Ξυπνάς το πρωί, και, αντί να αρχίσεις να βλέπεις τα reels -εύπεπτη κατανάλωση- στην αρχική σου στο Instagram πας κατευθείαν στα email σου. Βλέπεις, έκανες εξετάσεις αίματος πρόσφατα και θες να ενημερωθείς για τα αποτελέσματα. Με ανυπομονησία λοιπόν ανοίγεις το αρχείο με τις εξετάσεις.
Από τον Αθανάσιο Μαράντη, Φαρμακοποιό
Χοληστερίνη LDL και HDL εξαιρετικές, σίδηρος ικανοποιητικός και ούτω καθεξής. Μέχρι που φθάνεις στην σελίδα με τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Σκέφτηκες δεν τα ελέγχω καλού-κακού και αυτά. Ακριβώς εκείνη την στιγμή λοιπόν, αντικρύζεις έντρομος:
Αντισώματα επιφανείας anti-HBs: αποτέλεσμα θετικό
Πανικός, πρέπει να κόλλησα ηπατίτιδα Β(HBV)!
Ταχυπαλμία, μυδρίαση, εφίδρωση, κοινώς ενεργοποίηση συμπαθητικού συστήματος γιατί έχεις μπροστά σου μια αόρατη αρκούδα να αντιμετωπίσεις.
Σε αυτή την κατάσταση λοιπόν ήρθε στο φαρμακείο μας ο κύριος Α. ηλικίας περίπου 55 ετών και ακολουθεί ο παρακάτω διάλογος:
Α: «Καλημέρα σας, παιδιά θέλω να σας δείξω κάποιες εξετάσεις που έκανα προχθές γιατί έχω αγχωθεί πάρα πολύ».
Φ: «Βεβαίως να τις δούμε».
Α: «Εκεί αυτό το anti-HBs τι είναι; Μήπως κόλλησα ηπατίτιδα β και δεν το κατάλαβα ποτέ;»
Για μια στιγμή σαστίσαμε με τη συνάδελφο.
Φ: «Δώστε μας ένα λεπτό να το δούμε με την ησυχία μας. Δεν χρειάζεται να αγχωθούμε προκαταβολικά».
Η ανησυχία του δεν υποχωρούσε — και ήταν απολύτως λογικό. Η άγνοια συχνά γεννά περισσότερο φόβο από την ίδια την πραγματικότητα. Αυτές είναι στιγμές που δεν χρειάζεται να απαντήσεις γρήγορα, αλλά σωστά. Παρατηρήσαμε ότι το μοναδικό θετικό εύρημα σχετικά με την HBV ήταν τα αντισώματα anti–HBs, ενώ όλοι οι υπόλοιποι δείκτες ήταν αρνητικοί.
Αναζητήσαμε πληροφορίες στην πλατφόρμα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) και με ενθουσιασμό εντοπίσαμε ένα αρχείο με τίτλο αξιολόγηση- ερμηνεία των αποτελεσμάτων του εργαστηριακού ελέγχου για Ηπατίτιδα Β, ακριβώς κάτω από τις Πληροφορίες για Επαγγελματία Υγείας.
Εκεί διαπιστώσαμε πως εάν έχεις ανιχνεύσιμο στις εργαστηριακές εξετάσεις σου μόνο τα αντισώματα anti-HBs συνεπάγεται πως έχεις αναπτύξει επίκτητη ανοσία μέσω εμβολιασμού για την ΗΒV.
Τελικά αυτό που φαινόταν αρχικά ανησυχητικό ήταν στην πραγματικότητα ένδειξη ανοσίας και όχι ενεργού λοίμωξης.
Φ: «Κοιτάξτε, αυτό που βλέπω στην επίσημη ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ είναι πως σύμφωνα με τις εξετάσεις σας δείχνει να έχετε εμβολιαστεί στο παρελθόν έναντι της ηπατίτιδας Β και όχι να έχετε κολλήσει».
Α: « Σοβαρά; Είστε σίγουροι;»
Φ: « Ναι, σύμφωνα με τα δεδομένα που έχω μπροστά μου. Και σε κάθε περίπτωση μπορείτε να ρωτήσετε τον προσωπικό σας γιατρό, αν αμφιβάλλετε. Αλλά θέλω να σκεφτείτε πρώτα το εξής: μήπως κάνατε κάποιο εμβόλιο για τον οποιοδήποτε λόγο στο παρελθόν; »
Α: «Τώρα που με ρωτάτε αυτό, η αλήθεια είναι πως έκανα ένα επαγγελματικό ταξίδι στην Αφρική πρόσφατα και συγκεκριμένα στην Ζάμπια όπου μας είχαν συστήσει να κάνουμε κάποια εμβόλια αλλά δεν θυμάμαι τι ακριβώς»
ΜΠΙΝΚΓΟ!
