Η ιλαρά εξακολουθεί να κυκλοφορεί στην Ευρώπη και να προκαλεί σοβαρές επιπλοκές, ενώ τα περισσότερα περιστατικά καταγράφονται σε άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί ή δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους. Παρότι το 2025 σημειώθηκε σημαντική μείωση των κρουσμάτων σε σχέση με το 2024, η νόσος παραμένει ενεργή και εξακολουθεί να προκαλεί θανάτους.
Με δεδομένο ότι η ιλαρά παρουσιάζει εποχική αύξηση στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και ο ΕΟΔΥ καλούν τους πολίτες να ελέγξουν έγκαιρα την εμβολιαστική τους κατάσταση και να διασφαλίσουν ότι είναι πλήρως προστατευμένοι.
Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα βρέφη και τα μικρά παιδιά που δεν έχουν ολοκληρώσει ακόμη τον εμβολιασμό τους. Η διατήρηση υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης στον πληθυσμό με δύο δόσεις του εμβολίου MMR θεωρείται το βασικό μέτρο για την αποτροπή νέων εξάρσεων και την προστασία των ευπαθών ομάδων.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του ECDC, το 2025 καταγράφηκαν 7.655 κρούσματα ιλαράς σε 30 ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και οκτώ θάνατοι: τέσσερις στη Γαλλία, τρεις στη Ρουμανία και ένας στις Κάτω Χώρες. Παρότι τα περιστατικά είναι σημαντικά λιγότερα από το 2024, όταν είχαν δηλωθεί περισσότερα από 35.000 κρούσματα και 23 θάνατοι, παραμένουν σχεδόν διπλάσια σε σχέση με το 2023.
Όπως και το 2024, η πλειονότητα των ασθενών – περίπου οκτώ στους δέκα – ήταν ανεμβολίαστοι. Το στοιχείο αυτό υπογραμμίζει τη σημασία του εμβολιασμού με δύο δόσεις MMR, τόσο για την ατομική προστασία όσο και για την επίτευξη υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης άνω του 95%, που είναι απαραίτητη για την επίτευξη ανοσίας αγέλης.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι περίπου το 30% των ατόμων που νοσούν από ιλαρά εμφανίζουν μία ή περισσότερες επιπλοκές, ενώ τουλάχιστον ένας στους τέσσερις ασθενείς χρειάζεται νοσηλεία. Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτα, καθώς αποτελούν περίπου το 40% των περιστατικών που καταγράφηκαν το 2025. Τα βρέφη κάτω του ενός έτους διατρέχουν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο, καθώς δεν έχουν ακόμη φτάσει στην ηλικία που επιτρέπεται ο εμβολιασμός.
Ωστόσο, η νόσος δεν αφορά μόνο τα παιδιά. Τα δεδομένα του ECDC δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό κρουσμάτων καταγράφεται και σε ενήλικες, με το 26% να αφορά άτομα ηλικίας 20-29 ετών και το 32% άτομα άνω των 30 ετών.
Στην Ελλάδα, το 2024 δηλώθηκαν 38 κρούσματα ιλαράς χωρίς καταγεγραμμένους θανάτους. Τα περισσότερα περιστατικά αφορούσαν άτομα ελληνικής υπηκοότητας χωρίς πλήρη εμβολιαστική κάλυψη, ενώ το 30% των κρουσμάτων καταγράφηκε σε εργαζόμενους σε μονάδες υγείας. Το 2025 δηλώθηκαν τέσσερα κρούσματα, επίσης χωρίς θανάτους, που αφορούσαν ενήλικες ηλικίας 25 έως 45 ετών.
Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, ο πλήρης εμβολιασμός κατά της ιλαράς περιλαμβάνει δύο δόσεις του εμβολίου MMR μετά την ηλικία των 12 μηνών. Η δεύτερη δόση συνιστάται μεταξύ 24 και 35 μηνών, ενώ σε περιπτώσεις που δεν έχει γίνει μπορεί να πραγματοποιηθεί αναπληρωματικός εμβολιασμός.
Παράλληλα, ο ΕΟΔΥ υλοποίησε στοχευμένες εμβολιαστικές δράσεις σε οικισμούς και καταυλισμούς Ρομά σε όλη τη χώρα. Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης των δράσεων, που πραγματοποιήθηκε από τις 29 Σεπτεμβρίου έως τις 24 Οκτωβρίου 2025, εξετάστηκαν περισσότερα από 1.100 παιδιά και πραγματοποιήθηκαν πάνω από 480 εμβολιασμοί, κυρίως κατά της ιλαράς, της ερυθράς και της παρωτίτιδας. Οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν στην ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης και στην πρόληψη νοσημάτων που μπορούν να αποφευχθούν μέσω του εμβολιασμού.
