fbpx

Η Τερηδόνα και ο Ρόλος του Φαρμακείου στην Πρόληψή της

Γνωρίζοντας το πρόβλημα της τερηδόνας και τους παράγοντες κινδύνου, ο φαρμακοποιός με τη συμβουλή του μπορεί και οφείλει να αναλάβει ενεργό ρόλο στην πρόληψη.

Τι είναι η τερηδόνα;

Η Τερηδόνα και ο Ρόλος του Φαρμακείου στην Πρόληψή της.

Η τερηδόνα είναι μία νόσος που καταστρέφει τους σκληρούς ιστούς των δοντιών - αδαμαντίνη (σμάλτο) και οδοντίνη.

Συγκεκριμένα, είναι η απώλεια αλάτων από τις επιφάνειες των δοντιών που προκαλείται από τα οξέα που παράγονται από τα μικρόβια του στόματος.

Αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να εξελιχθεί και να οδηγήσει στην πλήρη καταστροφή του δοντιού, με συνέπεια την απώλειά του.

Στα αρχικά στάδια σχηματίζονται λευκές κηλίδες πάνω στα δόντια, συχνά κοντά στη γραμμή των ούλων, που είναι σημάδι ότι έχει αρχίσει η απώλεια αλάτων από τα δόντια.

Σ’ αυτό το στάδιο, η αρχική αυτή τερηδονική βλάβη μπορεί να αποκατασταθεί. Αν όμως δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, τότε τα άλατα συνεχίζουν να χάνονται και σχηματίζεται κοιλότητα (τρύπα), η οποία μπορεί να αποκατασταθεί μόνο με σφράγισμα.

Σύμφωνα με τις σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις, η έναρξη αλλά και ο ρυθμός εξέλιξης της τερηδόνας οφείλονται στην αλληλεπίδραση διαφόρων παραγόντων.

Οι κυριότεροι παράγοντες είναι:

- Τα βακτήρια που προσκολλώνται πάνω στα δόντια (πλάκα),

- Η συχνότητα κατανάλωσης ζαχαρούχων τροφών και

- Η ανθεκτικότητα αυτού του ίδιου του δοντιού.

Μορφές της τερηδόνας

Η τερηδόνα προσβάλλει άτομα όλων των ηλικιών, παιδιά και ενήλικες και εμφανίζεται με τις ακόλουθες μορφές:

Τερηδόνα της μύλης

Η πιο κοινή μορφή τερηδόνας που πλήττει παιδιά και ενήλικες και εμφανίζεται στις λείες επιφάνειες, στις μασητικές επιφάνειες και στις περιοχές ανάμεσα στα δόντια (μεσοδόντια διαστήματα και σημεία που συγκλίνουν τα δόντια).

Τερηδόνα των ριζών

Καθώς μεγαλώνουμε, τα ούλα υποχωρούν και εκτίθεται η ρίζα, η οποία δεν καλύπτεται από το σμάλτο (αδαμαντίνη) και είναι περισσότερο ευάλωτη στην τερηδόνα.

Τερηδόνα των άκρων των παλιών σφραγισμάτων

Εμφανίζεται γύρω από τα παλιά σφραγίσματα ή τις προσθετικές εργασίες.

Στα σημεία αυτά συσσωρεύεται πλάκα η οποία με τον καιρό δημιουργεί τερηδόνα.

Η τερηδόνα απειλεί σοβαρά τα δόντια. Εάν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να καταστρέψει τα δόντια, να απονεκρώσει τα ευαίσθητα νεύρα που βρίσκονται στο κέντρο τους και να δημιουργήσει απόστημα, δηλαδή ενδοδοντική μόλυνση.

Το απόστημα αντιμετωπίζεται μόνο με ενδοδοντική θεραπεία, χειρουργική επέμβαση ή εξαγωγή του δοντιού.

Παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη τερηδόνας

Ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας που οδηγεί σε τερηδόνα είναι η ελλιπής στοματική υγιεινή.

Το σωστό και τακτικό βούρτσισμα με φθοριούχο οδοντόκρεμα, η χρήση νήματος και φθοριούχων στοματικών διαλυμάτων, αλλά και οι τακτικές επισκέψεις στο οδοντίατρο μειώνουν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο ανάπτυξης τερηδόνας.

Εκτός της υγιεινής άλλος βασικός παράγοντας είναι η ηλικία.

