fbpx

Νέες Απαιτήσεις, Νέες υπηρεσίες

Το εξωτερικό περιβάλλον επιβάλει την αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του φαρμακείου.

Νέες υπηρεσίες πλέον σηματοδοτούν τον επιστημονικό ρόλο του σύγχρονου φαρμακοποιού.

Στόχοι του συστήματος υγείας μιας χώρας είναι η διατήρηση και η προαγωγή της υγείας των πολιτών, η οικονομική τους προστασία και η ικανοποίησή τους σχετικά με τις παρεχόμενες υπηρεσίες.

Για την επίτευξη αυτών των στόχων απαιτείται η παροχή αποτελεσματικών και αποδοτικών υπηρεσιών σε όλους τους πολίτες.

Αυτό όμως εξαρτάται από τις βασικές δομές ενός συστήματος, οι οποίες είναι η οργάνωσή του, η χρηματοδότησή του, η κατανομή των πόρων και η επιλογή των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Γι’ αυτό, η διαμόρφωσή τους πρέπει να γίνεται κατά τέτοιον τρόπο ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι και οι σκοποί του συστήματος υγείας.

Το εξωτερικό περιβάλλον επιβάλει την αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του φαρμακείου.

Ο δυναμικός χαρακτήρας του συστήματος υγείας

Από το παραπάνω σχεδιάγραμμα γίνεται κατανοητή η πολυπλοκότητα του συστήματος υγείας, όχι όμως και ο δυναμικός του χαρακτήρας.

Το σύστημα υγείας δεν είναι απομονωμένο, επηρεάζεται από διάφορους εξωτερικούς παράγοντες.

Το δημογραφικό πρόβλημα, η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, η ύπαρξη πολλών χρόνιων και μη μεταδοτικών παθήσεων, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, οι συνεχώς αυξανόμενες δαπάνες, η οικονομική κρίση, η ανεργία, και οι προσδοκίες του κόσμου δημιουργούν νέα δεδομένα, νέες συνθήκες και απαιτήσεις στις οποίες καλείται να προσαρμοστεί το σύστημα υγείας για να πετύχει τους στόχους του.

Νέες απαιτήσεις, νέες υπηρεσίες

Το κοινοτικό φαρμακείο είναι μέρος της οργανωτικής δομής του συστήματος υγείας, και πιο συγκεκριμένα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

Ο ρόλος του, επομένως, θα πρέπει να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της εποχής.

Πιο συγκεκριμένα, το κοινοτικό φαρμακείο εξυπηρετεί καθημερινά θέματα υγείας ικανού αριθμού πολιτών-ασθενών, επειδή η πρόσβαση σε αυτό είναι εύκολη, και πάντοτε υπάρχει ένας επιστήμονας υγείας σε αυτό.

Όμως, ο ρόλος του φαρμακοποιού δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην εκτέλεση της συνταγής.

Για να αντεπεξέλθει στις νέες απαιτήσεις, είναι απαραίτητο να διαμορφωθούν νέες υπηρεσίες που θα συμβάλλουν στον έλεγχο και την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής, στη μείωση των ανεπιθύμητων ενεργειών, στην εκπαίδευση των ασθενών και στη συμμόρφωσή τους, όπως σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τον PGEU, οι υπηρεσίες του φαρμακείου μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε τρεις ομάδες:

Απαραίτητες υπηρεσίες:

Αυτές αποτελούν τον βασικό κορμό των υπηρεσιών και θα πρέπει να παρέχονται από όλα τα φαρμακεία.

Σε αυτή την ομάδα ανήκουν η εκτέλεση των συνταγών, η ανακύκλωση των φαρμάκων, η εκτέλεση των επαναλαμβανόμενων συνταγών, η προώθηση των πιο σοβαρών περιστατικών στον κατάλληλο γιατρό, η καταγραφή των ανεπιθύμητων ενεργειών, η καταγραφή των προβλημάτων ποιότητας των φαρμάκων και η παροχή συμβουλής κατά την εκτέλεση της συνταγής.

Προχωρημένες υπηρεσίες:

Για την εφαρμογή αυτών των υπηρεσιών, ο φαρμακοποιός, εκτός από τη βασική εκπαίδευση, θα πρέπει να ενημερώνεται συνεχώς για όλες τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις.

Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν η φαρμακοθεραπευτική ανασκόπηση, η φαρμακοθεραπευτική συμμόρφωση και η παροχή πρώτων βοηθειών.

Εξειδικευμένες υπηρεσίες:

Με αυτές τις υπηρεσίες, ο κοινοτικός φαρμακοποιός παρακολουθεί την αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής αγωγής των ασθενών με χρόνιες παθήσεις, βοηθάει τους ασθενείς που επιθυμούν να διακόψουν το κάπνισμα και προωθεί ενέργειες που συμβάλλουν στην προαγωγή της υγείας.

Ο ρόλος του φαρμακοποιού δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην εκτέλεση της συνταγής.

Στο επίκεντρο η συμμόρφωση με την θεραπευτική αγωγή

Μέσω των παραπάνω υπηρεσιών, ο κοινοτικός φαρμακοποιός συμβάλλει στην εξοικονόμηση πόρων για το σύστημα υγείας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Πιο συγκεκριμένα, η ορθή εκτέλεση των συνταγών και ο έλεγχος της φαρμακευτικής αγωγής, αποτελούν τις κυριότερες δραστηριότητες του σύγχρονου κοινοτικού φαρμακοποιού.

