάμενες προκλήσεις, αναδείχθηκαν παράλληλα ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και χρηματοδοτικά εργαλεία που αποσκοπούν στην αντιστροφή της τάσης αυτής.
Στο πλαίσιο της συζήτησης, ο Oliver Bleck, Head Europe South της Roche, αναφερόμενος στις πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες, όπως το Pharma Package και η EU Biotech Act, επεσήμανε ότι παρότι αποτελούν θετικά βήματα προς την απλοποίηση των διαδικασιών, η αποσπασματική πρόοδος δεν επαρκεί.
Για τη διατήρηση της ελκυστικότητας της Ευρώπης για επενδύσεις σε ερευνητικά προγράμματα, απαιτείται ένα οικοσύστημα βιοεπιστημών που θα ανταμείβει την καινοτομία σε όλο τον κύκλο ζωής της – από την ανακάλυψη έως την απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών στη θεραπεία.
Προς αυτή την κατεύθυνση, ο Oliver Bleck επεσήμανε πέντε στρατηγικούς άξονες για την Ε.Ε.: την ανάγκη για ένα ισχυρό πλαίσιο πνευματικής ιδιοκτησίας, την καθιέρωση ενός ταχέως και ευέλικτου ρυθμιστικού περιβάλλοντος για τις κλινικές μελέτες, καθώς και τη μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ των επερχόμενων πολιτικών για την υγεία και το περιβάλλον. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας ενός χρηματοδοτικού μηχανισμού που θα αναγνωρίζει την πραγματική ολική αξία των καινοτόμων θεραπειών, καθώς και την υιοθέτηση αντίστοιχων εμπορικών πολιτικών.
Εστιάζοντας στην Ελλάδα, ο κ. Bleck υποστήριξε ότι η ταχεία και αποτελεσματική εφαρμογή των ευρωπαϊκών προσεγγίσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας πρέπει να αποτυπωθεί στις αντίστοιχες εθνικές πολιτικές. Άλλωστε, επισήμανε ότι τα κράτη-μέλη αποτελούν το «τελευταίο μίλι» στην εισαγωγή της καινοτομίας, καθώς η πρακτική εφαρμογή και η δυνατότητα επιβολής των κανόνων πραγματοποιούνται σε εθνικό επίπεδο. Σήμερα, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η χρονική υστέρηση στην πρόσβαση ασθενών σε νέες θεραπείες, καθώς ένα φαρμακευτικό προϊόν που εγκρίνεται στις Βρυξέλλες μπορεί να χρειαστεί εκατοντάδες ημέρες για να φτάσει στον ασθενή, με την Ελλάδα να καταγράφει διάρκεια αναμονής 641 ημερών έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου των 597 ημερών. Επιπλέον, τα clawbacks στην Ελλάδα παραμένουν τα υψηλότερα στην Ευρώπη, απειλώντας τη βιωσιμότητα της αγοράς και περιορίζοντας την πλήρη διαθεσιμότητα των φαρμάκων στο 21% για το 2025.
Παρά τις προκλήσεις, ο Oliver Bleck χαιρέτισε τις πρόσφατες πρωτοβουλίες της πολιτείας, όπως την υπουργική απόφαση για την απλοποίηση των κλινικών μελετών, καθώς και τις εξαγγελίες για μέτρα εξορθολογισμού των δαπανών και την ενίσχυση του μηχανισμού Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (HTA). Σημείωσε ότι η Ελλάδα, με το εξαιρετικό επιστημονικό της προσωπικό, έχει τη δυναμική να αγγίξει τα 500 εκατομμύρια ευρώ σε επενδύσεις κλινικής έρευνας, συνεισφέροντας περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ στο ΑΕΠ της χώρας. Για να επιτευχθεί αυτό, κάλεσε όλους τους φορείς σε συνεργασία για τον επανασχεδιασμό της φαρμακευτικής πολιτικής με επαρκή χρηματοδότηση, την κατάργηση εμποδίων όπως το “κριτήριο 5/11” και την συστηματική παροχή κινήτρων για επενδύσεις, όπως ο επανακαθορισμός του επενδυτικού clawback.
Κλείνοντας με το όραμά του για την επόμενη πενταετία, ο Oliver Bleck τόνισε: «Επιτυχία τόσο για την Ευρώπη όσο και την Ελλάδα θα αποτελέσει η άμεση υλοποίηση των απαραίτητων πολιτικών που σηματοδοτούν την πλήρη αλλαγή νοοτροπίας ώστε οι δαπάνες υγείας να αντιμετωπίζονται ως στρατηγική επένδυση, καθώς και την ουσιαστική εξάλειψη του χρονικού χάσματος στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες. Η Ελλάδα και η Ευρώπη έχουν μπροστά τους μια ξεκάθαρη επιλογή: είτε να αντιμετωπίσουν την καινοτομία στις βιοεπιστήμες ως δημοσιονομικό κόστος, είτε να την αναγνωρίσουν ως τον βασικότερο μοχλό κοινωνικής ευημερίας και οικονομικής ανάπτυξης».
Ο Βασίλης Νέδος, Διπλωματικός και Αμυντικός Συντάκτης στην Καθημερινή ανέλαβε τον συντονισμό της συζήτησης με ομιλητές τους: Nathalie Moll, General Director, South, EFPIA, Πάνο Καναβό, Καθηγητή Πολιτικής Υγείας και Διευθυντή, MTRG, LSE, Cyril Schiever, Senior Vice President (SVP), International Strategy της MSD και Oliver Bleck, Head Europe, South της Roche.