Τα μικρά παιδιά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για τερηδόνα γιατί τα νεογιλά δόντια είναι περισσότερο πορώδη από τα μόνιμα και έχουν μειωμένη ικανότητα βουρτσίσματος.

Γονείς με ελλιπή στοματική υγιεινή και προβλήματα τερηδόνας, ανατρέφουν παιδιά με επίσης πολλά προβλήματα στοματικής υγείας.

Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν υπάρχει ανεπαρκής βοήθεια και επίβλεψη του βουρτσίσματος από τους γονείς.

Να σημειώσουμε ότι οι γονείς λειτουργούν ως πρότυπα συμπεριφοράς ακόμα και στη στοματική υγιεινή.

Γονείς με ελλιπή στοματική υγιεινή και προβλήματα τερηδόνας, ανατρέφουν παιδιά με επίσης πολλά προβλήματα στοματικής υγείας.

Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για τερηδόνα είναι η ορθοδοντική θεραπεία και η ξηροστομία.

Τα ορθοδοντικά «σιδεράκια» εμποδίζουν τη σωστή απομάκρυνση της πλάκας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εστίες τερηδόνας, κυρίως ανάμεσα στα ούλα και γύρω από τα άγκιστρα που είναι προσκολλημένα σε αυτά.

Το αποτέλεσμα είναι ότι αν δεν γίνει σωστή πρόληψη το παιδί ή ο ενήλικας μετά από πολλούς κόπους και χρήματα, ενδεχομένως να χρειαστεί να κάνει ειδικά και δαπανηρά σφραγίσματα πάνω στο νεοαποκτηθέν ίσιο χαμόγελο.

Από την άλλη πλευρά η μειωμένη ροή σάλιου οδηγεί σε ξηροστομία.

Πέρα από το ενοχλητικό αίσθημα καύσου, το στόμα στερείται τις ευεργετικές ιδιότητες του σάλιου στην πρόληψη της τερηδόνας.

Τα δόντια εκτίθενται περισσότερο σε επιθέσεις οξέων, ενώ ταυτόχρονα μειώνεται σημαντικά η επαναλάτωση και τελικά επικρατεί η τερηδόνα.

Άτομα με έντονη ξηροστομία λόγω πχ μη ελεγχόμενου σακχαρώδους διαβήτη ή ογκολογικής θεραπείας, μπορεί να αντιμετωπίσουν πολυτερηδονισμό και σημαντική απώλεια αριθμού δοντιών, αν δεν ακολουθήσουν εντατικό πρόγραμμα πρόληψης και θεραπείας.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΕΡΗΔΟΝΑ

Ιατρικές-Οδοντιατρικές Θεραπείες

Ορθοδοντική θεραπεία, χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, πολλαπλές αποκαταστάσεις δοντιών (γέφυρες, θήκες, εμφυτεύματα), εκτεθειμένες επιφάνειες ριζών λόγω περιοδοντικής θεραπείας, φαρμακευτική αγωγή (π.χ. αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά κ.ά.).

Συμπεριφορά ατόμου

Κακή στοματική υγιεινή, παρατεταμένη χρήση μπιμπερό με ζαχαρούχα ροφήματα, ιστορικό κακής στοματική υγείας της οικογένειας, εκτεθειμένες επιφάνειες ριζών λόγω λανθασμένου τρόπου βουρτσίσματος ή περιοδοντικής νόσου, εθισμός σε αλκοόλ ή ναρκωτικά, μη τακτική οδοντιατρική φροντίδα, τερηδονογόνος δίαιτα πλούσια σε σάκχαρα και υδατάνθρακες.

Άλλοι παράγοντες

Σωματική ή νοητική υστέρηση, υψηλός αριθμός τερηδονογόνων μικροβίων, αναπτυξιακές ή επίκτητες βλάβες της αδαμαντίνης, γενετικές ανωμαλίες των δοντιών.

Πώς να αναγνωρίσω τους πελάτες στο φαρμακείο με κίνδυνο για τερηδόνα;

Καθημερινά επισκέπτονται το φαρμακείο παρά πολλά άτομα που ανήκουν στις κατηγορίες αυτών που χρειάζονται τη συμβουλή σας για τη σωστή πρόληψη της τερηδόνας.