Αν και στην ουσία, αποτελούν απλές διαδικασίες, τα οφέλη τους είναι τεράστια όταν πραγματοποιούνται ορθά.

Μειώνονται τα ποσοστά εμφάνισης κάποιας ανεπιθύμητης ενέργειας και αυξάνεται σημαντικά η συμμόρφωση των ασθενών.

Παράλληλα, αυξάνεται η επισκεψιμότητα του φαρμακείου και αναπτύσσει μια άλλη σχέση με τον ασθενή-πελάτη, η οποία τον διαφοροποιεί σημαντικά από τους άλλους επιστήμονες υγείας.

Επιπρόσθετα, το σύστημα υγείας μειώνει σημαντικά τους πόρους για την αντιμετώπιση μιας ανεπιθύμητης ενέργειας και ο ασθενής δεν σπαταλά επιπλέον χρήματα από την τσέπη του για να βελτιώσει ή και να διατηρήσει την υγεία του.

Έχει υπολογιστεί σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ότι μόνο το 50% των ασθενών με χρόνιες παθήσεις στις ανεπτυγμένες χώρες συμμορφώνονται πλήρως με τη φαρμακευτική αγωγή.

Αυτό έχει ως συνέπεια να πολλαπλασιάζονται οι επισκέψεις στους γιατρούς καθώς και τα έξοδα της φροντίδας υγείας κρατικά και ατομικά.

Γι' αυτό τον λόγο, ο φαρμακοποιός οφείλει να εκπαιδεύσει τον ασθενή του σχετικά με την αγωγή που ακολουθεί, ώστε να μεγιστοποιήσει τα οφέλη της αλλά και να διαμορφώνει ένα ημερήσιο πρόγραμμα, σημειώνοντας πότε πρέπει να παίρνει τι, στον ασθενή που λαμβάνει πολλά φάρμακα.

Η καταγραφή των ανεπιθύμητων ενεργειών

Μια άλλη σημαντική υπηρεσία που σίγουρα θα αποτελεί μια από τις κύριες δραστηριότητες του φαρμακοποιού στο σύγχρονο φαρμακείο είναι η καταγραφή των ανεπιθύμητων ενεργειών.

Σύμφωνα με τις νέες Ευρωπαϊκές Οδηγίες ο κοινοτικός φαρμακοποιός καλείται να παίξει έναν πιο ενεργό ρόλο στη φαρμακοεπαγρύπνηση ως άριστος γνώστης των φαρμάκων.

Υπολογίζεται ότι στη Μεγάλη Βρετανία απαιτούνται 600 εκατομμύρια λίρες τον χρόνο για την αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων ενεργειών.

Από αυτές, ένα σημαντικό μέρος είναι προβλέψιμες από τους κοινοτικούς φαρμακοποιούς.

Επειδή μάλιστα είναι ο τελευταίος επιστήμονας υγείας που θα έρθει σε επαφή με τον ασθενή, πριν αυτός πάρει τα φάρμακά του, καλείται να συμμετέχει ενεργά στη φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς, ελέγχοντας για πιθανές αλληλεπιδράσεις και δίνοντας συμβουλές που μπορούν να τον προφυλάξουν από την εμφάνιση κάποιας ανεπιθύμητης ενέργειας.

Επιτακτική η ανάγκη εκσυγχρονισμού του επιστημονικού μας ρόλου

Για όλους αυτούς τους λόγους, η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά τον εκσυγχρονισμό του ρόλου του φαρμακοποιού.

Γίνεται, επομένως, αντιληπτό ότι η παροχή υπηρεσιών από το κοινοτικό φαρμακείο αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την αναβάθμιση του ρόλου του και απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων και των σκοπών του στη σύγχρονη εποχή.

Η απλή εκτέλεση των συνταγών που υπήρχε ως μοναδική δραστηριότητα για μερικές δεκαετίες μέσα στο φαρμακείο δεν είναι η μόνη λύση για αντιμετώπιση των προβλημάτων και των αναγκών των ασθενών.

Ο φαρμακοποιός θα πρέπει να αναβαθμίσει τη βασική του υπηρεσία δίνοντας στον πελάτη, συγχρόνως, όλες εκείνες τις πληροφορίες που θα συμβάλλουν στην κατανόηση της αγωγής, στη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς της και στην ελαχιστοποίηση της εμφάνισης κάποιας ανεπιθύμητης ενέργειας.

Καλείται λοιπόν, να αναδείξει τον επιστημονικό του ρόλο, που μέχρι σήμερα τον είχε θέσει σε δεύτερη μοίρα.

Γιάννης Παπαδόπουλος, Φαρμακοποιός (MPharm), Οικονομολόγος Υγείας (MSc Health economics International Health Policy), Υποψήφιος Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών
www.PharmaManage.gr

Κοινοποιήστε το Άρθρο:


Κατεβάστε δωρεάν την εφαρμογή "Charami SA" στο κινητό σας και πάντοτε θα έχετε άμεση και επίκαιρη ενημέρωση για όλα τα θέματα του κλάδου της υγείας, της ομορφιάς και της ευεξίας. Επιλέξτε το αντίστοιχο με τα ενδιαφέροντά σας "κουμπί" και περιηγηθείτε στο περιεχόμενό του!

Με την περιήγησή σας στο pharmamanage.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.