fbpx

Με Στόχο τη Συμμόρφωση του Ασθενή

Δεν αρκεί να επισημαίνουμε μόνο τις δοσολογίες στον ασθενή για να τον κινητοποιήσουμε να πάρει σωστά τα φάρμακά του.

Μερικές συμβουλές απαραίτητες για τον ρόλο σας στη σωστή συμμόρφωση του στη θεραπεία.

Υπολογίζεται ότι οι μισοί από τους χρόνιους ασθενείς δεν ακολουθούν πιστά τη θεραπεία τους για μακρύ χρονικό διάστημα.

Υπολογίζεται ότι οι μισοί από τους χρόνιους ασθενείς δεν ακολουθούν πιστά τη θεραπεία τους για μακρύ χρονικό διάστημα.

Εξ' άλλου όλες οι σχετικές έρευνες σε όποιες χώρες και αν έγιναν το επιβεβαιώνουν.

Η μη συμμόρφωση στη θεραπεία είναι μια φυσιολογική συμπεριφορά από μέρους του ασθενή, ενώ η συμμόρφωση απαιτεί προσπάθεια, για τον απλό λόγο που οι άνθρωποι δύσκολα δίνουν προτεραιότητα στο μέλλον.

Έχουμε όλοι τη τάση να προτιμάμε το βραχυπρόθεσμο.

Πώς θέλουμε λοιπόν ένα άτομο που δεν γνωρίζει το αύριο, να πάρει σωστά π.χ. τα χάπια για τον διαβήτη του, για να αποτρέψει μια επιπλοκή που θα γίνει μετά από 10 χρόνια;

Όσο μια πάθηση είναι «σιωπηλή», χωρίς άμεσα εμφανή συμπτώματα, τόσο προκαλεί μια αναρχική θεραπευτική αγωγή από μέρους του ασθενή.

Αυτοί μάλιστα που είναι στις ομάδες πρώτης γραμμής σε τέτοιες συμπεριφορές, είναι κυρίως οι διαβητικοί, οι υπερτασικοί, οι ασθματικοί και αυτοί που πάσχουν από στεφανιαία νόσο.

Ακόμη και αυτοί που έχουν κάνει μεταμόσχευση καρδιάς ή νεφρών δεν εξαιρούνται από τέτοιου είδους συμπεριφορές.

Η συμμόρφωση στη θεραπεία είναι πιο σημαντική από την πρόοδο στην ιατρική.

Δυστυχώς καμιά καμπάνια δημόσιας υγείας δεν έχει γίνει από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς, ίσως γιατί βραχυπρόθεσμα, η μη συμμόρφωση τους ευνοεί στο πρόγραμμα τους για τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης!

Η «μπάλα λοιπόν παίζει» στο πεδίο των επαγγελματιών υγείας, μέσα όμως από ένα εθνικό σύστημα υγείας, όπου η επίσκεψη στο γιατρό διαρκεί συνήθως μόνο ελάχιστα λεπτά και όπου δεν υπάρχει η πρακτική της «συμφωνίας» με τον ασθενή για τη σωστή ακολουθία της αγωγής.

Δεν υπάρχει βέβαια κάποια μελέτη για το κόστος στη δημόσια υγεία της μη συμμόρφωσης στη θεραπεία αυτών των ασθενών, αλλά σίγουρα το μέγεθος θα πρέπει να είναι μεγάλο, σε τέτοιο βαθμό που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας σε μια σχετική του έκθεση, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου:

«Η αντιμετώπιση του προβλήματος της μη συμμόρφωσης στη θεραπεία θα ήταν πιο σημαντική από οποιαδήποτε πρόοδο στην ιατρική».

Από την άλλη, ο φαρμακοποιός του φαρμακείου δίνει οδηγίες για τη σωστή χρήση του φαρμάκου, αλλά καμιά μελέτη δεν έδειξε το πόσο συμμετέχει, αυτή η αναμφισβήτητα απαραίτητη πρακτική, στη συμμόρφωση στη θεραπεία.

