fbpx

Ακράτεια Ούρων - Ένα Σύμπτωμα με Πολλά Αίτια

Ακράτεια ούρων ορίζεται σύμφωνα με τον τελευταίο ορισμό της Διεθνούς Εταιρίας Εγκράτειας (International Continence Society ICS) η αναφορά οποιασδήποτε ακούσιας απώλειας ούρων.

Η ακράτεια ούρων είναι συχνό σύμπτωμα με το οποίο εκφράζονται διαφορετικές κλινικές οντότητες.

Αν και το συμπτωμα μπορεί να είναι κοινό, εντούτοις στον τομέα της ουρολογίας υπάρχουν διαφορετικοί τύποι ακράτειας που οφείλονται σε διαφορετικά αίτια και χρήζουν διαφορετικής αντιμετώπισης.

Οι πιο συχνοί τύποι ακράτειας είναι: ακράτεια από προσπάθεια, επιτακτική ακράτεια και μικτού τύπου.

Πιο σπάνιες μορφές ακράτειας αποτελούν η νυχτερινή ακράτεια (ή ενούρηση), η ακράτεια από υπερπλήρωση και η συνεχής ακράτεια (Γράφημα 1).

Πιο σπάνιες μορφές ακράτειας αποτελούν η νυχτερινή ακράτεια (ή ενούρηση), η ακράτεια από υπερπλήρωση και η συνεχής ακράτεια.

Η συνεχής ακράτεια χαρακτηρίζεται από διαρκή διαβροχή με ούρα και είτε είναι πρωτοπαθής, οπότε συνδεέται με συγγενείς ανωμαλίες εκβολής των ουρητήρων πέρα από το επίπεδο του σφιγκτήρα της κύστης, είτε δευτεροπαθής ως αποτέλεσμα συριγγίων της κύστης ή των ουρητήρων μετά από επεμβάσεις ή ακτινοβολία της ελάσσονος πυέλου.

Η αντιμετώπιση είναι χειρουργική και αποσκοπεί στη διόρθωση της συγγενούς ανωμαλίας ή του συριγγίου.

Η ακράτεια από υπερπλήρωση αφορά συνήθως άνδρες με υπερτροφία προστάτη ή άλλο χρόνιο υποκυστικό κώλημα.

Χαρακτηρίζεται από συχνή ή και συνεχή διαβροχή ούρων, ενώ η κύστη παραμένει πάντα γεμάτη ή όταν πραγματοποιείται κένωση απομένει μεγάλο υπόλειμμα ούρων.

Συνήθως συνυπάρχουν διατάσεις των πυελοκαλυκικών συστημάτων αμφωτερόπλευρα.

Η θεραπεία είναι επεμβατική και βασίζεται στην άρση του υποκυστικού κωλύματος.

Στις περιπτώσεις που ο εξωστήρας έχει διατηρήσει την ικανότητα του για σύσπαση η θεραπεία είναι αποτελεσματική.

Όταν έχει χαθεί η εξωστηριακή δραστηριότητα (μη συσπώμενος εξωστήρας) η εφαρμογή διαλειπώντων καθετηριασμών αποτελεί τη θεραπεία εκλογής.

Η νυχτερινή ακράτεια (ή ενούρηση), ορίζεται ώς ακούσια διαβροχή με ούρα κατά τη διάρκεια του ύπνου, αφορά κυρίως την παιδική ηλικία και είτε είναι πρωτοπαθής, είτε δευτεροπαθής.

Η θεραπεία είναι συντηρητική και βασίζεται στην έκγαιρη αφύπνιση του παιδιού πριν την ούρηση, και στην άρση άλλων ψυχοκοινωνικών επιβαρυντικών παραγόντων.

Η ακράτεια από προσπάθεια αφορά κυρίως γυναίκες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ απαντάται και σε άνδρες που έχουν υποβληθεί σε επέμβαση ριζικής προστατεκτομής λόγω καρκίνου του προστάτη.

Η απώλεια των ούρων είναι συνήθως μικρή και εμφανίζεται μετά από αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης (άρση βάρους, βήχας, κ.α).

Ο ασθενής δεν προειδοποιείται για την ακράτεια που έπεται, δεν έχει έπειξη για ούρηση, και δεν εμφανίζει συμπτώματα κατά τον ύπνο.

Οφείλεται είτε σε βλάβη του ουρηθρικού σφιγκτήρα (ενδογενής σφιγκτηριακή ανεπάρκεια, εγχειριτική κάκωση του σφιγκτήρα), είτε σε απώλεια στήριξης της ουρήθρας, λόγω χαλάρωσης του πυελικού εδάφους.

