Όλοι οι Πόνοι του Κόσμου

Ο χαρακτηρισμός των διαφορετικών ειδών πόνου και η ανακάλυψη των μηχανισμών με τους οποίους αυτοί εκδηλώνονται, μας έχει βοηθήσει να ανακαλύψουμε νέες μεθόδους αντιμετώπισής τους, περισσότερο αποτελεσματικές και περισσότερο στοχευμένες, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η φροντίδα του ασθενούς και η ανακούφισή του να γίνεται πιο άμεση.

Όλοι οι πόνοι του κόσμου 1

Ο ορισμός του πόνου

Σύμφωνα με την IASP(International Association for the Study of Pain), ως πόνος ορίζεται οποιαδήποτε δυσάρεστη υποκειμενική αισθητική και συναισθηματική εμπειρία, η οποία συνδέεται με πραγματική ή δυνητική ιστική βλάβη ή που περιγράφεται σαν τέτοια.

Ο βασικός προσδιορισμός του πόνου

Η βασικότερη κατηγοριοποίηση του πόνου, ανάλογα με την αιτιολογία και την παθοφυσιολογία που τον προκαλεί, είναι σε οξύ και χρόνιο πόνο.

Τα δύο αυτά είδη πόνου αντιμετωπίζονται και θεραπεύονται με διαφορετικούς τρόπους.

Ο οξύς πόνος αποτελεί από μόνος του μια προστατευτική λειτουργία του οργανισμού μας, καθώς μας προειδοποιεί για κάποια νόσο ή τραυματισμό που εξελίσσεται.

Σε αυτή την περίπτωση, ο πόνος μας βοηθάει στη διάγνωση της βλάβης.

Ξεκινάει ξαφνικά και η διάρκειά του είναι περιορισμένη.

Ο χρόνιος πόνος δεν λειτουργεί προστατευτικά ή προειδοποιητικά, αλλά αποτελεί ο ίδιος την εξέλιξη κάποιας νόσου, δεν περιορίζεται από μόνος του και μπορεί να διαρκέσει το λιγότερο από 3 έως 6 μήνες.

Η μακρόχρονη παρουσία του μπορεί να επηρεάσει και άλλες λειτουργίες του οργανισμού.

Τα είδη του πόνου

Αλγαισθητικός Πόνος

Προκαλείται από τη διέγερση ειδικών υποδοχέων των αλγο-υποδοχέων, οι οποίοι απαντούν σε διάφορα ερεθίσματα και ενεργοποιούνται σε σημεία που τα κύτταρα έχουν υποστεί βλάβη.

Ο αλγαισθητικός πόνος διακρίνεται σε σωματικό και σπλαχνικό.

• Σωματικός πόνος: Εντοπίζεται σε διάφορους ιστούς, όπως το δέρμα, οι μύες, τα οστά και οι σύνδεσμοι και συχνά αναφέρεται σαν μυοσκελετικός πόνος.

Προκαλείται από καταστροφή ή φλεγμονή των ιστών, συνήθως είναι οξύς και εντοπισμένος, και αναπαράγεται με την πίεση ή την κίνηση του πάσχοντος ιστού.

• Σπλαχνικός πόνος: Προέρχεται από τα σπλαχνικά όργανα τα οποία έχουν υποστεί κάποια βλάβη και γι’ αυτό δυσλειτουργούν.

Ο πόνος δεν είναι απόλυτα εντοπισμένος και μπορεί να είναι συνεχής ή διακεκομμένος.

Αφορά τις 3 κύριες κοιλότητες που εντοπίζονται στο ανθρώπινο σώμα: τον θώρακα, την κοιλιά και την πύελο.

Ο σπλαχνικός πόνος συχνά αντανακλά στην πλάτη ή στη μέση, ανάλογα με το ύψος στο οποίο εντοπίζεται η βλάβη.

