Διατροφή και Συχνές Παθολογίες

Πώς να χειριστούμε τη συμβουλή μας στη διατροφή προς έναν ασθενή με μια χρόνια πάθηση;

Πρέπει να υιοθετήσει όλη η ομάδα που εξυπηρετεί τις συνταγές στον πάγκο, να δίνει συστηματικά 2-3 απλές συμβουλές πάνω στη διατροφή σε κάθε τέτοιου είδους περιστατικό.

Είναι απαραίτητο λοιπόν να καταγράψουμε και να δημιουργήσουμε γραπτές οδηγίες για την κατάλληλη διατροφή σε μερικές συχνές περιπτώσεις του πάγκου.

1η Περίπτωση: Δυσλιπιδαιμίες

Η αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών έχει σαν στόχο να καθυστερήσει την εμφάνιση ή την υποτροπή των επιπλοκών της αρτηριοσκλήρωσης που συνήθως αυτές προκαλούν.

Η αγωγή εξατομικεύεται ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου (ηλικία>50 ετών, κληρονομικότητα, κάπνισμα, διαβήτης).

Πρέπει να υιοθετήσει όλη η ομάδα που εξυπηρετεί τις συνταγές στον πάγκο, να δίνει συστηματικά 2-3 απλές συμβουλές πάνω στη διατροφή σε κάθε τέτοιου είδους περιστατικό.

Η πρωτογενής πρόληψη (χωρίς ή με παράγοντες κινδύνου), στηρίζεται μόνο στην κατάλληλη διατροφή χωρίς φάρμακα και είναι κατάλληλη για άτομα με LDL-χοληστερόλη>1,60 g/l ή σε περίπτωση αυξημένων τριγλυκεριδίων μεταξύ 1,5-4 g/l.

Σε συνδυασμό μάλιστα με την τακτική φυσική δραστηριότητα, μπορούμε να επιτύχουμε φυσιολογικά επίπεδα.

Συμπληρωματικά η φαρμακευτική αγωγή δίδεται σε περιπτώσεις που υπάρχουν σοβαροί παράγοντες κινδύνου ή μετά από 3 μήνες χωρίς βελτίωση με τη διατροφή.

Η κατάλληλη κατανομή των λιπιδίων

Η σωστή αντιμετώπιση εδώ δεν στηρίζεται σε μια διατροφή χωρίς λιπαρά, αλλά σε μια διόρθωση των διατροφικών λαθών, κυρίως με την κατάλληλη κατανομή των λιπιδίων.

Ποσοτικά: μείωση των λιπαρών τροφών σε ένα μέγιστο επίπεδο μέχρι 35-40% της προσφερόμενης συνολικής ενέργειας.

Ποιοτικά: ιδανικά κάτω από το 1/3 θα πρέπει να είναι κεκορεσμένα λίπη.

Τα υπόλοιπα 2/3 να είναι ακόρεστα λίπη, με το 60% μόνο-ακόρεστα (του τύπου ελαιόλαδο) και το 15% πολυ-ακόρεστα (του τύπου ωμέγα-6, ωμέγα-3).

Αυξημένη χοληστερόλη στο αίμα

Οι κανόνες αποσκοπούν στη μείωση της LDL-χοληστερόλης και την αύξηση της HDL-χοληστερόλης.

Η χοληστερόλη που προέρχεται από τη τροφή αντιπροσωπεύει μόνο το 25% της ολικής χοληστερίνης.

Εν τούτοις η πρόσληψή της δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 300mg/ημέρα.

Η χοληστεριναιμία τελικά επηρεάζεται από τη πρόσληψη κεκορεσμένων λιπαρών οξέων που θα πρέπει να μειωθούν.

Μόνο σε πολύ αυξημένες τιμές τριγλυκεριδίων (>10 g/l) απαιτείται μια διατροφή αυστηρή χωρίς λιπαρά με περιορισμένη κατανάλωση φυτικών ελαίων.

Αυξημένα τριγλυκερίδια στο αίμα

Μόνο σε πολύ αυξημένες τιμές τριγλυκεριδίων (>10 g/l) απαιτείται μια διατροφή αυστηρή χωρίς λιπαρά με περιορισμένη κατανάλωση φυτικών ελαίων.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις μερικοί απλοί κανόνες επιτρέπουν τη μείωση των τριγλυκεριδίων στο αίμα:

- Μείωση του βάρους και φυσική άσκηση.

- Μείωση των τροφών που είναι πλούσιες σε σάκχαρα και κυρίως αυτές που περιέχουν βιομηχανοποιημένη φρουκτόζη.

- Καταναλώνετε τροφές πλούσιες σε ωμέγα-3.

- Μειώστε το αλκοόλ σε μία περιστασιακή και περιορισμένη κατανάλωση.

2η Περίπτωση: Αρτηριακή Υπέρταση

Είναι δεδομένο ότι σε όλους τους υπερτασικούς συνιστώνται διατροφικά μέτρα.

