fbpx

Η Σωστή Διατροφή κατά την Εγκυμοσύνη

Οι θερμιδικές ανάγκες αυξάνονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Σε καμιά περίπτωση βέβαια τόσο όσο «για να τρώει για δύο» η έγκυος γυναίκα!

Η Σωστή Διατροφή κατά την Εγκυμοσύνη.

Γενικά, οι θρεπτικές ανάγκες των εγκύων γυναικών καλύπτονται από μια διατροφή πλούσια σε ποικιλία τροφών.

Η κατανομή υδατανθράκων-λιπιδίων-πρωτεϊνών είναι η ίδια με την κλασική διατροφή του ενήλικα.

Τα συμπληρώματα διατροφής είναι απαραίτητα μόνο σε περιπτώσεις ανεπάρκειας.

Ειδικές συστάσεις ωστόσο, έχουν δοθεί σχετικά με το φυλλικό οξύ και το ιώδιο.

Φυλλικό οξύ

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το ποσό του φυλλικού οξέος (βιταμίνη Β9) μειώνεται στο αίμα των γυναικών.

Η μείωση αυτή συνδέεται με τις ανάγκες του εμβρύου (σύνθεση νουκλεϊκών οξέων και αμινοξέων, κυτταρική διαίρεση κ.λπ.).

Οι ημερήσιες ποσότητες φυλλικού οξέος που λαμβάνονται από τη διατροφή (στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το κατσαρό λάχανο, το σπανάκι και το μπρόκολο, στα όσπρια, τα εσπεριδοειδή, το συκώτι, τη μαγιά μπύρας κ.λπ.) είναι συνήθως περίπου 300 μικρογραμμάρια ανά ημέρα.

Η πρόσληψη στην εγκυμοσύνη συνιστάται να είναι 400 μικρογραμμάρια ανά ημέρα.

Ανεπάρκεια σε φυλλικό οξύ μπορεί να υπάρχει ήδη στην έγκυο, ειδικά εάν τα αποθέματα φυλλικού οξέος στα πρώιμα στάδια της κύησης είναι χαμηλά, εξαιτίας παραγόντων όπως ο χαμηλός δείκτης μάζας σώματος (κάτω των 18), η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών, το κάπνισμα, η λήψη αντιεπιληπτικών φαρμάκων, αντισυλληπτικών κ.ά.

Αυτή η ανεπάρκεια φυλλικού οξέος μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εμβρύου, με επιπτώσεις όπως ανωμαλίες του νευρικού σωλήνα (δισχιδής ράχη, εγκεφαλοκήλη, ανεγκεφαλία), λαγόχειλο, συγγενείς καρδιακές ανωμαλίες, ανωμαλίες των άκρων και των ουροφόρων οδών.

Η ανάπτυξη του νευρικού σωλήνα ολοκληρώνεται κατά την τέταρτη εβδομάδα της κύησης, συχνά πριν η εγκυμοσύνη γίνει γνωστή.

Ως εκ τούτου, ένα συμπλήρωμα φυλλικού οξέος από 400 μικρογραμμάρια (ή 0,4 mg) ανά ημέρα, συνιστάται σε όλες τις γυναίκες που επιθυμούν να συλλάβουν, ένα μήνα πριν από την εγκυμοσύνη και κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων μηνών της κύησης, προκειμένου να αποτρέψει την εμφάνιση αυτών των δυσπλασιών.

Για τις γυναίκες με ιστορικό γενετικών ανωμαλιών στο πρώτο παιδί ή στο στενό οικογενειακό τους περιβάλλον, η δόση της βιταμίνης Β9 πρέπει να αυξηθεί σε 5 mg ανά ημέρα.

Για τις γυναίκες με ιστορικό γενετικών ανωμαλιών στο πρώτο παιδί ή στο στενό οικογενειακό τους περιβάλλον, η δόση της βιταμίνης Β9 πρέπει να αυξηθεί σε 5 mg ανά ημέρα.

Ανεπάρκεια ιωδίου

Το ιώδιο είναι απαραίτητο για την παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών.

Το πρώτο τρίμηνο της κύησης το έμβρυο χρησιμοποιεί τις θυρεοειδικές ορμόνες της μητέρας.

Ακόμη και μια μικρή έλλειψη ιωδίου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στη γέννηση και ανάπτυξη του εμβρύου, συμπεριλαμβανομένης της υπολειτουργίας του θυρεοειδούς του.

Συνεπώς, συνιστάται όλες οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες να λαμβάνουν ένα συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει ιώδιο 250 μικρογραμμάρια κάθε ημέρα.

Περίπου το 5% των γυναικών αναπτύσσουν υπολειτουργία του θυρεοειδούς (υποθυρεοειδισμός) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Αν αφεθεί χωρίς θεραπεία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού, καθώς και τον κίνδυνο το μωρό να αποκτήσει μαθησιακά και αναπτυξιακά προβλήματα.