Η συμμόρφωση ως σημαντικό εργαλείο απόδοσης στον τζίρο

Σήμερα σε ένα περιβάλλον κρίσης στην όλη διακίνηση του φαρμάκου, μήπως θα πρέπει να αρχίσει ένα ενδιαφέρον για τη συμμόρφωση και από τη πλευρά της βιομηχανίας, αλλά και από την πλευρά των φαρμακοποιών, που μεταφράζεται εκτός από το όφελος στη δημόσια υγεία και σε μια μη ευκαταφρόνητη απώλεια στον τζίρο τους;

 Οι απώλειες στον τζίρο για το φαρμακείο.

Στη Δυτική Ευρώπη ήδη ξεκίνησαν μερικές φαρμακευτικές εταιρείες να εφαρμόζουν με δικά τους τμήματα επιστημονικών συνεργατών, ειδικά για τα φαρμακεία, προγράμματα παρακολούθησης ασθενών με στόχο να ευαισθητοποιήσουν την ομάδα του φαρμακείου στον ρόλο της για τη συμμόρφωση στη θεραπεία σχετικά με τα φάρμακά τους.

Τα βοηθήματα που χρησιμοποιούν είναι συνήθως:

Ενημερωτικά έντυπα για τον ασθενή πάνω στην πάθηση, αναφορές στις επιπλοκές της και στη σημασία της συμμόρφωσης, έντυπα καθοδήγησης του φαρμακοποιού ή του βοηθού για την όλη διαδικασία της προσέγγισης του ασθενή, φύλλα παρακολούθησης ασθενούς... αλλά και σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές.

Όλα αυτά τα εργαλεία χρειάζονται για να εξοικονομηθεί χρόνος κατά την επικοινωνία με τον ασθενή, αλλά και για να γίνουν από τη μεριά του πιο συνειδητά τα οφέλη της συμμόρφωσης.

Η θεραπευτική επιμόρφωση, μια ανθρωπιστική προσέγγιση

Η θεραπευτική επιμόρφωση είναι ένα στοιχείο που διευκολύνει τη συμμόρφωση.

Στον πάγκο ο φαρμακοποιός θα πρέπει να εξατομικεύσει τη λεκτική του επικοινωνία και τα μηνύματά του και να σιγουρευτεί ότι έγινε καλά κατανοητός.

Για να το πετύχει, θα πρέπει να δημιουργήσει γραπτά ερωτηματολόγια σε κάθε χρόνια πάθηση (τουλάχιστον σε 4-5 παθήσεις από τις πιο συχνές).

Η ιδέα έγκειται στο να δημιουργήσουμε τη διάθεση στον ασθενή να φροντίσει τον εαυτό του, χωρίς φυσικά να γίνουμε αδιάκριτοι και πιεστικοί.

Παράδειγμα:

Να αποφύγουμε να θέσουμε την ερώτηση «Παίρνετε σωστά και τακτικά τα φάρμακά σας;» γιατί προκαλεί συστηματικά μια θετική απάντηση.

Είναι καλύτερα να χρησιμοποιήσετε μια έκφραση που υποδηλώνει ότι νοιάζεστε γι’ αυτόν του τύπου «θα ήθελα να ξέρω αν παίρνετε σωστά τα φάρμακά σας γιατί αυτό είναι πολύ σημαντικό για την υγεία σας τώρα, αλλά και στο μέλλον».

Η θεραπευτική επιμόρφωση του ασθενή είναι μια ανθρωπιστική προσέγγιση που απαιτεί εν-συναίσθηση!

Αξίζει λοιπόν τον κόπο να αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να δώσουμε τις απαραίτητες πληροφορίες για τη λήψη των φαρμάκων, τη διάρκεια θεραπείας και την ανάγκη επανάληψης της σε συνεχή βάση, τονίζοντας τα οφέλη της μακρόχρονης αγωγής.

Για μερικούς μάλιστα ασθενείς που παίρνουν πολλά φάρμακα, χρειάζεται ένα ημερήσιο πλάνο λήψεων και φυσικά μπορείτε να προτείνετε μια ειδική θήκη δισκίων.

