Ο Διάλογος με τον Ασθενή με Αλλεργική Ρινίτιδα

Η αλλεργική ρινίτιδα αφορά στο 25% του γενικού πληθυσμού.

Είναι το αποτέλεσμα της ευαισθητοποίησης του οργανισμού σε ουσίες οι οποίες καλούνται αεροαλλεργιογόνα.

Μπορεί να είναι εποχιακή, μόνο την άνοιξη, ή ολοετής.

Ο Διάλογος με τον Ασθενή με Αλλεργική Ρινίτιδα

Η αλλεργική ρινίτιδα αποτελεί την κλινική έκφραση μιας υπερβολικής και λάθους απάντησης του ανοσοποιητικού συστήματος, έναντι «αβλαβών» ουσιών που αναγνωρίζονται ως non self, με αποτέλεσμα την παραγωγή αντισωμάτων IgE (ανοσοσφαιρίνες Ε).

Όσο εξελίσσεται το φαινόμενο αυτό, ο ασθενής δεν εκδηλώνει συμπτώματα.

Στη συνέχεια, μεταπίπτει από τη φάση της ατοπίας σε αυτή της αλλεργίας, με αποτέλεσμα τα αλλεργιογόνα να οδηγούν πλέον στην παραγωγή των αντισωμάτων και στην απελευθέρωση ισταμίνης, προσταγλανδινών και άλλων προφλεγμονωδών παραγόντων.

Ας επισημάνουμε κάποια συχνά περιστατικά του πάγκου, τον διάλογο με τον ασθενή και πως πρέπει να τον συμβουλέψουμε στο φαρμακείο.

1η Περίπτωση

Άνδρας 30 ετών: « Η μύτη μου «τρέχει» θα μπορούσατε να μου δώσετε κάτι για να σταματήσει;»

Ο Φαρμακοποιός: «Φτερνίζεστε συχνά; Αισθάνεστε να δακρύζουν τα μάτια σας; Μήπως σας φαγουρίζει η μύτη και ο λαιμός σας;» και «Έχετε πυρετό;», είναι μερικές ερωτήσεις που σας επιτρέπουν να κάνετε τη διαφορική διάγνωση από την ρινοφαρυγγίτιδα.

«Ναι! Φτερνίζομαι και με τρώει η μύτη μου. Τα μάτια μου τρέχουν συνεχώς και ο λαιμός με γρατζουνάει.»

Ο Φαρμακοποιός: «Είναι η πρώτη φορά που σας συμβαίνει;» , «Έχετε επισκεφτεί ήδη έναν γιατρό;», «Έχετε παράλληλα και άσθμα;».

Κάποια συμπτώματα θέλουν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς είναι εύκολη η σύγχυση της αλλεργικής ρινίτιδας με άλλες παθήσεις, όπως π.χ. με το κοινό κρυολόγημα.

Το συνάχι είναι σύμπτωμα τόσο του κρυολογήματος, όσο και των αλλεργιών, αλλά αν δώσετε προσοχή στις λεπτομέρειες μπορεί να βρείτε τις διαφορές που έχουν στην πυκνότητα και στο χρώμα των υγρών της μύτης.

Οι αλλεργίες και τα πρώιμα στάδια του κρυολογήματος παράγουν διάφανα και αραιά υγρά.

Αν όμως παρατηρήσουμε ότι αυτά μετατρέπονται σε κίτρινα ή πράσινα και πιο παχύρρευστα, αυτό αποτελεί δείγμα λοίμωξης.

Αν εκδηλωθεί πονοκέφαλος και πόνοι σε όλο το σώμα, πρόκειται, κατά πάσα πιθανότητα, για γρίπη με συμπτώματα κρυολογήματος.

Όσο για τον λαιμό, αν πονάει, σημαίνει ότι πρόκειται για κρυολόγημα , ενώ αν νιώθουμε φαγούρα, μάλλον είναι αλλεργία.

2η Περίπτωση

Άνδρας 55 ετών: «Η μύτη μου έχει βουλώσει τελείως. Τι να κάνω;»

Ο Φαρμακοποιός: «Εάν θυμάμαι καλά εσείς δεν κάνετε συστηματική χρήση αποσυμφορητικού σπρέι;»

Δυστυχώς, οι περιπτώσεις της χρόνιας φαρμακευτικής ρινίτιδας είναι συχνές.

Η φαρμακογενής ρινίτιδα είναι μια κατάσταση που προκαλείται από την κατάχρηση ρινικών αποσυμφορητικών.

Η παρατεταμένη χρήση τοπικών αποσυμφορητικών προκαλεί αντιδραστική αγγειοδιαστολή των ρινικών αρτηριολίων, οδηγώντας σε περαιτέρω ρινική συμφόρηση.

Σε αυτή την περίπτωση, προτρέπουμε τον ασθενή να διακόψει τη χρήση του σπρέι και να το αντικαταστήσει με φυσικό αποσυμφορητικό.

Ο Φαρμακοποιός: «Παίρνετε κάποια φαρμακευτική αγωγή;»

Άλλα φάρμακα που έχουν ενοχοποιηθεί για αυτή την παρενέργεια είναι οι β blockers , τα αντιψυχωτικά και οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 (σιλδεναφίλη, ταδαλαφίλη).

Συστήστε τις ρινικές πλύσεις με υπέρτονο θαλασσινό νερό.

Τα ισότονα διαλύματα είναι κατάλληλα για τον καθαρισμό των ρινικών κοιλοτήτων και δεν έχουν αποσυμφορητική δράση στη βουλωμένη μύτη, διότι περιέχουν την ίδια συγκέντρωση σε NaCl (0,9%) με τους ρινικούς ιστούς.