Μπορεί επίσης να προκαλέσει χαλάρωση του πλακούντα στο εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας πριν τη γέννηση (αποκόλληση πλακούντα).

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αποκόλληση του πλακούντα μπορεί να είναι απειλητική για τη ζωή τόσο της μητέρας όσο και του μωρού.

Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχουν και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά κατά την εγκυμοσύνη και η έλλειψή τους θέτει σε κίνδυνο την έκβαση της κύησης και την υγεία του νεογνού.

Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται μερικές τέτοιες περιπτώσεις.

Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχουν και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά κατά την εγκυμοσύνη και η έλλειψή τους θέτει σε κίνδυνο την έκβαση της κύησης και την υγεία του νεογνού.

Αναλυτικότερα στην εγκυμοσύνη είναι απαραίτητα και τα παρακάτω συστατικά που καλό θα είναι, προκειμένου να εξασφαλίζεται η επάρκειά τους, να λαμβάνονται σε συμπληρώματα κατάλληλα για εγκύους.

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης πρέπει να λαμβάνονται τουλάχιστον 27 mg σιδήρου την ημέρα.

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την πρόληψη της αναιμίας και του πρόωρου τοκετού, καθώς και για την ομαλή ανάπτυξη του εμβρύου.

Ασβέστιο (1200-1500 mg ημερησίως).

Τα συμπληρώματα ασβεστίου βοηθούν στην ανάπτυξη των οστών του εμβρύου.

Η ποσότητα και ο τύπος του συμπληρώματος εξαρτάται από τον οργανισμό του κάθε ατόμου.

Συνηθίζεται να λαμβάνεται ως ανθρακικό ασβέστιο σε ταμπλέτες των 500 mg 2-3 φορές την ημέρα μαζί με τα γεύματα.

Αν η έγκυος λαμβάνει και συμπληρώματα σιδήρου, πρέπει να περάσουν τουλάχιστον 2 ώρες μετά τη λήψη για να πάρει το ασβέστιο, γιατί το ασβέστιο μπορεί να μειώσει την απορρόφηση του σιδήρου.

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες που έχουν υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν υψηλή πίεση αίματος και παίρνουν συμπληρώματα ασβεστίου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, έχουν λιγότερες πιθανότητες να πάσχουν από προεκλαμψία σε σύγκριση με εκείνες που δεν έχουν πάρει συμπληρώματα.

Εντούτοις, είχαν μικρό όφελος οι γυναίκες που δεν διέτρεχαν μεγάλο κίνδυνο.

Επίσης, προτείνεται να αποφεύγεται η κατανάλωση αλμυρών πρωτεϊνούχων τροφίμων, καθώς και το τσάι ή ο καφές, μιας και αυτά εμποδίζουν την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό.

Τέλος, τα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι επίσης σημαντικά για την ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος των εμβρύων, πριν και μετά τη γέννησή τους.

Για την απορρόφηση του ασβεστίου, αλλά και του φωσφόρου, σημαντική είναι η βιταμίνη D (συμπλήρωμα βιταμίνης D, 10μg την ημέρα).

Τέλος, τα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι επίσης σημαντικά για την ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος των εμβρύων, πριν και μετά τη γέννησή τους.

Σε κάθε περίπτωση τα συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων προσφέρουν ασφάλεια σε μια έγκυο γυναίκα, ώστε να είναι σε θέση να ικανοποιήσει τις θρεπτικές της ανάγκες.

Παχυσαρκία και κίνδυνοι κατά την κύηση

Σε μία γυναίκα που είναι υπέρβαρη αυξάνεται ο κίνδυνος να παρουσιάσει κατά την εγκυμοσύνη διαβήτη ή υπέρταση.

Εάν ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) είναι πάνω από 30, η πιθανότητα να παρουσιάσει υπέρταση στην κύηση αυξάνεται κατά ένα συντελεστή 6-8.

Όσον αφορά τον διαβήτη κύησης, ο κίνδυνος εμφάνισής του αυξάνεται κατά ένα συντελεστή έως 7, που έχει σαν αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες αποβολής 3-4 φορές.

Εφόσον η απώλεια βάρους δεν συστήνεται σε καμία περίπτωση στην περίοδο της εγκυμοσύνης, η γυναίκα που επιθυμεί τη σύλληψη πρέπει να φτάσει το επιθυμητό βάρος και να το συντηρήσει έως και ένα τρίμηνο πριν τη σύλληψη.

Κίνδυνοι από χαμηλό BMI

Στις γυναίκες που έχουν δείκτη μάζας σώματος χαμηλότερο από 20, ο κίνδυνος να εμφανιστεί ανεπάρκεια σε θρεπτικά συστατικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι μεγαλύτερος.