- Είτε σαν μονοθεραπεία σε ασθενείς όπου η συστολική τους πίεση είναι από 140-179 mmHg και η διαστολική μεταξύ 90-109 mmHg, με μέχρι 2 το πολύ παράγοντες κινδύνου (ηλικία> 50 ετών, κάπνισμα, διαβήτης, δισλιπιδαιμία, αλκοολισμός...).

Σε αυτές τις περιπτώσεις τα διατροφικά μέτρα επιτρέπουν την αναβολή της φαρμακευτικής αγωγής για 1-6 μήνες, εάν υπάρχει καλή ρύθμιση με τη διατροφή.

- Είτε σε συνδυασμό με παράλληλη φαρμακευτική αγωγή σε ασθενείς όπου η συστολική τους πίεση είναι ανώτερη ή ίση με 180 mmHg και η διαστολική ανώτερη ή ίση με 110 mmHg και όπου οι παράγοντες κινδύνου είναι πάνω από δύο ή συνοδεύονται με νεφρική ανεπάρκεια, διαβήτη, καρδιαγγειακή ή αγγειοεγκεφαλική πάθηση.

Η αποτελεσματικότητα της διατροφής θα πρέπει να συνοδεύεται με μία φυσική δραστηριότητα μέτριας έντασης (γρήγορο περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι) τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα για 30-60 λεπτά και φυσικά τη διακοπή του καπνίσματος.

Μείωση της κατανάλωσης αλατιού

Η μέση κατανάλωση νατρίου την ημέρα σε μορφή χλωριούχου νατρίου πρέπει να είναι στα 8,5 γρ ημερησίως, εκ των οποίων μόνο το 10-20 % σε προστιθέμενη ορατή ποσότητα, γιατί το υπόλοιπο είναι σε κρυμμένη μορφή στα τρόφιμα που καταναλώνουμε.

Μόνο το 30% των υπερτασικών δείχνουν να είναι "ευαίσθητοι στο αλάτι" και εμφανίζουν ένα συσχετισμό μεταξύ της κατανάλωσης αλατιού και της αρτηριακής τους πίεσης.

Εν τούτοις συνιστάται σε όλους τους υπερτασικούς η μείωση της κατανάλωσης αλατιού σε 5γρ ημερησίως, γεγονός που τους αναγκάζει να τηρούν μια διατροφή ακολουθώντας απλές οδηγίες.

Πρόσληψη σε ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο

Μια διατροφή ελλειμματική σε ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο παίζει ρόλο εξ ίσου σημαντικό με το αλάτι στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Η σχέση νάτριου/καλίου που συνήθως είναι μεγάλη στη καθημερινή μας διατροφή πρέπει να μειωθεί.

- Επιλέξτε τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο και μαγνήσιο όπως τα όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια), αποξηραμένα φρούτα (σταφίδες, σύκα, βερίκοκα), ξηρούς καρπούς (φουντούκια, αμύγδαλα, καρύδια).

- Καταναλώνετε φρούτα και λαχανικά όχι τόσο πλούσια σε κάλιο αλλά φτωχά σε νάτριο καθώς και γαλακτοκομικά πλούσια σε ασβέστιο.

Μειώστε το βάρος

Όταν υπάρχει υπέρβαση βάρους, μία μείωσή του ώστε να μειώσουμε το Δείκτη Μάζας Σώματος κάτω από 25Kgr/m2 ή μια μείωση κατά 10% του αρχικού βάρους επιτρέπει τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Αυτός ο στόχος επιτυγχάνεται με απλούς κανόνες διατροφής:

- Μην τσιμπολογάτε ανάμεσα στα γεύματα.

- Μειώστε τα λιπαρά τρόφιμα (τυριά, αλλαντικά, παχιά κρέατα, τηγανιτά), προτιμώντας άπαχα κρέατα και γαλακτοκομικά πτωχά σε λιπαρά.

- Προτιμήστε το μαγείρεμα στη σχάρα, στο φούρνο ή στη κατσαρόλα.

- Αποφύγετε τα βιομηχανοποιημένα τρόφιμα με προσθήκη ζάχαρης ή αλατιού.

Μειώστε το αλκοόλ και την καφεΐνη

Το αλκοόλ έχει μια αγγειοσυσταλτική δράση, ενώ παράλληλα αυξάνει το βάρος.

Πρέπει να περιοριστεί σε 1-2 ποτηράκια κρασί την ημέρα.

- Η καφεΐνη σε μεγάλες δόσεις (6 φλιτζάνια καφέ την ημέρα) αυξάνει και την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό.

Μην υπερβαίνεται λοιπόν τα 2 φλιτζάνια την ημέρα.

Το ίδιο πρέπει να περιοριστούν και τα αναψυκτικά με καφεϊκή (κόκα-κόλα, σόδα).

Πόπη Χαραμή, Φαρμακοποιός
ΧΑΡΑΜΗ ΑΕ
www.PharmaManage.gr

Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.