Παράλληλα χρειάζεται να τους διαβεβαιώσουμε ότι είμαστε στη διάθεση τους για οποιαδήποτε απορία ή αναφορά ανεπιθύμητης ενέργειας.

Από τη συμμόρφωση στη διαχείριση υγείας

Ας μην γελιόμαστε όμως. Ένα άτομο δεν γίνεται επιμελής με τη θεραπεία του από τη μια ημέρα στην άλλη, ακόμη και αν του αντιπαραθέσουμε λύσεις στα ποικίλα αίτια αυτής της συμπεριφοράς του.

Ένα άτομο δεν γίνεται επιμελής με τη θεραπεία του από τη μια ημέρα στην άλλη, ακόμη και αν του αντιπαραθέσουμε λύσεις στα ποικίλα αίτια αυτής της συμπεριφοράς του.

Οι αιτίες της μη συμμόρφωσης

Προσωπικοί παράγοντες

- Έλλειψη γνώσης πάνω στην ασθένεια ή άρνηση της πάθησής του,

- Άγνοια ή άρνηση των συνεπειών λόγω της μη σωστής θεραπείας,

- Αίσθημα αναποτελεσματικότητας της θεραπείας,

- Αρνητικές γνώμες των ατόμων του περιβάλλοντος του, έλλειψη ενθάρρυνσης από μέρους των,

- Μειωμένη πνευματική ικανότητα και

- Γλωσσολογικές δυσκολίες.

Παράγοντες σχέσεων με τους επαγγελματίες υγείας

- Ανεπαρκής ιατρική παρακολούθηση,

- Έλλειψη κατάλληλων καταγεγραμμένων επεξηγήσεων,

- Δύσκολες σχέσεις με τον επαγγελματία υγείας και

- Μη συγκατάθεση του ασθενή στην όλη διαδικασία της αγωγής.

Παράγοντες που συνδέονται με τη θεραπεία

- Πολύπλοκο θεραπευτικό σχήμα ή πολλές δόσεις την ημέρα,

- Μεγάλη διάρκεια θεραπείας και

- Ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η συμμόρφωση του ασθενή εξαρτάται κυρίως από την κινητοποίησή του.

Η όλη διαδικασία προσομοιάζει με αυτήν της απόφασης για τη διακοπή του καπνίσματος. Περιλαμβάνει διάφορα στάδια:

Προσχεδιασμός, σχεδιασμός και απόφαση δράσης.

Ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας και κυρίως του φαρμακοποιού, εντοπίζεται στην βοήθεια προς τον ασθενή να ξεπεράσει γρήγορα τα προηγούμενα ανασταλτικά στάδια, να περάσει γρήγορα στην απόφαση δράσης και να αποφύγει τις «υποτροπές».

Οι απαραίτητες ενέργειες; Πληροφόρηση για την πάθηση και τις επιπλοκές της, θεραπευτική επιμόρφωση σε δύσκολες περιπτώσεις και γενικές συμβουλές για την πάθησή του.

Είναι δεδομένο ότι μια απλή πληροφόρηση για τις δοσολογίες δεν αρκεί.

«Η μη συμμόρφωση είναι μια φυσική συμπεριφορά και η συμμόρφωση απαιτεί μια προσπάθεια»

Βέβαια η τελική απόφαση θα παρθεί μόνο από τον ασθενή.

Μιλώντας για συμμόρφωση στη θεραπεία, τα τελευταία χρόνια δημιουργήθηκε ένα νέος όρος αυτός της «διαχείρισης της υγείας» από μέρους του ασθενή

Στην Ελλάδα αρχίζουμε τώρα να διαισθανόμαστε την αναγκαιότητα του διαλόγου με τον πελάτη.

Αλήθεια πόσοι φαρμακοποιοί είναι ευαισθητοποιημένοι;

Πόπη Χαραμή, Φαρμακοποιός
Χαραμή ΑΕ
www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.