Όσο άγνωστος μπορεί να φαίνεται ο τρόπος αναγνώρισης αυτών των περιστατικών, τόσο γνωστά είναι στο φαρμακοποιό τα χαρακτηριστικά τους.

Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται ορισμένες από τις πιο σημαντικές ομάδες ασθενών που επισκέπτονται το φαρμακείο καθημερινά και που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο τερηδόνας.

Ορισμένες από τις πιο σημαντικές ομάδες ασθενών που επισκέπτονται το φαρμακείο καθημερινά και που αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο τερηδόνας.

Πώς προλαμβάνεται η τερηδόνα;

Από τους κυριότερους παράγοντες εμφάνισης τερηδόνας είναι οι λεγόμενοι «συμπεριφορικοί».

Η βελτίωση της «συμπεριφοράς» του ατόμου σχετικά με τη συχνότητα και ποιότητα στοματικής υγιεινής, αλλά και η κατάλληλη δίαιτα, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην πρόληψη της τερηδόνας.

Βέβαια η καλή στοματική υγιεινή θα πρέπει να συνδυάζεται με τη χρήση φθορίου.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι το φθόριο είναι το πιο αποτελεσματικό και ασφαλές μέσο που διαθέτουμε για την πρόληψη της τερηδόνας παιδιών και ενήλικων.

Η χρήση του φθορίου ενάντια στην τερηδόνα έχει αποτελέσει πεδίο εκτεταμένης έρευνας, για περισσότερα από 60 χρόνια και έχουν δημοσιευθεί πάνω από 45.000 επιστημονικά άρθρα.

Το φθόριο προστατεύει τα δόντια από την καταστροφή που προκαλούν τα οξέα που σχηματίζονται από τα μικρόβια της πλάκας με δύο βασικούς τρόπους:

1. Συμβάλλει στη μείωση της απώλειας αλάτων από τα δόντια και

2. Προάγει την επανόρθωση (επαναλάτωση) της αρχικής τερηδονικής βλάβης.

Η ευεργετική δράση του φθορίου επιτυγχάνεται με το σχηματισμό μιας δεξαμενής φθορίου πάνω στα δόντια, απ’ όπου το φθόριο απελευθερώνεται κάθε φορά που τα δόντια δέχονται επίθεση από τα οξέα.

Έτσι, η αδαμαντίνη (σμάλτο των δοντιών) γίνεται πιο σκληρή και ανθεκτική ενάντια στα τερηδονογόνα οξέα που παράγονται από τα μικρόβια μέσα στο στόμα μας.

Οι συμβουλές για την πρόληψης της τερηδόνας

- Προσεκτικό βούρτσισμα δύο φορές καθημερινά για τουλάχιστον δύο λεπτά, ώστε να απομακρυνθεί τη μικροβιακή πλάκα από όλες τις οδοντικές επιφάνειες,

- Χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας δύο φορές την ημέρα τουλάχιστον,

- Χρήση φθοριούχου στοματικού διαλύματος μία φορά την ημέρα τουλάχιστον,

- Χρήση μια φορά την ημέρα οδοντικού νήματος ή μεσοδοντίων βουρτσών, ώστε να απομακρυνθεί η μικροβιακή πλάκα από τις περιοχές ανάμεσα στα δόντια όπου συχνά αναπτύσσονται τερηδονικές κοιλότητες,

- Υιοθέτηση ισορροπημένης διατροφής. Αποφυγή των ζαχαρούχων τροφών, κυρίως στα ενδιάμεσα των γευμάτων.

Η κατανάλωση ζάχαρης είναι καλύτερα να γίνεται μαζί με τα κυρίως γεύματα ώστε να μειώνεται η έκθεση των δοντιών στα οξέα,

- Τακτική επίσκεψη στον οδοντίατρο για έλεγχο, τουλάχιστον μία με δύο φορές τον χρόνο.

Ο οδοντίατρος μπορεί να προσδιορίσει τον κίνδυνο για εμφάνιση τερηδόνας, καθώς και να αναγνωρίσει τα πρώτα σημάδια τερηδόνας και να προτείνει το κατάλληλο πρόγραμμα πρόληψης και θεραπείας, όπως φθορίωση στο οδοντιατρείο.

Η πρώτη επίσκεψη στον παιδοδοντίατρο πρέπει να γίνεται σε μικρή ηλικία μετά την ανατολή των πρώτων δοντιών.

www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.