Νευροπαθητικός Πόνος

Προέρχεται από βλάβη ή δυσλειτουργία των νεύρων του περιφερικού ή του κεντρικού νευρικού συστήματος και η αιτία πρόκλησης του πόνου μπορεί να είναι τραυματισμός ή πίεση των νεύρων, μεταβολικές δυσλειτουργίες που επηρεάζουν τη λειτουργία των νεύρων (πχ. Σακχαρώδης διαβήτης), λοιμώξεις από ιούς ή φλεγμονή.

Ο πόνος εμφανίζεται διαπεραστικός σαν κάψιμο, σύντομος και επιθετικός ή συνεχής.

Συχνά αντανακλά και επηρεάζει και άλλα μέρη του σώματος, όπως για παράδειγμα, νευροπαθητικός πόνος στη μέση, που μπορεί να προκαλέσει πόνο και μουδιάσματα στα κάτω άκρα.

Συμπαθητικός Πόνος

Ο ακριβής μηχανισμός του είναι άγνωστος.

Πιθανότατα προκύπτει από υπερλειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος.

Βασικό χαρακτηριστικό του είναι η υπερευαισθησία στην περιοχή, το οίδημα και ο περιορισμός της κινητικότητας, ενώ παράλληλα παρατηρούνται αυτόνομες μεταβολές της θερμοκρασίας και της ερυθρότητας του σημείου.

Συμβουλεύοντας τον ασθενή στο φαρμακείο

Προκειμένου να αξιολογήσουμε και να εκτιμήσουμε τη σοβαρότητα της κατάστασης ενός ασθενούς που πονάει, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη το αντίκτυπο που έχει ο πόνος στην ψυχολογία του ασθενούς, καθώς επίσης και το κατά πόσο μπορεί να επηρεάζει την καθημερινότητά του.

Ιδιαίτερα στην περίπτωση χρόνιου πόνου, μπορεί να προκαλείται στον ασθενή έντονο και καθημερινό άγχος.

Καθότι ο πόνος μπορεί να συνδέεται με κάποια νόσο που δεν έχει διαγνωστεί ή με την επιδείνωση μιας νόσου που ήδη υπάρχει, ο ασθενής ανησυχεί για την κατάσταση της υγείας του.

Συχνά, προσπαθεί να κρύψει τον πόνο από το συγγενικό και εργασιακό του περιβάλλον, προκειμένου να μην φανεί αδύναμος, αλλά αυτό του δημιουργεί μια επιπλέον ανησυχία ότι δεν τον κατανοούν οι άνθρωποι που τον περιτριγυρίζουν.

Αντίστοιχα, αν το περιβάλλον του ασθενούς γνωρίζει για τη χρόνια παρουσία πόνου, δημιουργείται ένα γενικότερο κλίμα ανησυχίας που μπορεί να επιφορτίζει περαιτέρω τον ασθενή.

Όλοι οι πόνοι του κόσμου

Η παρουσία του πόνου έχει άμεση επίδραση στην ενεργητικότητα και την παραγωγικότητα του, τόσο στην προσωπική του ζωή, όσο και στην επαγγελματική.

Ο πόνος μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου του.

Ο ασθενής κλείνεται στον εαυτό του ή πολλές φορές χρειάζεται βοήθεια, προκειμένου να ανταποκριθεί στις καθημερινές του ανάγκες και υποχρεώσεις.

Είναι προφανές λοιπόν, ότι η ψυχολογία ενός ασθενούς που πονάει είναι ιδιαίτερα εύθραυστη.

Για τον λόγο αυτό, όταν ένας ασθενής, που παραπονείται ότι πονάει, φθάνει στο φαρμακείο, θα πρέπει να του δείξουμε κατανόηση και να του δώσουμε τον χρόνο να μας πει πως νιώθει, να περιγράψει τον πόνο και να προσδιορίσει το σημείο από το οποίο προέρχεται.

Αναγνωρίζοντας τον πόνο

Τα συμπτώματα του πόνου μπορεί να ποικίλουν σε ένταση και διάρκεια.

Ο πόνος κάθε ατόμου αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση και γι’ αυτό η αντιμετώπιση πρέπει να είναι εξατομικευμένη.