Συστήνεται λοιπόν στις λιποβαρείς γυναίκες να προσπαθήσουν να ακολουθήσουν μία ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε θρεπτικά στοιχεία, έτσι ώστε να εξασφαλίσουν με τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής (βιταμίνες και μέταλλα) την επάρκεια σε θρεπτικά συστατικά καθ’ όλη τη διάρκεια της κύησης.

Όσον αφορά τον διαβήτη κύησης, ο κίνδυνος εμφάνισής του αυξάνεται κατά ένα συντελεστή έως 7, που έχει σαν αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες αποβολής 3-4 φορές.

Οι συμβουλές κλειδιά πριν την κύηση:

- Συστήνεται η λήψη συμπληρωμάτων φυλλικού οξέος ένα μήνα πριν από τη σύλληψη και τους δύο πρώτους μήνες της κύησης.

- Σύμφωνα με τις συστάσεις της ΠΟΥ συνιστάται η λήψη ιωδίου σε δόση 100 mcg / ημέρα σε όλες τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας (15-45 ετών) και σε δόση 200 mcg / ημέρα κατά τους πρώτους μήνες της κύησης.

- Κρίνεται σκόπιμη η διαιτητική αγωγή των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας τόσο πριν όσο και μετά τη σύλληψη, έτσι ώστε να εφοδιαστούν με το σύνολο όλων των απαραίτητων διατροφικών οδηγιών και να ξεκινήσουν τη διαδικασία υιοθέτησης των υγιεινών διαιτητικών τακτικών που θα τους εξασφαλίσουν μία φυσιολογική εγκυμοσύνη, έναν ομαλό τοκετό και ένα υγιές βρέφος.

- Η γυναίκα πρέπει να φτάσει στο ιδανικό γι' αυτή βάρος πριν τη σύλληψη, εφόσον σε καμία περίπτωση δεν προτείνεται η απώλεια βάρους κατά την κύηση.

- Πρέπει επίσης να λαμβάνεται ειδική μέριμνα ώστε να εντοπίζονται και να διορθώνονται όλες οι διατροφικές ανεπάρκειες πριν τη σύλληψη.

Οι κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να αποκαλύψουν την ανεπάρκεια του σώματος σε απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία, τα οποία θα αντιμετωπιστούν με τις αντίστοιχες υγιεινοδιαιτητικές προσαρμογές και τα κατάλληλα συμπληρώματα διατροφής.

Επίσης συχνές κατά την εγκυμοσύνη είναι και οι πεπτικές διαταραχές.

Οι συμβουλές μας

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι μία κατάσταση συχνή κατά την εγκυμοσύνη, όπου το όξινο γαστρικό περιεχόμενο επιστρέφει (παλινδρομεί) στον οισοφάγο.

Συνέπεια αυτού είναι η πρόκληση συμπτωμάτων, όπως o οπισθοστερνικός καύσος (αίσθημα καούρας που ανεβαίνει από το στομάχι προς τον λαιμό), ερυγές (ρεψίματα) και αναγωγές.

Στην έγκυο που εμφανίζει τα παραπάνω συμπτώματα, συνιστούμε μετά το φαγητό να διατηρεί για λίγη ώρα καθιστή θέση, να κοιμάται με υπερυψωμένο το πάνω μέρος του σώματος, για παράδειγμα να ανασηκώνει το κεφάλι με ένα ψηλότερο μαξιλάρι, να επιδιώκει η διατροφή της να περιλαμβάνει περισσότερα μικρά γεύματα (6 την ημέρα) και να μην τρώει ποτέ πριν την κατάκλιση.

Οι ναυτίες είναι επίσης συχνές τους 3 πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης, ενώ σταματούν μετά τη 16-20η εβδομάδα. Μια ομοιοπαθητική αγωγή εδώ θα μπορούσε να βοηθήσει.

Τέλος, συχνή κατά την κύηση είναι και η δυσκοιλιότητα, η οποία οφείλεται στις ορμονολογικές μεταβολές που επιφέρει η εγκυμοσύνη, την καθυστερημένη προώθηση των τροφών από το πεπτικό σύστημα, η οποία επιπλέον επιδεινώνεται από τη λήψη των συμπληρωμάτων σιδήρου και ασβεστίου.

Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών καθώς και άλλων τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες όπως δημητριακά και ψωμί ολικής αλέσεως, ανακουφίζει αισθητά.

Η επαρκής ενυδάτωση του οργανισμού (τουλάχιστον 2 lt νερό ημερησίως) και η ήπια άσκηση επίσης βοηθούν στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας.

Αν ωστόσο το σύμπτωμα επιμένει, μπορούμε να συστήσουμε ένα προϊόν κατά της δυσκοιλιότητας εμπλουτισμένο σε φυτικές ίνες.

Πέννυ Λαζογεώργου, Φαρμακοποιός, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, με Μεταπτυχιακή Ειδίκευση στη Διοίκηση Μονάδων Υγείας
www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.