fbpx

Διαταραχές του Ύπνου - Υπάρχουν και Λύσεις πιο Φυσικές

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η αϋπνία είναι μια μείωση υποκειμενική των ωρών του ύπνου που συνοδεύεται από ύπαρξη κούρασης, υπνηλίας, ευερεθιστότητας, ιλίγγους, ανικανότητα συγκέντρωσης και μείωση των δραστηριοτήτων του ατόμου.

Εκτός από τα υπναγωγά συνταγογραφούμενα φάρμακα, στο χέρι του φαρμακοποιού υπάρχουν πολλές φυσικές και εναλλακτικές προσεγγίσεις.

Οι περιστασιακές ήπιες αϋπνίες ή διαταραχές του ύπνου είναι καταστάσεις που ο φαρμακοποιός συχνά καλείται να δώσει απάντηση και θα λέγαμε ότι η στόχευση της συνδέεται αναπόφευκτα με την εκδήλωση ή μη της χρονιότητας τους.

Διαταραχές του Ύπνου - Υπάρχουν και Λύσεις πιο Φυσικές.

Φυσιολογία του ύπνου

Δεν είμαστε όλοι ίδιοι! Κάθε άτομο έχει μια διαφορετική ανάγκη ωρών ύπνου που μπορούν να κυμανθούν από 3:00 - 12 ώρες. Κατά μέσο όρο, στον ενήλικα, ο αναγκαίος χρόνος ύπνου είναι 8 ώρες.

Οι ανάγκες ωρών ύπνου αλλάζουν με την ηλικία. Σε ηλικιωμένους ασθενείς, ο ύπνος κατανέμεται με διαφορετικό τρόπο μέσα στην ημέρα.

Μορφές διαταραχών ύπνου

Η ένταση και η διάρκεια της αϋπνίας, είναι αυτή που περιγράφει το είδος της.

Με αυτά τα δεδομένα υπάρχουν διάφορα είδη διαταραχών ύπνου:

Η παροδική αϋπνία είναι μια παροδική διαταραχή που αφορά υγιή κατά τα άλλα άτομα και μπορεί να οφείλεται σε σωματικό ή ψυχικό πόνο ή εξ αιτίας περιβαλλοντικών συνθηκών (θόρυβος, αυξημένη θερμοκρασία) και αλλαγή γεωγραφικών μεσημβρινών (Jet lag).

Η βραχυπρόθεσμη αϋπνία, έχει μεγαλύτερη διάρκεια, περίπου 2-3 εβδομάδες και συνήθως συνοδεύεται από στρες και σταματάει όταν το άτομο αντιμετωπίσει την αιτία του προβλήματος.

Η χρόνια αϋπνία είναι αρκετά πιο περίπλοκη μορφή και ενδέχεται να έχει πολύ δυσάρεστες συνέπειες στην ισορροπία του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού.

Η υπερυπνία, που μάλλον ορίζεται αυθαίρετα σαν αύξηση κατά 20-30% της κανονικής διάρκειας ύπνου, μπορεί να κρύβει σοβαρή κόπωση, ψυχολογική καταστολή ή νευρολογική πάθηση.

Η ναρκοληψία που είναι μια μορφή διαταραχής άγνωστης αιτιολογίας, χαρακτηρίζεται από σύντομα επεισόδια ανεξέλεγκτης υπνηλίας που μπορούν να συμβούν και κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων του ατόμου.

Κοιμάται άσχημα επειδή ξυπνά συχνά.

Οι διαταραχές του ύπνου σε ένα άτομο μπορούν να εκδηλωθούν ως δυσκολία να κοιμηθεί ή συχνές νυκτερινές αφυπνίσεις ή πρώτες πρωινές ανεγέρσεις που ακολουθούν έναν κακής ποιότητας ύπνο.

Αϋπνία ορίζεται ως μια διαταραχή της φάσης διέγερσης. Οι περισσότερες συνεχόμενες αϋπνίες οφείλονται σε υπερβολική ενεργοποίηση των κέντρων αφύπνισης.

Μπορεί να οφείλεται σε φωτορύπανση, πολύ υψηλή θερμοκρασία ή ένα θορυβώδες περιβάλλον.

Στην περίπτωση του στρες ή άγχους, το άτομο αναμασά λέξεις, ιδέες ή εικόνες.

Αυτές οι ειδικές περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθούν σε χρόνια διαταραχή, εάν οι αποδιοργανωτικοί παράγοντες εξακολουθούν να υφίστανται.

Οι διαταραχές του ύπνου εμφανίζονται επίσης όταν το βιολογικό ρολόι διαταράσσεται από νυχτερινές ώρες εργασίας ή την γεωγραφική ζώνη ώρας.