Για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε τον πόνο ενός ασθενούς, είναι πολύ χρήσιμο να του ζητήσουμε να βαθμολογήσει την ένταση του πόνου με μια κλίμακα από το 0 ως το 10.

Στη συνέχεια, για να αναγνωρίσουμε όσο γίνεται καλύτερα το είδος του πόνου, είναι απαραίτητο να υποβάλλουμε μερικές ερωτήσεις στον ασθενή όπως:

• Πού πονάτε;

• Πόσο έντονος είναι ο πόνος;

• Πώς είναι η αίσθηση του πόνου; (οξεία, διάχυτη, σταθερή, σαν σφυροκόπημα)

• Πώς αλλάζει ο πόνος στη διάρκεια της ημέρας;

• Πόσο έντονος είναι ο πόνος στην αποκορύφωσή του;

• Πόσο διαρκεί;

• Τί νιώθετε να σας ανακουφίζει από τον πόνο;

• Τί νομίζετε ότι επιδεινώνει τον πόνο;

• Πώς επηρεάζει την καθημερινότητά σας η παρουσία του πόνου;

• Έχετε δοκιμάσει να πάρετε κάποια φάρμακα και αν ναι ποια ήταν αυτά;

• Τα φάρμακα που πήρατε τί επίδραση είχαν στον πόνο;

Αντιμετώπιση πόνου

Στο φαρμακείο, δύσκολα μπορούμε να διαγνώσουμε με σιγουριά αν ο πόνος είναι αλγαισθητικός, νευροπαθητικός ή συμπαθητικός - άλλωστε αυτή είναι αρμοδιότητα του ιατρού.

Αυτό όμως που σίγουρα μπορούμε να κάνουμε, είναι να αναγνωρίσουμε και να διαχωρίσουμε έναν οξύ από έναν χρόνιο πόνο, να προτείνουμε θεραπεία και είτε να καταφέρουμε να τον αντιμετωπίσουμε, είτε να ανακουφίσουμε απλά τον ασθενή μέχρι να επισκεφθεί τον ιατρό του.

Όταν ο πόνος είναι οξύς και διαπεραστικός, μπορούμε συνήθως να τον αντιμετωπίσουμε με ήπια ή πιο δυνατά παυσίπονα, επιλέγοντας πάντα από την κατηγορία των ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.

Μόνο στην περίπτωση που ο πόνος δεν ανταποκρίνεται, μπορούμε να προτείνουμε κάποιο αντιφλεγμονώδες, αλλά πάντοτε δίνοντας τις σωστές οδηγίες.

• Επιθυμητό είναι, να ρωτήσουμε τον ασθενή αν έχει λάβει ξανά στο παρελθόν το ίδιο φάρμακο και αν αντιμετώπισε κάποιο πρόβλημα κατά τη λήψη του.

• Πριν το χορηγήσουμε ξανά, θα πρέπει να πάρουμε ένα μίνι ιστορικό από τον ασθενή, προκειμένου να διαπιστώσουμε αν μπορεί να το λάβει με ασφάλεια.

• Να διερευνήσουμε αν πάσχει από κάποια χρόνια νόσο, αν έχει ευαισθησία στο στομάχι, αν έχει υπέρταση ή αν λαμβάνει φάρμακα που θα μπορούσαν να αλληλεπιδρούν με τα αντιφλεγμονώδη.

• Να τονίζουμε πάντα τη μέγιστη ημερήσια δόση που μπορεί να λάβει ο ασθενής και να δίνουμε αναλυτικές οδηγίες για τον τρόπο λήψης.

• Δεν ξεχνάμε ποτέ να τονίσουμε στον ασθενή, ότι αν ο πόνος επιμείνει πάνω από λίγα εικοσιτετράωρα, θα πρέπει να επισκεφθεί τον ιατρό του.

Νάντια Ποσειδώνος, Φαρμακοποιός

Κατεβάστε τώρα το Application!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.