Ο Διάλογος με τον Ασθενή για τον Βήχα

Ο βήχας, ως σύμπτωμα, αποτελεί ουσιαστική προστατευτική και αμυντική πράξη του οργανισμού, καθώς εξασφαλίζει την απομάκρυνση της βλέννας, επιβλαβών ουσιών και λοιμώξεων από τον λάρυγγα, την τραχεία και τους βρόγχους.

Ως ο πιο αποτελεσματικός μηχανισμός για την εκκαθάριση των ανώτερων αεραγωγών, ο βήχας, μπορεί να είναι το πρώτο εμφανές σύμπτωμα της λοίμωξης του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού.

Ο βήχας, μπορεί να είναι το πρώτο εμφανές σύμπτωμα της λοίμωξης του ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού.

Συμπερασματικά, αποτελεί ένα σύμπτωμα με πολλές πτυχές:

Λειτουργεί ως προστατευτικός μηχανισμός για τους πνεύμονες, άλλοτε ως προειδοποιητικό σημάδι ασθένειας και άλλες φορές ως ένα επιζήμιο αντανακλαστικό, όταν χαρακτηρίζεται ως χρόνιος, όπως στην περίπτωση του άσθματος.

Με αυτές τις διάφορες πτυχές του, αποτελεί μια καθημερινή πρόκληση για τον επιστήμονα υγείας, ώστε να τον κατανοήσει και να τον  θεραπεύσει αποτελεσματικά.

Ας δούμε παρακάτω ορισμένα καθημερινά περιστατικά που αναζητούν λύσεις στον πάγκο του φαρμακείου και πως πρέπει να χειριζόμαστε κάθε κατάσταση με τις κατάλληλες ερωτήσεις.

1η Περίπτωση

Γυναίκα, 38 Ετών: «Θέλω ένα σιρόπι για τον βήχα»

Ο Φαρμακοποιός: "Πόσο καιρό σας ταλαιπωρεί; "Καπνίζετε;" " Έχετε και άλλα συμπτώματα;"

«Βήχω εδώ και 3 μέρες! Δεν καπνίζω αλλά  νοιώθω έναν ερεθισμό στο λαιμό»

Η εκτίμηση της διάρκειας του βήχα είναι το πρώτο βήμα.

Προτείνουμε να διαχωριστεί ο βήχας σε 3 κατηγορίες, ανάλογα με τη διάρκειά του:

οξύς, με διάρκεια λιγότερη από τρεις εβδομάδες.

υποξύς, διάρκειας τριών έως οκτώ εβδομάδων.

χρόνιος,  που διαρκεί περισσότερο από οκτώ εβδομάδες.

Η διάρκεια του βήχα μπορεί να καθορίσει το φάσμα των πιθανών αιτιών.

Δεδομένου ότι όλα τα είδη του βήχα χαρακτηρίζονται ως οξεία στην αρχή, η διάρκεια του βήχα μπορεί να καθορίσει το φάσμα των πιθανών αιτιών.

Ο Φαρμακοποιός: «Είναι ξηρός ο βήχας σας ή παραγωγικός (με φλέματα);»

«Ο βήχας μου είναι ξηρός».

Η κλινική εμπειρία υποδηλώνει ότι τα πιο συνηθισμένα αίτια, είναι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, όπως το κοινό κρυολόγημα, οξεία βακτηριακή ιγμορίτιδα, κοκίτης και σε ορισμένες κοινότητες παροξύνσεις της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονικής νόσου, αλλεργική ρινίτιδα και ρινίτιδα, λόγω ερεθιστικών παραγόντων στο περιβάλλον.

Οι ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, είναι οι πιο συχνές αιτίες στον οξύ βήχα.

Το κοινό κρυολόγημα, διαγιγνώσκεται όταν ο ασθενής παρουσιάζει συμπτώματα που σχετίζονται κυρίως με τη ρινική δίοδο (π.χ. ρινόρροια, φτάρνισμα, ρινική απόφραξη), με ή χωρίς πυρετό, δακρύρροια και ερεθισμό του λαιμού.

Το κρυολόγημα και οι αλλεργίες έχουν πολλά παρόμοια συμπτώματα, όπως ο βήχας, η καταρροή και το φτέρνισμα.

Ωστόσο, τα κρυολογήματα και οι αλλεργίες είναι δυο διαφορετικές καταστάσεις.

Ο βήχας που οφείλεται σε αλλεργία, συνοδεύεται συνήθως με φαγούρα και δάκρυα στα μάτια, αλλά και συνάχι.

Ο βήχας που οφείλεται στο κρυολόγημα, κρατάει περίπου 14 ημέρες.

Συνοδεύεται από πόνους στο σώμα ή ένα χαμηλό πυρετό.

ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΒΗΧΑ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ:

Στον αλλεργικό παροξυσμικό βήχα:

- Αντιισταμινικά,  για την καταστολή της αλλεργικής αντίδρασης.

- Αποσυμφορητικά, για να μειωθεί η συμφόρηση στη μύτη.

- Κορτικοστεροειδή, για τη μείωση της φλεγμονής.

- Βρογχοδιασταλτικά, για τη μείωση των πνευμονικών σπασμών.

Όταν ο βήχας προέρχεται  λόγω κρυολογήματος, δοκιμάστε:

Γαργάρες, σιρόπια, ή σπρέι που εφαρμόζονται στη φαρυγγική κοιλότητα.

Τα σπρέι με πρόπολη, αποτελούν σημαντικό όπλο στην αντιμετώπιση του ξηρού βήχα που προέρχεται από το ανώτερο αναπνευστικό.

Συνδυάζουν αντιμικροβιακή και αντιϊκή δράση, χαρίζοντας άμεση ανακούφιση, χωρίς καμία παρενέργεια.

Οι πιο συχνά χορηγούμενες φαρμακευτικές ουσίες για την αντιμετώπιση του βήχα, δρουν, είτε στο κέντρο του εγκεφάλου, που είναι υπεύθυνο για τον βήχα (π.χ., η δεξτρομεθορφάνη, η βουταμιράτη , η πεντοξυβερίνη και η κωδεΐνη), είτε περιφερικά στους πνεύμονες (π.χ. λεβοδροπροπιζίνη).

Επιπλέον, πάντα συστήνουμε καλή ενυδάτωση του οργανισμού, ξεκούραση, υγιεινή διατροφή, που περιλαμβάνει πολλά φρούτα και λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C και φυσικά τη διακοπή του καπνίσματος.

Τα σπρέι με πρόπολη, αποτελούν σημαντικό όπλο στην αντιμετώπιση του ξηρού βήχα που προέρχεται από το ανώτερο αναπνευστικό.

2η Περίπτωση

Άνδρας, 42 Ετών: «Ο βήχας μου είναι ξηρός και με ταλαιπωρεί αρκετό καιρό»

Ο Φαρμακοποιός: "Υποφέρετε από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;"

Σε περίπτωση που διαπιστώσουμε ότι ο ασθενής πάσχει από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ο βήχας του, θα είναι ξηρός και σπασμωδικός.

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, εκδηλώνεται όταν τα οξέα του στομάχου μετακινούνται ανοδικά προς τον οισοφάγο.

Τα στατιστικά δείχνουν ότι είναι από τις συνηθέστερες αιτίες του χρόνιου βήχα.

Ο βήχας, λόγω γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης συνήθως είναι πιο έντονος σε ύπτια θέση (ανάσκελα) ή μετά το φαγητό.

Τυπική ένδειξη γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι ο βήχας που εμφανίζεται αμέσως μόλις το άτομο ξαπλώνει για να κοιμηθεί.

Ορισμένες φορές, άλλες ενδείξεις εκτός από τον βήχα, είναι η καούρα και η βραχνάδα στη φωνή.

Όταν ο βήχας είναι ξηρός και συνοδεύεται από έναν ήχο που μοιάζει με συριγμό, πιθανόν μιλάμε για άσθμα.

Στο άσθμα, υπάρχει φλεγμονή στην αναπνευστική οδό και έτσι εκδηλώνονται δυσκολίες στην αναπνοή.

Στην περίπτωση του άσθματος, ο βήχας επιδεινώνεται συνήθως κατά τις βραδινές ώρες ή μετά από σωματική άσκηση.

Άλλα συνήθη συμπτώματα, είναι το σφίξιμο στο στήθος, η δύσπνοια και το αίσθημα κόπωσης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται άμεση παραπομπή στον γιατρό.

Πρέπει πάντοτε να ρωτάμε τον ασθενή εάν λαμβάνει κάποια αγωγή, καθώς ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ξηρό βήχα, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων της πίεσης του αίματος.

3η Περίπτωση

Άνδρας, 51 ετών: «Ο βήχας μου είναι με φλέματα αλλά αισθάνομαι ότι η βλέννα δεν μπορεί να σπάσει και να αποβληθεί εύκολα»

Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει αρχικά να εξηγήσουμε στον ασθενή τη σημασία του βήχα, ως αμυντικό μέσο του οργανισμού όταν υπάρχουν φλέματα και τους λόγους που δεν είναι σωστό να χορηγήσουμε αντιβηχικά φάρμακα, καθώς αυτό θα οδηγήσει σε ''εγκλωβισμό'' της βλέννας στο κατώτερο αναπνευστικό.

Αννα - Μαρία Χοσάδα, Φαρμακοποιός, με εξειδίκευση στην Οργάνωση και Διοίκηση Μονάδων Υγείας
www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.