Η αλήθεια είναι πως ο φόβος του δεν ήταν αδικαιολόγητος.
Η ηπατίτιδα Β προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Β (HBV), ο οποίος μολύνει το ήπαρ και μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια ηπατική νόσο, συμπεριλαμβανομένης της κίρρωσης και του ηπατοκυτταρικού καρκινώματος. Εκτιμάται ότι περίπου 296 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με χρόνια λοίμωξη, ενώ η νόσος προκαλεί εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο.
Πώς μεταδίδεται ο ιός της Ηπατίτιδας Β;
Ο ιός μεταδίδεται μέσω επαφής με μολυσμένα σωματικά υγρά, κυρίως αίμα, σπέρμα και κολπικά υγρά. Η μετάδοση μπορεί να γίνει:
- από μητέρα σε παιδί κατά τη γέννηση (κάθετη μετάδοση)
- μέσω απροστάτευτης σεξουαλικής επαφής
- με κοινή χρήση συριγγών ή έκθεση σε μολυσμένο αίμα
Ο εμβολιασμός έναντι της ηπατίτιδας Β είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη της νόσου και των επιπλοκών της και θα πρέπει να ξεκινά από την πρώτη βρεφική ηλικία.
Χάρη στα εμβολιαστικά προγράμματα έχουν ήδη αποτραπεί εκατομμύρια νέες λοιμώξεις. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στόχο έως το 2030 τη μείωση των νέων λοιμώξεων κατά 90% και των θανάτων κατά 65%. Με τα υπάρχοντα μέσα πρόληψης και εμβολιασμού, η εξάλειψη της ηπατίτιδας Β ως απειλή για τη δημόσια υγεία είναι ένας ρεαλιστικός και εφικτός στόχος.
Σήμερα, ο άνθρωπος είναι ο μόνος γνωστός φυσικός ξενιστής του ιού της ηπατίτιδας Β (HBV).1 Αν και υπάρχουν παρόμοιοι ιοί σε άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά, δε μολύνουν ανθρώπους. Αυτό σημαίνει ότι, με μια καλά οργανωμένη στρατηγική πρόληψης και ελέγχου, θα μπορούσαμε ενδεχομένως να εξαφανίσουμε την ηπατίτιδα Β!!
Στην Ελλάδα ο εμβολιασμός έναντι της ηπατίτιδας Β εντάχθηκε στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών από 1/1/1998 σύμφωνα με τη διάταξη 4543/10-9-97. 3Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή ο εμβολιασμός είναι υποχρεωτικός σε βρέφη και παιδιά με τον στόχο όλα τα παιδιά να έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό πριν από την εφηβεία.
Ο 55 χρόνος κύριος Α. λοιπόν δεν είχε εμβολιαστεί στην παιδική του ηλικία για HBV. Στο πλαίσιο όμως της ταξιδιωτικής ιατρικής του συστήθηκε να κάνει κάποια εμβόλια συμπεριλαμβανομένου κι αυτό έναντι της ΗΒV. Ανάλογα με τον επιπολασμό των χρόνιων φορέων του ιού της ηπατίτιδας Β παγκόσμια, διακρίνονται περιοχές με υψηλή ενδημικότητα (>8%), ενδιάμεση (2-8%) και χαμηλή (<2%). Η Ελλάδα ανήκει στις περιοχές με χαμηλή ενδημικότητα ενώ η Ζάμπια σε αυτές με υψηλή.
Ωστόσο, προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα:
Είμαστε οι φαρμακοποιοί υποχρεωμένοι να αξιολογούμε και να ερμηνεύουμε εργαστηριακά αποτελέσματα; Και αν ναι, πώς εκπαιδευόμαστε για αυτόν τον ρόλο;
Γιατί, τουλάχιστον προσωπικά, δεν θυμάμαι να υπάρχει κάτι αντίστοιχο στον οδηγό σπουδών.
- Pattyn J, Hendrickx G, Vorsters A, Van Damme P. Hepatitis B vaccines. J Infect Dis. 2021;224(Suppl 4):S343–51. doi:10.1093/infdis/jiaa668
- Koumbi L. Current Advances in the Development of Hepatitis B Vaccines. Viruses. 2022;14(7):1515. doi:10.3390/v14071515
- https://shorturl.at/9PTGf EΟΔΥ