Η θεραπεία είναι κατά κανόνα χειρουργική και αποσκοπεί στην αποκατάσταση του μηχανισμού εγκράτειας που ανεπαρκεί ή έχει υποστεί βλάβη.

Η ακράτεια από προσπάθεια αφορά κυρίως γυναίκες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ απαντάται και σε άνδρες που έχουν υποβληθεί σε επέμβαση ριζικής προστατεκτομής λόγω καρκίνου του προστάτη.

Η ακράτεια από έπειξη (επιτακτικού τύπου) χαρακτηρίζεται από ακούσια αποβολή ούρων που συνδιάζεται με έντονη επιθυμία για ούρηση που δεν μπορεί να αναχαιτιστεί.

Η ποσότητα των ούρων που διαφεύγει είναι περισσότερη σε σχέση με την ακράτεια από προσπάθεια, ενώ μπορεί να διαφεύγει και ολόκληρη η ούρηση.

Μπορεί να συνυπάρχει νυχτουρία και σπανιότερα ενούρηση, ενώ μπορεί στις γυναίκες να παρατηρείται απώλεια ούρων κατά τη σεξουαλική επαφή κατά τον οργασμό, (σε αντιδιαστολή με την ακράτεια από προσπάθεια, όπου η απώλεια των ούρων σημειώνεται κατά τη διείσδυση).

Η ακράτεια από έπειξη αποτελεί μέρος του συνδρόμου υπερλειτουργικής κύστης που χαρακτηρίζεται από ακούσιες συσπάσεις του εξωστήρα που είναι δύσκολο να αναχαιτιστούν προκαλώντας έντονη επιθυμία, συχνουρία και επιτακτική ακράτεια.

Συχνά οι ασθενείς μετά από Αγγειακά Εγκεφαλικά Επισόδεια (ΑΕΕ) εμφανίζουν επιτακτική ακράτεια καθώς λόγω της εγκεφαλικής βλάβης αδυνατούν να αναστείλουν τις κυστικές συσπάσεις.

Η θεραπεία είναι κατά κύριο λόγο συντηρητική και βασίζεται στην αναστολή των συσπάσεων του εξωστήρα.

Τα αντιχολινεργικά φάρμακα αποτελούν τη θεραπεία πρώτης γραμμής του συνδρόμου υπερλειτουργικής κύστης.

Η ακράτεια μικτού τύπου είναι η συνύπαρξη ακράτειας από έπειξη και ακράτειας από προσπάθεια.

Το ποσοστό συμμετοχής των δυο τύπων ακράτειας διαφέρει από άτομο σε άτομο και η θεραπευτική προσέγγιση στοχεύει αρχικά στον τύπο ακράτειας που επικρατεί.

Πολλές φορές η ακράτεια ούρων εμφανίζεται στα πλαίσια συστηματικών παθήσεων που επηρεάζουν τους μηχανισμούς εγκράτειας, την ουροδόχο κύστη ή τις νευρικές οδούς που ελέγχουν την αποθήκευση και αποβολή των ούρων.

Ο ασθενής με ακράτεια ούρων όλων των τύπων θα πρέπει να παραπέμπεται στον ουρολόγο προκειμένου να γίνει αξιολόγηση της κατάστασης, να σχεδιαστεί περαιτέρω έλεγχος ώστε να τεκμηριωθεί η διάγνωση και στη συνέχεια να εφαρμοστεί η κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση.

 

Οι ασθενείς με ακράτεια ούρων βιώνουν έντονη κοινωνική περιθωριοποίηση και αποφεύγουν την αναφορά στο πρόβλημά τους.

Στις ημέρες μας αυτό τείνει να αλλάξει καθώς είναι διαθέσιμες αξιόπιστες λύσεις και υπάρχει ευκολότερη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.

Όλοι οι επαγγελματείες της υγείας θα πρέπει να βρίσκονται σε εγρήγορση σε σχέση με την ακράτεια ούρων ώστε να συμβουλεύουν και να παραπέμπουν τον ασθενή στον ουρολόγο.

Χαράλαμπος Κωνσταντινίδης, Χειρούργος Ουρολόγος - Ανδρολόγος, Fellow of the European Board of Urology (FEBU), Επιμελητής ΕΣΥ, Εθνικό Ίδρυμα Αποκατάστασης Αναπήρων (ΕΙΑΑ)
www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.