Οι διαταραχές του ύπνου προκαλούν συμπτώματα κατά την ημέρα,περισσότερο ή λιγότερο ενοχλητικά, που μπορούν να επηρεάσουν την κοινωνική και επαγγελματική ζωή.

Αποκαλυπτικά συμπτώματα

Οι διαταραχές του ύπνου προκαλούν συμπτώματα κατά την ημέρα,περισσότερο ή λιγότερο ενοχλητικά, που μπορούν να επηρεάσουν την κοινωνική και επαγγελματική ζωή.

Κόπωση, ευερεθιστότητα, έλλειψη εγρήγορσης, είναι τα πιο κοινά συμπτώματα που θα πρέπει να αξιολογούνται.

Ο φαρμακοποιός συχνά καλείται σαν σύμβουλος σε διαφορετικές καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές ύπνου.

Ο ασθενής πολλές φορές ψάχνει μέσα από μια αυθόρμητη συζήτηση να βοηθηθεί τόσο ψυχολογικά, όσο και στην επιλογή ενός κατάλληλου προϊόντος ή την ανανέωση ενός φάρμακου.

Οι συμβουλές «κλειδιά» στον ασθενή

Πριν προτείνετε οποιαδήποτε αγωγή, απαιτούνται ορισμένες απαραίτητες συμβουλές καλών προϋποθέσεων ύπνου προς τον ασθενή, που σχετίζονται με κοινά αποδεκτούς παράγοντες.

  • Ακολουθήστε ένα καθορισμένο ωράριο για το ύπνο και το ξύπνημα.
  • Φροντίστε το περιβάλλον (δωμάτιο) που θα πρέπει να είναι ευνοϊκό για τη χαλάρωση και τον ύπνο. Η θερμοκρασία θα πρέπει να μην είναι πάνω από 20 °C. Μειώστε τους θόρυβος όσο γίνεται. Το κρεβάτι να είναι άνετο.
  • Το αλκοόλ ή τα βαριά γεύματα θα πρέπει να αποφεύγονται το βράδυ.
  • Να χαλαρώνετε πριν κοιμηθείτε. Διαβάστε ένα βιβλίο, ή ακούστε μουσική, αποφεύγοντας να βλέπετε τηλεόραση, ή να δουλεύετε στο κρεβάτι.
  • Ένα ζεστό μπάνιο 1-2 ώρες πριν ξαπλώστε χαλαρώνει.
  • Να επιλέγετε το κατάλληλο χρόνο για να ξαπλώστε και αυτόν τον αισθανόμαστε από τα χασμουρητά ή τα βαριά βλέφαρα.
  • Επίσης συνιστώνται αθλητικές δραστηριότητες που αυξάνουν τις ενδορφίνες και οδηγούν στην ευεξία, όχι όμως μετά τις 6μμ.
  • Μην μένετε στο κρεβάτι αν δεν κοιμάστε μέσα σε μισή ώρα. Είναι καλύτερα να καθίστε κάπου ήρεμα και να πιείτε ένα χαλαρωτικό αφέψημα (τίλιο, χαμομήλι…)
  • Μην πίνετε καφέδες ή τσάι μετά τις 4μμ.

Προτεινόμενα φάρμακα

Η1 αντιισταμινικά.

Doxylamine: Ανήκει στα κατασταλτικά αντιισταμινικά τις κατηγορίας των αιθανολαμίνων, κατάλληλα για την περιστασιακή αϋπνία.

Η μέγιστη συγκέντρωση (Cmax) στο αίμα επιτυγχάνεται κατά μέσο όρο δύο ώρες μετά τη χορήγηση δισκίου επικαλυμμένου με λεπτό υμένιο και μετά από μια ώρα στην αναβράζουσα ταμπλέτα. Ο χρόνος ημίσειας ζωής των 10 ωρών.

Προμεθαζίνη και αλιμεμαζίνη και άλλα κατασταλτικά αντιισταμινικά, έχουν μειονεκτήματα, που αναφέρονται στις περιπτώσεις της υπερτροφίας του προστάτη, κατακράτηση ούρων, στις περιπτώσεις γλαυκώματος.

Επιπλέον παρουσιάζεται φάρμακο-επαγόμενη φωτοευαισθησία.

Οι βενζοδιαζεπίνες κατατάσσονται ανάλογα με τον χρόνο ημίσεας ζωής τους, σε βραχείας μεσαίας ή παρατεταμένης δράσης. Προκαλούν εθισμό ιδιαίτερα στα ηλικιωμένα άτομα.