Αντίθετα, τα υπέρτονα διαλύματα αποσυμφορούν τη βουλωμένη μύτη, λόγω της μεγαλύτερης συγκέντρωσής τους σε NaCl σε σχέση με τους ρινικούς ιστούς και θεωρούνται φυσικά αποσυμφορητικά, ενώ παράλληλα καθαρίζουν τη ρινική κοιλότητα και δεν προκαλούν καμία παρενέργεια.

Ο Διάλογος με τον Ασθενή με Αλλεργική Ρινίτιδα 1

3η Περίπτωση

Έγκυος 29 ετών: «Έχω μπούκωμα στη μύτη και δυσκολεύομαι να κοιμηθώ το βράδυ.»

Ο Φαρμακοποιός: «Σε ποιόν μήνα της εγκυμοσύνης σας είστε;»

«Στον 2ο μήνα»

Πιθανόν πρόκειται για μία μη αλλεργικής αιτιολογίας ρινίτιδα, που προκαλείται από περισσότερους από έναν παράγοντες και εκδηλώνεται σε 1 στις 5 έγκυες γυναίκες.

Ονομάζεται ορμονική ρινίτιδα, λόγω της υπεροιστρογοναιμίας, εξαιτίας της οποίας παρουσιάζεται στο πρώτο τρίμηνο της κύησης, συνεχίζεται κατά τη διάρκειά της και υποχωρεί μετά τον τοκετό.

Παρόμοιες καταστάσεις ορμονικής απορρύθμισης και συνοδού ρινίτιδας περιλαμβάνουν την εμμηνόπαυση, την εφηβεία, τη χρήση αντισυλληπτικών και τον υποθυρεοειδισμό.

H ρινίτιδα στην κύηση προκαλείται από αυξημένη καρδιακή παροχή και υπεραιμία στα πολλαπλά μικρά αγγεία της μύτης, με υπερτροφία του βλεννογόνου.

Επίσης, τα οιστρογόνα προκαλούν μέσω νευρικών ρυθμίσεων, αυξημένη παραγωγή και έκκριση βλέννας και η προγεστερόνη ευνοεί τη συμπύκνωση της βλέννας, καθιστώντας την πιο παχύρρευστη.

Τα συμπτώματα της ρινίτιδας της κύησης περιλαμβάνουν κυρίως ρινική καταρροή και ρινική συμφόρηση, που επιδεινώνεται κυρίως με την κατάκλιση.

Αν τα συμπτώματα επιμένουν, οφείλουμε να παραπέμψουμε την έγκυο γυναίκα στον γυναικολόγο της.

4η Περίπτωση

Γυναίκα 65 ετών: «Θα ήθελα ένα χάπι για την καταρροή»

Ο Φαρμακοποιός: «Θα ήθελα να μου πείτε κάποιες λεπτομέρειες ακόμα. Έχετε κάποια χρόνια πάθηση; Παίρνετε κάποια αγωγή;»

«Ναι, παίρνω χάπι για τον θυρεοειδή και την πίεση. Μια φίλη μου πήρε το ..... (ΟΤC με ψευδοεφεδρίνη) και έγινε καλύτερα. Κάνει και για μένα;»

Ο Φαρμακοποιός: «Εφόσον έχετε μόνο καταρροή δεν χρειάζεται να πάρετε το σκεύασμα της φίλης σας. Ένα απλό αντισταμινικό για τη μύτη είναι ότι καλύτερο για σας.»

Η ψευδοεφεδρίνη που περιέχεται σε αυτά τα OTC σκευάσματα χρησιμοποιείται ως αντικαταρροϊκό, επειδή συρρικνώνει τα αιμοφόρα αγγεία στη μύτη και μειώνει τη συμφόρηση.

Σε γενικές γραμμές, η ψευδοεφεδρίνη δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία του χρήστη.

Ωστόσο, όταν λαμβάνεται ταυτόχρονα με πολλά over-the -counter φάρμακα για βήχα και κρυολόγημα, είτε σε συνδυασμό με συνταγογραφούμενα φάρμακα (τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, θυροξίνη, καφεΐνη) μπορεί να έχει ανεπιθύμητες ενέργειες, διότι προκαλεί αγγειοσυστολή που επηρεάζει όλα τα αγγεία, όχι μόνο της μύτης.

Γενικά, η ψευδοεφεδρίνη δεν ενδείκνυται σε ασθενείς πάνω από 65 ετών, σε παιδιά κάτω των 12 ετών και σε ασθενείς με καρδιολογικά προβλήματα.

Συμβουλές

• Είναι σημαντικό να εντοπίσουμε το αλλεργιογόνο που προκαλεί την αλλεργική ρινίτιδα και να περιορίσουμε την έκθεση σε αυτό.

• Αν μένετε σε περιοχή όπου η γύρη είναι έντονη, προσπαθήστε να κρατήσετε κλειστά τα παράθυρα στο σπίτι και το αυτοκίνητο.

• Χρησιμοποιείστε ακαρεοκτόνα σπρέι και προσπαθήστε να ξεσκονίζετε συχνά την κρεβατοκάμαρά σας και κυρίως το στρώμα.

• Η κατανάλωση σε μεγαλύτερες δόσεις της βιταμίνης C (1000-3000mg) εμποδίζει την αρχική παραγωγή της ισταμίνης.

• Κάντε τακτικά συντήρηση και καθαρισμό στα κλιματιστικά.

Άννα Μαρία Χοσάδα, Φαρμακοποιός με εξειδίκευση στην Οργάνωση και Διοίκηση Μονάδων Υγείας

Κατεβάστε τώρα το Application!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.