Γενικά τα υπνωτικά φάρμακα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για μια μικρή περίοδο (το πολύ 4 εβδομάδες) και η λήψη τους να αξιολογείται τακτικά από τον ιατρό, διότι μπορεί να προκαλέσουν παράδοξη συμπεριφορά (εξάρτηση, διαταραχές όρασης), η δράση reboud κατά τη διακοπή της θεραπείας.

Η φυτοθεραπεία είναι μια εναλλακτική προσέγγιση που δεν προκαλεί εθισμό και υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Φυτοθεραπεία.

Η φυτοθεραπεία είναι μια εναλλακτική προσέγγιση που δεν προκαλεί εθισμό και υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Οι πλέον γνωστές δρόγες αναλύονται παρακάτω.

Crataegus monogyna: έχει κατασταλτική επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Προσοχή στο θετικά ινότροπο αποτέλεσμα της δρόγης (αυξημένη καρδιακή συσταλτικότητα).

Passiflora incarnata: έχει ηρεμιστική του δράση στον καρδιαγγειακό και νευρικό σύστημα που συνδέεται με τη μαλτόλη και την passiflorine.

Valeriana officinalis: η δρόγη είναι πλούσια στα ιριδοειδή, valépotriates και valéranone. Προωθεί τον ύπνο και την ποιότητα του ύπνου.

Ballota nigra: Οι ανθίζουσες κορυφές του είναι πλούσιες σε marrubine, ευεργετικό σε περίπτωση νευρικής αϋπνίας, άγχους και ευερεθιστότητας.

Tilia cordata: είναι γνωστή για την κατασταλτική δράση της που σχετίζεται με την παρουσία της φαρνεσόλης.

Escholtzia californica: εναέρια τμήματα περιέχουν escholzine.

Προτείνεται σε περιπτώσεις αϋπνίας που οφείλεται σε νευρική υπερκόπωση.

Hypericum perforatum: χρησιμοποιείται στα καταθλιπτικά συμπτώματα που σχετίζονται με διαταραχές του ύπνου.

Η χρήση του απαιτεί προφυλάξεις λόγω της επαγόμενης φωτοευαισθησίας.

Προσοχή στη σύγχρονη χρήση θεοφυλλίνης, αντισυλληπτικών, αντικαταθλιπτικών και τριπτάνες.

Επίσης το Citrus aurantium, το μελισσόχορτο (Melissa officinalis) ή ο λυκίσκος (Humulus lupulus), βρίσκουν εφαρμογή στις διαταραχές ύπνου.

Διαιτητικά συμπληρώματα διατροφής (εκτός από βότανα).

Εκτός από τα συμπληρώματα διατροφής με συνδυασμό ψευδαργύρου και βιταμίνης B6 που ενδείκνυνται για το stress και την νευρικότητα, όλα τα συμπληρώματα διατροφής που συντελούν στην απελευθέρωση της μελατονίνης είναι ευεργετικά.

Αυτή η φυσική ορμόνη που παράγεται από την υπόφυση εμπλέκεται στη ρύθμιση του κιρκαδικού ρυθμού.

Ο κιρκαδικός ρυθμός δεν είναι παρά μία βιολογική διαδικασία που παρουσιάζει ενδογενή περιοδική μεταβολή στη διάρκεια ενός 24ώρου και επηρεάζεται από εξωτερικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Η έκκριση της μελατονίνης είναι υψηλότερη κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Για τον λόγο αυτό η ασυλλόγιστη έκθεση στο φάσμα του μπλε φωτός μπορεί να αλλοιώσει την έκκρισή της (όπως λάμπες οικονομίας, κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές κ.λπ.).

Η μελατονίνη, ενδείκνυται για βραχείας διάρκειας αγωγή παροδικής αϋπνίας που χαρακτηρίζεται από κακή ποιότητα ύπνου, σε άτομα πάνω από 50 ετών και λαμβάνεται 1-2 ώρες πριν την κατάκλιση.

Η μελατονίνη μειώνει τον χρόνο που απαιτείται για να αποκοιμηθεί ο πάσχων. Η δόση 1 mg για χορήγηση πριν τον ύπνο κρίνεται αποτελεσματική.

Αρωματοθεραπεία.

Η αρωματοθεραπεία προσφέρει τη δυνατότητα των τοπικών εφαρμογών, με τη μορφή του μασάζ για την προώθηση της χαλάρωσης που διευκολύνει τον ύπνο (αιθέρια έλαια λεβάντας, χαμομήλιου, τριανταφυλλιάς και αμύγδαλου).

Σοφία Τσαλουχίδου, Φαρμακοποιός, Ερευνήτρια, L.U.de.S. University, Lugano Switzerland & Academy of Nutritional Medicine, London
www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.